ΔΙΕΘΝΗ

Τι ξέρουμε για την καταστροφή του φράγματος στη νότια Ουκρανία και ποιος επωφελείται (φωτο+videos)

06/06/2023
11:03
Οι αλληλοκατηγορίες Μόσχας-Κιέβου και γιατί η κατάρρευση του φράγματος στον Δνείπερου απειλεί όλη την περιφέρεια της Χερσώνας - Δείτε εικόνες από τις πλημμυρισμένες περιοχές
Tags
Πολεμος στην Ουκρανια

Το υδροηλεκτρικό φράγμα της Καχόβκα, το οποίο βρίσκεται στις ζώνες της περιφέρειας της Χερσώνας στη νότια Ουκρανία που ελέγχονται από τη Ρωσία, καταστράφηκε εν μέρει σήμερα, με τη Μόσχα και το Κίεβο να επιρρίπτουν ο ένας στον άλλο την ευθύνη για την καταστροφή του.

Οι ουκρανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν «πολλαπλά πλήγματα» στο φράγμα της Καχόβκα την περασμένη νύκτα, έγραψε στην εφαρμογή Telegram ο δήμαρχος της πόλης Νόβα Καχόβκα, Βλαντίμιρ Λεόντιεφ, προσθέτοντας πως καταστράφηκαν οι βάνες του φράγματος και προκλήθηκε ένας «ανεξέλεγκτος πίδακας νερού». «Το φράγμα δεν έχει καταστραφεί και αυτό είναι τεράστια χαρά», διαβεβαίωσε πάντως.

 

Από την πλευρά του, ο ουκρανικός στρατός κατηγόρησε με ανακοίνωσή του τη Ρωσία ότι οργάνωσε μια έκρηξη στο φράγμα. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συγκάλεσε επειγόντως το ουκρανικό Συμβούλιο Ασφαλείας, ανακοίνωσε μέσω του Telegram ο επικεφαλής της ουκρανικής προεδρικής διοίκησης Αντρίι Γερμάκ καταγγέλλοντας ένα «έγκλημα πολέμου».

Το παρακάτω βίντεο, που κάνει τον γύρο του διαδικτύου, φέρεται να καταγράφει τη στιγμή της έκρηξης, ωστόσο η αυθεντικότητά του δεν έχει επαληθευτεί:

 

Άνοδος της στάθμης των υδάτων διαπιστώθηκε σε κοινότητες που βρίσκονται κοντά στο φράγμα, χωρίς ωστόσο η κατάσταση να καθίσταται κρίσιμη, σύμφωνα με τη διοίκηση της περιφέρειας της Χερσώνας που έχει διοριστεί από τη Ρωσία.

Η στάθμη των υδάτων γύρω από το φράγμα ανέβηκε κατά πέντε μέτρα και πολλά νησιά στον ποταμό έχουν εξαφανιστεί κάτω από το νερό, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων RIA, σύμφωνα με το οποίο κινδυνεύουν να πλημμυρίσουν 14 οικισμοί στη Χερσώνα και απειλούνται 22.000 άνθρωποι που ζουν σ' αυτούς.

 

 

 «Αν χρειαστεί, είμαστε έτοιμοι να απομακρύνουμε τους κατοίκους των παρόχθιων χωριών», ανέφερε σε ανακοίνωσή του στη Telegram ο επικεφαλής της κυβέρνησης της περιφέρειας της Χερσώνας Αντρέι Αλεξέγενκο, υπογραμμίζοντας πάντως πως η ζωή τους δεν απειλείται και καλώντας τους «να μην υποκύψουν στον πανικό».

Ήδη καταφθάνουν οι πρώτες αναφορές για πλημμυρικά φαινόμενα και στις δύο όχθες του Δνείπερου, ακόμη και μέσα στην πόλη της Χερσώνας, που βρίσκεται υπό ουκρανικό έλεγχο.

Το φράγμα της Καχόβκα, το οποίο είχε καταληφθεί από την αρχή της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία, επιτρέπει την υδροδότηση της χερσονήσου της Κριμαίας, που προσαρτήθηκε το 2014 από τη Μόσχα.

 

Το φράγμα δημιουργήθηκε στον ποταμό Δνείπερο το 1956, κατά τη σοβιετική περίοδο και είναι κατασκευασμένο εν μέρει από σκυρόδεμα και χώμα.

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες υποδομές αυτού του τύπου στην Oυκρανία.

