Εξουθενωτική, αλλά εν τέλει... εξιλεωτική και επιβραβευτική ήταν για τον Απόστολο Τζιτζικώστα η μαραθώνια διαδικασία της ακρόασης ενώπιον της επιτροπής TRAN του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις Βρυξέλλες, το βράδυ της Δευτέρας. Η προετοιμασία με τους στενούς συνεργάτες του για την... ιερά εξέταση ενώπιον των ευρωβουλευτών είχε ξεκινήσει εδώ και καιρό και εντάθηκε σε πυρετώδες επίπεδο τις τελευταίες ημέρες και ο -με τη βούλα, πια- Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού έλιωσε στο διάβασμα για να αντεπεξέλθει -«θετικά» κι «εντυπωσιακά», όπως παραδέχθηκαν ακόμη και κάποιοι από αυτούς που είτε απείχαν από την ψηφοφορία είτε ακόμη και καταψήφισαν. «Είχα 20 χρόνια να διαβάσω τόσο πολύ», έλεγε χαρακτηριστικά ο ίδιος για την επίπονη προπαρασκευή.
Εμφανώς καταβεβλημένος, αλλά ικανοποιημένος από την τρίωρη και πλέον προσπάθειά του -αποτελεσματική, όπως απεδείχθη- να απαντήσει όσο το δυνατόν διεξοδικότερα σε περισσότερες από 50 διαδοχικές ερωτήσεις και υποερωτήσεις, ενημερώθηκε για το αποτέλεσμα της μυστικής ψηφοφορίας περίπου 1 ώρα μετά το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας, λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Σχεδόν ανέκφραστος, παρουσία της συζύγου του και του επιτελείου του, ανακοίνωσε την υπερψήφιση ψύχραιμος, δίχως πανηγυρισμό, κρατώντας... χαμηλά τη μπάλα. Δείχνοντας συνειδητοποιήμενος, με επίγνωση για τη μεγάλη αλλαγή στην πολιτική του ζωή, από τα ηνία μίας περιφέρειας του 1,8 εκατ. κατοίκων στην Ελλάδα στο τιμόνι ενός κρίσιμου χαρτοφυλακίου που είναι υπεύθυνο για τις μετακινήσεις 450 και πλέον εκατ. ανθρώπων.
Το όραμά του για τις ευρωπαϊκές μεταφορές, όπως αποτυπώθηκε στην εισαγωγική και στην καταληκτική του τοποθέτηση, μπορεί να μοιάζει μεγαλεπήβολο, αλλά φαίνεται ότι καθίσταται απολύτως απαραίτητο, εάν η Ευρώπη θέλει να επανέλθει σε υψηλά επίπεδα ανταγωνιστικότητας (λέξη κλειδί για τον ίδιο) έναντι των υπολοίπων -το αυτό ισχύει και για τον τουρισμό, για τον οποίον επίσης είναι αρμόδιος, κλάδος που καίει τον ευρωπαϊκό Νότο και φυσικά τη χώρα του.
Δεν ήταν τυχαία η αναφορά για απαιτούμενους πόρους ύψους 500 δισ. ευρώ, κι ενώ το προϋπολογισθέν κονδύλι για τις μεταφορές είναι μόλις 20 δισ. Ο στόχος ολοκλήρωσης του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών, μήκους 243.000 χλμ., είναι η πρώτη προτεραιότητα για την απαραίτητη βελτίωση της συνδεσιμότητας χωρών και πρωτευουσών και ακολουθεί το Επενδυτικό Σχέδιο Βιώσιμων Μεταφορών, το οποίο προανήγγειλε. Όπως ο ίδιος εξήγησε, σήμερα η σιδηροδρομική διασύνδεση κάποιων κρατών είναι τόσο εξόφθαλμα αδύνατη, αφού διαφέρουν ακόμη και οι διαστάσεις στις ράγες!
Στοίχημα για τον κ. Τζιτζικώστα αποτελεί, αρχικά, ο σιδηρόδρομος υψηλής ταχύτητας που «δεν θα αφήσει κανένα κράτος-μέλος πίσω», βάζοντας στο κάδρο ακόμη και τις υπό ένταξη χώρες στο πλαίσιο της διεύρυνσης της ΕΕ, ενώ στο φόντο υποφώσκει ο φιλόδοξος σχεδιασμός για την κατασκευή δικτύου υπερταχειών, που θα αγγίζουν ταχύτητες επιπέδου 1.000 χλμ/ώρα. Το πλάνο για τις μελέτες αυτές αναμένεται να πάρει μπρος επί τη αναλήψει των καθηκόντων του.
Ένα ακόμη σπουδαίο ζήτημα για τον νέο Επίτροπο είναι αυτό των αυτοκινητοβιομηχανιών και της μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση. Μία ηλεκτροκίνηση που είναι μεν πράσινη, σύγχρονη και αναγκαία λόγω κλιματικής κρίσης, αλλά τιμολογιακά εξελίσσεται σε εντελώς απρόσιτη για το μέσο νοικοκυριό, ακόμη και στην κεντροβόρεια Ευρώπη. Και εκεί θα δοθεί μεγάλη έμφαση. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη δύο μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες είναι έτοιμες από το νέο έτος να περάσουν στην παραγωγή ηλεκτροκίνητων οχημάτων προσιτού κόστους, αντίστοιχου των βενζινοκίνητων/πετρελαιοκίνητων. Στα επίπεδα, δηλαδή, των 25.000 ευρώ.
