Skip to main content

Πόπη Νικολάου - Η πρώτη Ελληνίδα ευρωβουλευτής στη Voria: «Ήμασταν μια γροθιά όταν το θέμα αφορούσε την πατρίδα μας»

Στα 87 της χρόνια θυμάται την πρώτη της θητεία στο Ευρωκοινοβούλιο και την πορεία της στον ΟΟΣΑ, στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, στην έρευνα και τη μελέτη της ελληνικής βιομηχανίας

Η ζωή της είναι συνυφασμένη με πρωτιές κι ακόμη και σήμερα στα 87 της χρόνια, με πλήρη διαύγεια και αστείρευτη φιλομάθεια η Πόπη Νικολάου αποτελεί ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στη σύγχρονη ελληνική, πολιτική ιστορία. Στα 17της παντρεύτηκε και -πρωτοφανές για τα δεδομένα της εποχής- τελείωσε το γυμνάσιο ενώ ήταν παντρεμένη, σπούδασε στα καλύτερα πανεπιστήμια του εξωτερικού, ήταν η πρώτη Ελληνίδα ευρωβουλευτής, η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Λουξεμβούργο, του Συνδέσμου Ελληνίδων Επιστημόνων Γυναικών και τόσα άλλα.

«ΠΑΣΟΚ σε όλη μου τη ζωή. Ήταν τιμή μου και τύχη μεγάλη να γνωρίσω τον Ανδρέα Παπανδρέου και να γίνω συνεργάτης του», λέει στη Voria η κ. Νικολάου, η πρώτη Ελληνίδα ευρωβουλευτής στις Ευρωεκλογές που έγιναν στις 18 Οκτωβρίου 1981 με λίστα.

Στις 28 Μαΐου 1979 σε μια ιστορική για τη χώρα στιγμή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπέγραψε στο Ζάππειο την Συνθήκη Προσχώρησης της Ελλάδας στην ΕΟΚ κι έναν μήνα αργότερα η Βουλή των Ελλήνων επικύρωσε τη Συνθήκη, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 2 Ιανουαρίου 1981. Η Ελλάδα έγινε το 10ο μέλος της ΕΟΚ και η ελληνική Βουλή όρισε τους πρώτους 24 ευρωβουλευτές, μέχρι τη διεξαγωγή των πρώτων Ευρωεκλογών, οι οποίες ορίστηκαν για τις 18 Οκτωβρίου 1981, μαζί με τις εθνικές.

Image

 

Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ηγέτιδα δύναμη στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό, το ΠΑΣΟΚ συγκέντρωνε ποσοστά που ξεπερνούσαν το 40% και ο αρχηγός του έβαλε στη λίστα που κατάρτισε δύο γυναίκες, την Τιτίνα Πανταζή μια μεταφράστρια με πλούσιο βιογραφικό, η οποία στη συνέχεια έγινε ιδιαίτερα γραμματέας του, μαζί με την Αγγέλα Κοκκόλα και την Πόπη Νικολάου, οικονομολόγο, με πλήθος πτυχίων από το εξωτερικό. Εκλέχθηκαν αμφότερες και έκαναν την πρώτη τους εμφάνιση στο Ευρωκοινοβούλιο λίγες εβδομάδες αργότερα.

Σε εκείνες τις πρώτες Ευρωεκλογές για την Ελλάδα το ΠΑΣΟΚ συγκέντρωσε 40,12% και πήρε 10 έδρες, η ΝΔ με 31,34% απέσπασε 8 έδρες, το ΚΚΕ με 12,84% κατέλαβε 3 έδρες, ενώ από μία έδρα πήραν ΚΚΕ Εσωτερικού (5,29%), ΚΟΔΗΣΟ (4,25%), Κόμμα Προοδευτικών (1,95%). Η Ελλάδα έστειλε 24 ευρωβουλευτές.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση -ΕΟΚ τότε- συμβόλιζε για μας το όραμα της Ένωσης, της αλληλεγγύης, της ειρήνης, της προόδου. Μπήκαμε στα έδρανα να νιώσαμε δέος, αλλά και τεράστια τιμή γιατί εκπροσωπούσαμε την πατρίδα μας και θα βοηθούσαμε στην πρόοδό της», λέει η κ. Νικολάου στη Voria.

Με σπουδές οικονομικών στη Βόννη, μεταπτυχιακό από το πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ -όπου φοίτησε με υποτροφία χάρη στην προτροπή του Ανδρέα Παπανδρέου-  και διδακτορικό επίσης από τη Βόννη η κ. Νικολάου εργαζόταν ήδη στο Κέντρο Οικονομικών Ερευνών (ΚΟΕ), πρόεδρος του οποίου ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου και αποδέχτηκε ασμένως την πρότασή του να μπει στη λίστα του ΠΑΣΟΚ.

Image

 

«Η έμπνευσή μου ήταν ο Ανδρέας. Ήταν μια μεγάλη φυσιογνωμία και όλοι εμείς που ήμασταν κοντά του μαθαίναμε πράγματα. Αυτό ήταν το μεγάλο μας παράσημο. Μαθαίναμε από έναν σπουδαίο ηγέτη και η στάση του, οι γνώσεις του, η πολιτική του, μας καθόρισαν για όλη την υπόλοιπη ζωή μας», συνεχίζει η κ. Νικολάου.

Τα πτυχία και η προηγούμενη εμπειρία της την οδήγησαν σχεδόν αμέσως μόλις μπήκε στο Ευρωκοινοβούλιο στην Επιτροπή Προϋπολογισμού της ΕΟΚ ως εκπρόσωπος της Σοσιαλιστικής Ομάδας.