 

 

«Οικοκτονία»

Η καταστροφή από τη Ρωσία του φράγματος της Νόβα Καχόβκα στη νότια Ουκρανία συνιστά μια «οικοκτονία», όμως ουκρανοί και περιφερειακοι αξιωματούχοι εργάζονται για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των κατοίκων της περιοχής, δήλωσε ο επικεφαλής της ουκρανικής προεδρικής διοίκησης, ενώ ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συγκαλεί κατεπειγόντως σήμερα το ουκρανικό Συμβούλιο Ασφαλείας.

 

Ο επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης Αντρίι Γερμάκ έγραψε επίσης στην εφαρμογή μηνυμάτων Telegram, χωρίς να επεκταθεί, πως οι ενέργειες της Ρωσίας δημιουγργούν επίσης απειλή για το γειτονικό πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια.

Εξάλλου ο γραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας και Άμυνας της Κροατίας Ολέξιι Ντανίλοφ δήλωσε πως ο πρόεδρος Ζελένσκι θα συγκαλέσει κατεπειγόντως σήμερα το εν λόγω συμβούλιο μετά την έκρηξη που σημειώθηκε στο υδροηλεκτρικό φράγμα της Νόβα Καχόβκα.

Γιατί απειλεί όλη τη νότια Ουκρανία η καταστροφή του φράγματος

Μεγάλη ανησυχία έχει προκαλέσει η κατάρρευση του φράγματος στη Νόβα Καχόβκα, στο τμήμα που ελέγχεται από τη Ρωσία κοντά στον ποταμό Δνείπερο.

Βίντεο που κυκλοφορούν σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης –δεν είναι δυνατό να επαληθευτούν προς το παρόν– δείχνουν εκρήξεις στο φράγμα στη Νόβα Καχόβκα, πάνω στον Δνείπερο ποταμό. Ρωσικές πηγές αναφέρουν ότι πρόκειται για ουκρανικούς βομβαρδισμούς, ενώ ουκρανικές πηγές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ανατινάξεις ναρκών που είχαν τοποθετηθεί από τους Ρώσους και πλέον έχουν βρεθεί κάτω από το νερό. Άλλα βίντεο δείχνουν τεράστιες ποσότητες νερού να βγαίνουν από τα συντρίμμια του φράγματος και σοκαρισμένους διερχόμενους.

Αφότου η Ουκρανία κατηγόρησε τη Ρωσία ότι ανατίναξε το φράγμα, ο επικεφαλής της περιοχής της Χερσώνας προέτρεψε τους κατοίκους να απομακρυνθούν από την περιοχή, προειδοποιώντας ότι «το νερό θα φτάσει σε κρίσιμο επίπεδο σε 5 ώρες».

Γιατί είναι τόσο σημαντικό το φράγμα;

Το φράγμα, που κατασκευάστηκε το 1965, διαθέτει μια τεράστια δεξαμενή περίπου του ίδιου όγκου με τη Μεγάλη Αλυκή στη Γιούτα των ΗΠΑ. Στον ταμιευτήρα του βρίσκονται 18 κυβικά χιλιόμετρα νερού.

Η διάρρηξη του φράγματος θα μπορούσε να πλημμυρίσει μια τεράστια περιοχή, πλήττοντας ακόμη και τη Χερσώνα, την οποία οι ουκρανικές δυνάμεις ανακατέλαβαν στα τέλη του 2022, με την αποχώρηση των Ρώσων προς την απέναντι όχθη του Δνείπερου, όπου βρίσκεται και η διαχείριση του φράγματος της Νόβα Καχόβκα, καθώς και η ομώνυμη πόλη.

 

Το νερό από τη δεξαμενή τροφοδοτεί τη χερσόνησο της Κριμαίας στα νότια -η οποία προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014- καθώς και το πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια, το μεγαλύτερο στην Ευρώπη- στα βόρεια και συγκεκριμένα στην πόλη Ενερχοντάρ. Το εργοστάσιο της Ζαπορίζια χρειάζεται αδιάλειπτη παροχή για να ψύχει τους αντιδραστήρες του. Ενδέχεται έτσι να έχει «αρνητικές συνέπειες» για το πυρηνικό εργοστάσιο, όπως προειδοποίησε η ουκρανική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Energoatom, σημειώνοντας ωστόσο ότι για την ώρα η κατάσταση είναι υπό έλεγχο.