Οι εντυπώσεις
Εάν σε ένα πράγμα συμφώνησαν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι από όλο το τόξο των εδράνων -κάτι όχι πολύ εύκολο στη νέα κοινοβουλευτική περίοδο στην ΕΕ...- για την ακρόαση Τζιτζικώστα ήταν το πόσο καλά προετοιμασμένος εμφανίστηκε. Ακόμη και ευρωβουλευτής της άκρας δεξιάς -ομάδα η οποία ήταν η μοναδική που καταψήφισε- το παραδέχθηκε, ενώ η Φινλανδή Μέργια Κιλόνεν της Αριστεράς, η οποία των ρώτησε για την τραγωδία των Τεμπών και αργότερα επέλεξε αποχή στην ψηφοφορία, επισήμανε ότι η εντύπωση που άφησε ο Επίτροπος ήταν θετική. Γενική παραδοχή, βέβαια, ήταν και το ότι απέφυγε -για αρκετούς εντέχνως- τις παγίδες που στήθηκαν.
Αφήνοντας πίσω την αξιομνημόνευτη ταύτιση, σε αυτό που σίγουρα δεν συμφώνησαν ήταν το πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας. Φυσικά, το ΕΛΚ... ευλογούσε τα γένια του: «εξαιρετικά ενημερωμένος» και «αποτελεσματικός» απέναντι σε «σκληρές ερωτήσεις», με απαντήσεις που «επ' ουδενί λόγω δεν έδειχναν άγνοια ή γενικολογία». Οι Έλληνες ευρωβουλευτές εκτός ΕΛΚ αναγνώρισαν μεν το ότι ο απερχόμενος περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας ήταν κατατοπισμένος, αλλά έκαναν λόγο για βολικό και φιλικό περιβάλλον, λόγω της κεντροδεξιάς, συντηρητικής πλειοψηφίας, καθώς και για αοριστίες κι υπεκφυγές στις απαντήσεις του. Κάποιοι, μάλιστα, μπήκαν στη διαδικασία σύγκρισης με την ακρόαση του Μαργαρίτη Σχοινά, στην παλαιά Κομισιόν, που είχε διενεργηθεί «υπό πολύ χειρότερες συνθήκες».
Την τιμητική της στους διαδρόμους του Ευρωκοινοβουλίου είχε και η Έλενα Κουντουρά, την οποία όλοι εξήραν για το επίπεδο που διατήρησε και στις δύο ερωτήσεις της προς τον κ. Τζιτζικώστα: την πολιτικού σκέλους για τα Τέμπη και την, πιο εξειδικευμένη, τεχνικού σκέλους για τον τουρισμό, που είναι και το φόρτε της. Άπαντες σχολίαζαν θετικά τον τόνο, το ύφος, την ευγλωττία και την ευπρέπεια με την οποία χειρίστηκε τη διαδικασία, με χαρακτηριστικότερες αναφορές αυτές της «εξαιρετικής στάσης» και της «υψηλής πολιτικής αισθητικής».
Τέμπη και ένταση
Όπως αναμενόταν, η τραγωδία των Τεμπών κυριάρχησε τόσο εντός της αίθουσας ακροάσεων 4Q2 του επιβλητικού κτηρίου ANTALL όσο και εκτός, στους διαδρόμους, στα πηγαδάκια και στις μεταδόσεις των ανταποκριτών. Πήρε τη μερίδα του λέοντος στην... ανακριτική διαδικασία, αφού πολλοί ευρωβουλευτές επέμειναν να ζητούν απαντήσεις-εξηγήσεις από τον Απόστολο Τζιτζικώστα για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα και για τα ζητήματα ασφαλείας που εγείρονται, αλλά και σε επίπεδο εντυπώσεων, αφού η συνεδρίαση διεκόπη δις για την ίδια αφορμή, με τις επεισοδιακές παρεμβάσεις, εν είδει διαμαρτυρίας, της Μαρίας Ζαχαρίας, της Πλεύσης Ελευθερίας, και του Κώστα Παπαδάκη, του ΚΚΕ.
Η πρώτη, μετά από αρκετή ένταση και διακοπή, οδηγήθηκε εκτός της κατάμεστης αίθουσας, μετά από εντολή της, εμφανώς εκνευρισμένης τη στιγμή εκείνη, προεδρεύουσας τη διαδικασία και την επιτροπή TRAN, Ελίζας Βόζεμπεργκ, ενώ ο δεύτερος -που, αν και ήταν μέλος της επιτροπής, δεν δικαιούτο να μιλήσει διότι δεν ήταν εγγεγραμμένος- παρέμεινε στη θέση του.
Οι ενέργειες των δύο ευρωβουλευτών φαίνεται ότι είναι ικανές να επισύρουν οικονομικές κυρώσεις σε βάρος τους. Στο πλαίσιο της... καταλλαγής, την επόμενη μέρα, η κ. Βόζεμπεργκ ενημέρωσε ότι καταβάλλει προσπάθειες ώστε να μην επιβληθούν οι κυρώσεις αυτές στους δύο συναδέλφους της, παρότι οι δύο παρεκκλίσεις, όπως τις χαρακτήρισε, συνιστούσαν «ξεκάθαρη παραβίαση των κανονισμών». Βέβαια, από τη μεριά της, η κ. Ζαχαρία επέμενε πως δεν υπήρξε καμία παράβαση και ότι πουθενά δεν αναφέρεται στον κανονισμό η απαγόρευση διανομής υλικού κατά τη διαδικασία. Χρέωνε, δε, «απολογητικό ύφος» στις εξηγήσεις για τη διακοπή της συνεδρίασης από την κ. Βόζεμπεργκ, η οποία, όμως, δεν ήθελε να δώσει συνέχεια στη διαμάχη.