Η έλλειψη και αναντιστοιχία δεξιοτήτων στην παγκόσμια αγορά εργασίας, σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού στον δυτικό κόσμο, έχουν οδηγήσει τα ανεπτυγμένα κράτη σε ανταγωνισμό για την προσέλκυση ειδικευμένου προσωπικού.
Από γιατρούς, νοσηλευτές και επιστήμονες STEM (φυσικές επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά) έως καταρτισμένους αγρότες, τεχνίτες και επαγγελματίες οδηγούς, οι ελλείψεις αφορούν κρίσιμους κλάδους, πιέζοντας τις οικονομίες να δράσουν.
Για να καλύψουν τα κενά στην αγορά εργασίας και να ενισχύσουν την ανάπτυξή τους, τα κράτη επιστρατεύουν κάθε «όπλο»: από παχυλούς μισθούς και προνόμια έως ευέλικτες διαδικασίες έκδοσης βίζας και την προοπτική μιας υψηλής ποιότητας ζωής.
Ποιες χώρες τα έχουν καταφέρει καλύτερα στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που προσελκύει τους διεθνείς εργαζόμενους και γιατί;
Οι πιο δημοφιλείς χώρες για εργασία το 2024
Απάντηση στην ερώτηση «πού θέλει ο κόσμος να δουλέψει;» δίνει πρόσφατη μελέτη του Jobseeker, η οποία ανέλυσε δεδομένα κοινωνικών τάσεων για να εντοπίσει τις χώρες που βρίσκονται στην κορυφή των προτιμήσεων του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι εργαζόμενοι παγκοσμίως εμφανίζονται πρόθυμοι να διεκδικήσουν επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό, όντας συχνά διατεθειμένοι να διανύσουν μεγαλύτερη απόσταση απ’ ό,τι θα φανταζόταν κανείς. Αυτό επιβεβαιώνεται και από εκτιμήσεις της έκθεσης «Decoding Global Talent» του The Network, σύμφωνα με τις οποίες έως και 800 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να αναζητούν αυτή τη στιγμή δουλειά μακριά από τον τόπο τους.
Με βάση τις σχετικές αναζητήσεις, κορυφαίος προορισμός για όσους επιθυμούσαν να εργαστούν στο εξωτερικό το 2024 αναδείχθηκε ο Καναδάς και ακολουθεί η Αυστραλία. Την τριάδα συμπληρώνουν από κοινού ΗΠΑ και Ελβετία, με τη δεύτερη να ξεχωρίζει ως η ελκυστικότερη επιλογή στην Ευρώπη και η πιο δημοφιλής για τους Έλληνες που εξετάζουν το ενδεχόμενο εργασιακής μετανάστευσης.
«Παρά το γεγονός ότι η ασύγχρονη ή εξ αποστάσεως εργασία έχει γίνει πιο συνηθισμένη, οι άνθρωποι εξακολουθούν να μετακινούνται σε αναζήτηση της ιδανικής δουλειάς», επισημαίνει ο David Overmars, ειδικός καριέρας του Jobseeker.com.
Όπως σχολιάζει ο ίδιος, η επιλογή προορισμού παραμένει καθοριστική, τόσο για όσους στοχεύουν σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως η τεχνολογία ή η υγεία, όσο και για εκείνους που αναζητούν καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Πώς χτίζει κάθε χώρα το προφίλ της
Γιατί αυτές οι τέσσερις χώρες ξεχώρισαν στην έρευνα του Jobseeker; Ποια χαρτιά ρίχνει καθεμία στο τραπέζι για να κερδίσει τη μάχη της προσέλκυσης διεθνών εργαζομένων;
Καναδάς
Η κορυφαία επιλογή του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού διακρίνεται για το φυσικό περιβάλλον και την ποιότητα ζωής της, έχοντας τη φήμη ενός παραδοσιακά φιλομεταναστευτικού προορισμού με φιλόξενη, πολυπολιτισμική κοινωνία. Το δημόσιο σύστημα υγείας, οι αξιόπιστες κοινωνικές παροχές και οι ισχυροί θεσμοί ενισχύουν την αίσθηση ασφάλειας και σταθερότητας.
Παράλληλα, το κράτος εφαρμόζει στοχευμένες πολιτικές για την προσέλκυση ειδικευμένων εργαζομένων μέσω προγραμμάτων όπως το Express Entry και οι Skills Missions. Το πρώτο εξασφαλίζει άδειες διαμονής με ταχείς διαδικασίες για όσους πληρούν επαγγελματικά ή/και γλωσσικά κριτήρια (ατού η γνώση γαλλικών), ενώ οι δεύτερες ετοιμάζονται να φέρουν τις καναδικές αρχές σε άμεση επαφή με ταλέντα στις χώρες καταγωγής τους.