Η καταστροφή του φράγματος θα επιδεινώσει τα ενεργειακά προβλήματα της Ουκρανίας, καθώς η Ρωσία προχώρησε νωρίτερα φέτος σε συστηματική στόχευση των ζωτικής σημασίας υποδομών της. Η κατάρρευσή του αναμένεται να πλήξει επίσης το σύστημα καναλιών που ποτίζει μεγάλο μέρος της νότιας Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας, που βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο εδώ και σχεδόν μία δεκαετία.

Ποιος χάνει από την καταστροφή του φράγματος

 

Από την έναρξη του πολέμου, το φράγμα έχει χαρακτηριστεί ως πιθανός στόχος για τη στρατηγική του σημασία. Καταλήφθηκε από τη Ρωσία κατά την έναρξη της εισβολής της Μόσχας τον Φεβρουάριο του 2022 και έκτοτε παραμένει στον έλεγχό της.

 

Τον Οκτώβριο, καθώς η Ουκρανία ανακτούσε τμήματα της κατεχόμενης περιφέρειας της Χερσώνας, ο πρόεδρος Βολόντιμιρ Ζελένσκι προέτρεψε τη Δύση να προειδοποιήσει τη Ρωσία να μην ανατινάξει το φράγμα. Τότε, είχε αναφέρει ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν τοποθετήσει εκρηκτικά στο εσωτερικό του.

Η Μόσχα, από την πλευρά της, εξέφραζε συχνά πυκνά φόβους για ανατίναξη από το Κίεβο του φράγματος. Μία τέτοια εξέλιξη θα έπληττε κυρίως τα ρωσικά κατεχόμενα, καθώς θα πλημμύριζαν τα οχυρωματικά έργα στην ανατολική όχθη του Δνείπερου, αναγκάζοντας τα ρωσικά στρατεύματα να υποχωρήσουν περαιτέρω στα ενδότερα της περιφέρειας της Χερσώνας για να στήσουν νέες αμυντικές οχυρώσεις, εν αναμονή, μάλιστα, της περίφημης μεγάλης ουκρανικής αντεπίθεσης στην ευρύτερη περιοχή.

 

Από την άλλη πλευρά, δυσχεραίνεται το ενδεχόμενο ποτάμιας απόβασης για τους Ουκρανούς στην αντίπερα όχθη, καθώς αυξάνεται, λόγω των πλημμυρών, χιλιομετρικά η απόσταση για κάτι τέτοιο, θέτοντας σε μεγαλύτερους κινδύνους τα στρατεύματα του Κιέβου, εφόσον αυτό το σενάριο είχε επιλεγεί για την αντεπίθεση.

Όπως προκύπτει από αναλύσεις που κατά καιρούς έχουν δει το φως της δημοσιότητας για τις επιπτώσεις που θα είχε μία τέτοια καταστροφή, το μεγαλύτερο πλημμυρικό πλήγμα θα δεχτεί η ανατολική όχθη, την οποία κατέχει εξ ολοκλήρου η Ρωσία, αλλά σημαντικές πλημμύρες αναμένονται και στη δυτική, ακόμα και στην πρωτεύουσα της περιφέρειας, Χερσώνα, σε μικρότερο, όμως, βαθμό.

Τον Μάιο, οι κάτοικοι ενός κοντινού χωριού ανέφεραν συνεχείς πλημμύρες, για τις οποίες κατηγόρησαν τη ρωσική πλευρά. Μιλώντας στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters, οι κάτοικοι δήλωσαν ότι η στάθμη του νερού είχε αρχίσει να ανεβαίνει τον Απρίλιο, μερικές φορές έως και 30 εκατοστά την ημέρα.

 

Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωναν τότε ότι «η άνοδος της στάθμης του νερού του Δνείπερου, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν οικισμοί στην περιοχή Ζαπορίζια, συνδέεται με τη ρωσική κατοχή του φράγματος Καχόβκα».

 

Βρετανική αντίδραση

Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Τζέιμς Κλέβερλι που βρίσκεται σε επίσημη επίσκεψη στο Κίεβο την Τρίτη, δήλωσε πως είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γίνει μια ουσιαστική εκτίμηση ως προς το ποιος ευθύνεται για την ανατίναξη του φράγματος στη Νόβα Καχόφκα, αλλά σίγουρα «ο μόνος λόγος για τον οποίον [η διάρρηξη του φράγματος] αποτελεί ζήτημα είναι η απρόκλητη και πλήρους κλίμακος εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία».