Η κατάρρευση -μέσα σε λίγα 24ωρα- δύο τραπεζών στις ΗΠΑ, της Silicon Valey Bank (SVB) στην Καλιφόρνια και της Signature Bank που εδρεύει στη Νέα Υόρκη, μοιραία φέρνει στην επιφάνεια αναταραχή και μνήμες από τον Σεπτέμβριο του 2008 όταν η Lehman Brothers κατέρρευσε καταθέτοντας αίτηση για πτώχευση. Η περιδίνηση που προκλήθηκε τότε οδήγησε σε πτώχευση άλλες δύο τράπεζες, τη Bank Of America και τη Barclays.
Τότε ήταν τα «τοξικά ομόλογα» αυτά που οδήγησαν σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις. Τώρα ο κύριος παράγοντας της κατάρρευσης των δυο τραπεζών είναι η αύξηση των επιτοκίων.
Η αρχή έγινε με τη SVB την περασμένη Παρασκευή όταν η ρυθμιστική αρχή τραπεζών της Καλιφόρνιας έβαλε λουκέτο στην τράπεζα επικαλούμενη «έλλειψη ρευστότητας και αφερεγγυότητα», ενώ παράλληλα την έθεσε σε καθεστώς διαχείρισης προκειμένου να προστατευθούν οι πελάτες της.
Σύμφωνα με στοιχεία, η τράπεζα στα τέλη του 2022 είχε περιουσιακά στοιχεία αξίας 209 δισ. δολαρίων και καταθέσεις ύψους 175,4 δισ. δολαρίων και ήταν στη 16η θέση των αμερικανικών τραπεζών, όσον αφορά το μέγεθος του ενεργητικού της.
Το πρωί της Δευτέρας είχε σειρά η Signature Bank που πέρασε στην κατοχή του εποπτικού φορέα χρηματοπιστωτικού τομέα (NYDFS), ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα την περασμένη Παρασκευή αντιμετώπισε «χείμαρρο» εκροών καταθέσεων, που όμως λέγεται ότι είχε σταθεροποιηθεί μέχρι την Κυριακή.
Είχε αποταμιευμένο ποσό που αθροιστικά ανερχόταν σε 88,59 δισεκατομμύρια δολάρια και 110,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε συνολικό ενεργητικό μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2022.
«Είναι ένα αξιόλογο γεγονός το οποίο πρέπει να παρατηρήσουμε προσεκτικά» είπε στη Voria.gr ο καθηγητής του τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιώτης Πετράκης, προσθέτοντας ότι δύο είναι οι λόγοι που οδηγήθηκαν σε κατάρρευση οι δύο τράπεζες.
«Δύο είναι οι λόγοι που οδήγησαν σε κατάρρευση και σχετίζονται, πρώτον, με την αύξηση των επιτοκίων διεθνώς και, δεύτερον, με τον τεχνολογικό κλάδο, ο οποίος εδώ και έναν χρόνο εμφανίζει στοιχεία αστάθειας», ανέφερε ο κ. Πετράκης.
Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι οι καταθέτες θα λάβουν τα χρήματά τους στο ακέραιο χωρίς να επιβαρυνθούν οι φορολογούμενοι πολίτες, ενώ οι αρμόδιες αρχές, όπως ο Ομοσπονδιακός Οργανισμός Ασφάλισης Καταθέσεων (FDIC), άρχισαν τις διαδικασίες πτώχευσης.
«Οι ενέργειες οι οποίες έγιναν, διδασκόμενοι και από το παρελθόν, το 2008 στις ΗΠΑ, νομίζω ότι οδηγούν σε έναν κατευνασμό της κρίσης. Αλλά το όλο φαινόμενο θα πρέπει να συνεχίσει να παρακολουθείται προσεκτικά», επισήμανε ο καθηγητής, ενώ πρόσθεσε ότι «οι τράπεζες στην Ευρώπη είναι θωρακισμένες», καθώς έχουν δημιουργηθεί ισχυροί μηχανισμοί.
«Νομίζω ότι δεν θα επεκταθεί το πρόβλημα, αλλά επειδή έχουμε αύξηση των επιτοκίων, έχουμε αύξηση των default, δηλαδή των πτωχεύσεων, αυτό είναι λογικό και εμφανίζεται παντού. Αλλά νομίζω ότι θα είναι ένα περιορισμένο φαινόμενο, που ωστόσο, θέλει προσοχή», κατέληξε ο κ. Πετράκης.