Αυστραλία
Η Αυστραλία, με τη σειρά της, επενδύει στο ισχυρό σύστημα υγείας και εκπαίδευσης, στο φυσικό περιβάλλον, στη βιωσιμότητα και στην προώθηση ενός χαλαρού τρόπου ζωής, καλώντας εργαζόμενους ποικίλων ειδικοτήτων να κάνουν την «έξυπνη κίνηση» μεταναστεύοντας εκεί. Προτεραιότητα δίνεται στους επαγγελματίες της υγείας, της εκπαίδευσης, των υποδομών, της πληροφορικής και της τεχνολογίας, αν και οι ευκαιρίες δεν περιορίζονται σε αυτούς.
Με fast-track έκδοση βίζας, που προσφέρει προοπτική υπηκοότητας και επιτρέπει τη μετεγκατάσταση της οικογένειας του εργαζομένου, και φορολογικά κίνητρα για την ίδρυση εταιρειών έρευνας και καινοτομίας, το νησιωτικό κράτος χτίζει τα τελευταία χρόνια ένα ισχυρό brand ως προορισμός για επαγγελματίες που θέλουν να εξελιχθούν και να ζήσουν σε μια χώρα που επενδύει στο μέλλον.
ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μία ιδιαίτερη περίπτωση, αφού φαίνεται να κερδίζουν (τουλάχιστον το ενδιαφέρον), χωρίς ακριβώς να συμμετέχουν ενεργά στο παιχνίδι. Ενδεικτικά, σε περσινό του άρθρο ο Economist -πριν από την πρόσφατη αλλαγή πολιτικού σκηνικού που θόλωσε ακόμα περισσότερο το τοπίο- σχολίαζε πως η Αμερική σαμποτάρει τον εαυτό της στην παγκόσμια μάχη για ταλέντα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η βίζα H-1B (προσωρινή άδεια εργασίας), που διαθέτει περιορισμένο αριθμό διαθέσιμων θέσεων και συνοδεύεται από χρονοβόρες διαδικασίες.
Πράγματι, τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ έχουν υποχωρήσει αισθητά στον δείκτη ελκυστικότητας για εξειδικευμένο προσωπικό από άλλες χώρες σύμφωνα με την Παγκόσμια Κατάταξη Ταλέντων του IMD (από την 2η το 2020 στην 14η το 2024). Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν ένας προορισμός που γοητεύει, χάρη στις υψηλές αμοιβές, τις ευκαιρίες για ανταγωνιστική καριέρα και τον ηγετικό ρόλο της χώρας στην καινοτομία και την έρευνα.
Ελβετία
Η Ελβετία δεν βρίσκεται τυχαία τόσο ψηλά. Εδώ και μία δεκαετία (2013-2023) κατέχει σταθερά την πρώτη θέση στον Δείκτη Ανταγωνιστικότητας Ταλέντου (GTCI) της INSEAD, χάρη στην ικανότητά της να δημιουργεί, να προσελκύει και να αναπτύσσει ανθρώπινο δυναμικό.
Όπως εξηγεί ο Alessandro Curioni, αντιπρόεδρος της IBM Europe and Africa, η υψηλή ποιότητα ζωής είναι το ισχυρότερο πλεονέκτημα της χώρας, σε συνδυασμό με τη σταθερή κυβερνητική στρατηγική για ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη, τη διατήρηση του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα.
Παράλληλα, οι ειδικοί του Jobseeker επισημαίνουν πως η αγορά εργασίας της Ελβετίας προσφέρει έναν ελκυστικό συνδυασμό υψηλών αποδοχών και χαμηλής φορολόγησης. Κι αν και είναι εντόνως ανταγωνιστική, παρουσιάζει ελλείψεις δεξιοτήτων σε κλάδους όπως οι κατασκευές, η υγειονομική περίθαλψη, η τεχνολογία της πληροφορικής, οι λιανικές πωλήσεις και το εμπόριο.
Τι προμηνύει το μέλλον
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της INSEAD (2023), ο ανταγωνισμός για τα διεθνή ταλέντα προβλέπεται να ενταθεί, με την ικανότητα προσέλκυσής τους να γίνεται κρίσιμο πλεονέκτημα για την καινοτομία, την ανταγωνιστικότητα και τη γεωπολιτική ισχύ κάθε χώρας.
Η ποιότητα ζωής και η βιωσιμότητα θα καθορίσουν τους νέους κόμβους ταλέντων, ενώ οι δεξιότητες και η εκπαίδευση θα παραμείνουν το κλειδί για να μπορούν οι εργαζόμενοι να συμβάλλουν ουσιαστικά στις οικονομίες και τις κοινωνίες τού αύριο.