Τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης αποτελούν τη βέλτιστη μέθοδο ανακύκλωσης σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο -και κατόπιν εισήγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- και ως την 1η Ιανουαρίου 2029 όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. θα πρέπει να τα χρησιμοποιούν ώστε να επιτύχουν ποσοστό ανακύκλωσης 90%.
Στις 24 Απριλίου 2024 πέρασε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με συντριπτική πλειοψηφία 476 ψήφων (έναντι 129 κατά) η νέα νομοθεσία για τις συσκευασίες και τα απόβλητά τους. Σύμφωνα με αυτή, όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα χρησιμοποιούν αποκλειστικά τη μέθοδο των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης για τα πλαστικά και μεταλλικά υλικά (εφαρμόζοντας σύστημα επιστροφής εγγύησης), ώστε να επιτύχουν ποσοστό ανακύκλωσης 90% για τα υλικά αυτά μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2029. Με την απόφαση αυτή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δέχτηκε πως τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης αποτελούν τη βέλτιστη μέθοδο ανακύκλωσης, αλλά και τη μοναδική μέθοδο που θα συμβάλλει στην ευρωπαϊκή δέσμευση για την επίτευξη των ποσοτικών στόχων ανακύκλωσης.
Grant Thornton: Η πλέον αποδοτική μέθοδος
Υπενθυμίζεται ότι το ελληνικό υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, που ήταν αρμόδιο για τη χρηματοδότηση έργων ανακύκλωσης. ανέθεσε τον Απρίλιο του 2023, στην εταιρεία Grant Thornton την «Εμπειρογνωμοσύνη για την αποτίμηση της αποδοτικότητας της επένδυσης στη συλλογή δημοτικών ανακυκλωσίμων αποβλήτων μέσω Πολυκέντρων Ανακύκλωσης» στην Ελλάδα, ώστε να επιλέξει την πλέον αποδοτική μέθοδο ανακύκλωσης.
Στη μελέτη της η εταιρεία αποφαίνεται πως τα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης είναι η πιο αποδοτική μέθοδος ανακύκλωσης, καθόσον έχει την «καλύτερη σχέση κόστους/οφέλους σε σχέση με άλλες ομοειδείς τεχνολογίες ανακύκλωσης». Παράλληλα, προέκυψαν τα ακόλουθα σημαντικά συμπεράσματα: (α) το Πολυκέντρο Ανακύκλωσης αποτελεί τη μοναδική τεχνολογία ανακύκλωσης που αναγνωρίζει, παραλαμβάνει και καταγράφει διακριτά τα υλικά συσκευασίας και τα λοιπά ανακυκλώσιμα υλικά. (β) Το Πολυκέντρο Ανακύκλωσης είναι η κατάλληλη λύση για μείωση του όγκου στην πηγή των συλλεγόμενων ανακυκλώσιμων αποβλήτων, ενώ δεν υπάρχει αντίστοιχη λύση στις περισσότερες από τις άλλες ομοειδείς τεχνολογίες ανακύκλωσης. (γ) Η εν λόγω τεχνολογία ανακύκλωσης αποτελεί τη βέλτιστη λύση για άμεση επέκταση του δικτύου για διαλογή στην πηγή, καθόσον µπορεί να τοποθετείται άµεσα και να λειτουργεί απευθείας (χωρίς να απαιτείται η ύπαρξη και χρήση κάποιας υποδοµής για την ολοκλήρωση της παραλαβής, αναγνώρισης, διαλογής, επεξεργασίας και αποθήκευσης των συλλεγέντων υλικών, όπως π.χ. ενός Κέντρου ∆ιαλογής Ανακυκλωσίµων Υλικών). (δ) Το Πολυκέντρο Ανακύκλωσης εξασφαλίζει τη βέλτιστη αξιοπιστία των ποσοτικών στοιχείων των συλλεγόµενων ανακυκλώσιµων αποβλήτων λόγω της χρήσης και αξιοποίησης των βέλτιστων διαθέσιµων τεχνολογιών (best available technologies).
«Με βάση το σύνολο των δεδοµένων που έχουν αναλυθεί στην παρούσα µελέτη προκύπτει η σκοπιµότητα προµήθειας Πολυκέντρων Ανακύκλωσης και δύναται να συστηθεί η αξιοποίηση πόρων τόσο του ΕΠ ΥΜΕΠΕΡΑΑ όσο και άλλων χρηµατοδοτικών εργαλείων, που ήδη διαθέτει ή θα διαθέτει η Ελλάδα, για την προµήθεια Γωνιών Ανακύκλωσης µε εξοπλισµό Πολυκέντρων Ανακύκλωσης», επισημαίνει η έκθεση εµπειρογνωµοσύνης της Grant Thornton.
Η οικονοµική προσφορά της TOMRA για Πολυκέντρα Ανακύκλωσης
Όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Παραπολιτικά», αναφορικά µε το κόστος των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης, η νορβηγική εταιρεία TOMRA Systems ASA, η οποία συµµετείχε στους διεθνείς δηµόσιους διαγωνισµούς που προκηρύχθηκαν από Φορείς ∆ιαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟ∆ΣΑ) και δήµους της χώρας µας, αποκλείστηκε επειδή υπήρχαν προβλήματα στις εγγυητικές επιστολές που προσκόμισε.
Σύμφωνα με τα «Παραπολιτικά», όπως προκύπτει από την υπογεγραµµένη και κατατεθειµένη οικονοµική προσφορά της εταιρείας TOMRA Systems ASA, η προσφερόµενη τιµή µονάδας είναι 267.800 ευρώ ανά Πολυκέντρο Ανακύκλωσης (πλέον ΦΠΑ), δηλαδή είναι ίδιας τάξης µεγέθους (διαφορά 9%) από την προσφερόµενη τιµή της ελληνικής εταιρείας που ανακηρύχθηκε ανάδοχος στους εν λόγω διεθνείς διαγωνισµούς.
Η αδυναµία κατάθεσης του µετοχικού κεφαλαίου της TOMRA Collection Greece
Η TOMRA Systems έχει ιδρύσει θυγατρική στην Ελλάδα, µε την επωνυµία TOMRA Collection Greece Μονοπρόσωπη Ανώνυµη Εταιρεία, µε µετοχικό κεφάλαιο 25.000 ευρώ. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, το Γενικό Εµπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) του Εµπορικού και Βιοµηχανικού Επιµελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ) διαπίστωσε ότι η TOMRA Collection Greece δεν κατέβαλε εµπροθέσµως το µετοχικό κεφάλαιο των 25.000 ευρώ. Ως συνέπεια, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στον νόµο, το ΓΕΜΗ µε την υπ’ αριθµ. πρωτ. 3527824/2023 απόφαση προχώρησε σε αναστολή καταχώρισης των δεδοµένων της συγκεκριµένης εταιρείας, λόγω µη καταβολής του µετοχικού κεφαλαίου.
Επιπλέον, τα «Παραπολιτικά» αναφέρονται και σε μια άλλη πτυχή της νορβηγικής εταιρείας, που αφορά την επίσηµη αντιπροσωπεία της TOMRA στη Μάλτα. «Ο επίσημος αντιπρόσωπος της TOMRA στη Μάλτα ήταν ο Malcolm Scerri, επιχειρηµατικός συνεταίρος, αλλά και διευθύνων σύµβουλος της εταιρείας που ανήκε στον Keith Schembri, που ήταν ο διευθυντής (Chief of Staff ) του πρωθυπουργού της Μάλτας, Joseph Muscat. Η εταιρεία Malcolm Scerri, που ανέλαβε επίσηµος αντιπρόσωπος της TOMRA, ήταν η Acumen Projects Limited, η οποία ιδρύθηκε το 2014, ενώ ο Keith Schembri είχε ήδη αναλάβει χρέη διευθυντή του πρωθυπουργικού γραφείου από 11 Μαρτίου 2013», σημειώνεται.
Όπως επισημαίνεται, ο διευθυντής του πρωθυπουργικού γραφείου της Μάλτας, Keith Schembri είχε βρεθεί κατηγορούμενος ως ηθικός αυτουργός στη δολοφονία της δημοσιογράφου Daphne Caruana Galizia. Η Galizia είχε βρει φρικτό θάνατο στις 16 Οκτωβρίου του 2017, όταν ανατινάχθηκε το αυτοκίνητό της, στο οποίο είχε τοποθετηθεί εκρηκτικός μηχανισμός, ενώ πραγµατοποιούσε εκτενή έρευνα για τα περιβόητα Panama Papers και είχε εµπλέξει µε αυτά τον πανίσχυρο (τότε) διευθυντή του Πρωθυπουργικού Γραφείου, Keith Schembri. Εντέλει η TOMRA δεν κέρδισε τον διαγωνισµό για τα κέντρα ανακύκλωσης του εθνικού συστήµατος επιστροφής εγγύησης της Μάλτας και το 100% της συγκεκριµένης προµήθειας πήγε στην αµερικανική εταιρεία ENVIPCO.