Η Πόπη Νικολάου έδινε τη μάχη της στα έδρανα του κοινοβουλίου μαζί τους με τους Έλληνες και Ευρωπαίους συναδέρφους της. Τον Γερμανό πρώην καγκελάριο, Βίλι Μπραντ, τον Ιταλό ηγέτη του κομουνιστικού κόμματος της χώρας του, Ενρίκο Μπερλίνγκουερ.

Στις εκλογές του 1981 η Ελλάδα έστειλε 24 ευρωβουλευτές. Από το ΠΑΣΟΚ είχαν επίσης εκλεγεί οι: Σπύρος Πλασκοβίτης, Ασημάκης Φωτήλας, Νικόλαος Βγενόπουλος, Αντώνης Γεωργιάδης, Χρήστος Μαρκόπουλος, Δημήτρης Κουλουριάνος, Γιάννος Παπαντωνίου, Λεωνίδας Λαγάκος, Τιτίνα Πανταζή. Από τη ΝΔ οι: Λεωνίδας Μπουρνιάς, Κωνσταντίνος Καλλίας, Αχιλλέας Γεροκωστόπουλος, Κωνσταντίνος Γόντικας, Ευστράτιος Παπαευστρατίου, Μιχαήλ Πρωτοπαπαδάκης, Φιλώτας Καζάζης, Κωνσταντίνος Καλογιάννης. Από το ΚΚΕ οι Βασίλης Εφραιμίδης, Δημήτρης Αδάμος, Αλέκος Αλαβάνος, από το ΚΚΕ Εσωτ. ο Λεωνίδας Κύρκος, από το ΚΟΔΗΣΟ-ΚΑΕ ο Γιάγκος Πεσμαζόγλου και από το Κόμμα Προοδευτικών (του Σπύρου Μαρκεζίνη) ο Απόστολος Παπαγεωργίου.  

«Η ελληνική ομάδα συμπεριφερόταν τότε, όπως πάνω κάτω και τα μέλη της Βουλής σήμερα. Μέσα ήμασταν εχθροί, έξω φίλοι. Νιώθαμε ένα δέος για τις προσωπικότητες που βλέπαμε γύρω μας, για πολιτικούς που άφηναν ισχυρό αποτύπωμα, δίναμε έναν σκληρό και δύσκολο αγώνα για να προβάλλουμε την Ελλάδα, μια μικρή χώρα που έπρεπε να προχωρήσει μπροστά», προσθέτει η κ. Νικολάου και θυμάται τις μάχες που έδωσε μέσα στην Επιτροπή Προϋπολογισμού για να έρθουν περισσότερα χρήματα στην πατρίδα, συνήθως πάλευε για να πείσει για τις δίκαιες ελληνικές θέσεις, κάποιες φορές να ξεπεράσει τον σκόπελο της ανισότητας φύλου.

Image

 

«Οι άντρες ευρωβουλευτές φερόταν με τρόπο άγριο, ήθελαν να επιβάλλουν την άποψή τους και υπήρχαν φορές που πραγματικά ένιωσα άβολα για το ότι ήμουν γυναίκα, αλλά οι γνώσεις μου και η επιμονή μου για το δίκιο, τους έπειθαν», μας είπε και συνέχισε: « όλοι οι Έλληνες ευρωβουλευτές ήμασταν μια γροθιά όταν το θέμα αφορούσε την πατρίδα μας. Σαν να είχαμε κάνει μια μεταξύ μας συμφωνία, δεν επιτρέπαμε να ακουστεί κάτι αρνητικό, κάτι άσχημο για την Ελλάδα και μια από τις πρώτες μεγάλες μας επιτυχίες ήταν που καταφέραμε να εξασφαλίσουμε πόρους για έργα αναστήλωσης στην Ακρόπολη».

Βλέποντας τους Ευρωπαίους ευρωβουλευτές να διοργανώνουν εκδηλώσεις για να προβάλλουν την ιστορία, την κουλτούρα, την αγροτική και βιομηχανική παραγωγή των χωρών τους, η Πόπη Νικολάου πήρε την πρωτοβουλία και οργάνωσε το 1983 στο Στρασβούργο, μια μεγάλη, ανοιχτή εκδήλωση γνωριμίας για τα ελληνικά ποτά και κρασιά. «Σείστηκε ο χώρος, ήταν τόση η προσέλευση που ο χώρος αποδείχτηκε πολύ μικρός», λέει και θυμάται πως στο τέλος της βραδιάς βραβεύτηκε το κόκκινο κρασί της Νεμέας, ενώ ανάλογη εκδήλωση οργάνωσε το 1984 για τα χειροτεχνικά προϊόντα του Εθνικού Οργανισμού Πρόνοιας, με την ίδια επιτυχία.

Με την επιστροφή της στην Ελλάδα, το 1984, η κ. Νικολάου ανέλαβε πρόεδρος της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου (ΚΕΔ) και συνέβαλε τα μέγιστα στην καταγραφή, διαχείριση και αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου. Το 1990 παραιτήθηκε για να είναι υποψήφια βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ στην Κόρινθο. Στις εκλογές της 8ης Απριλίου 1990 το ΠΑΣΟΚ ανέδειξε δύο βουλευτές στο νομό Κορινθίας, τους Γιάννη Ποττάκη και Θόδωρο Κοτσώνη. Η Πόπη Νικολάου ήρθε 4η και δεν κατάφερε να εκλεγεί -για την ιστορία σε εκείνες τις εκλογές η ΝΔ του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη ήρθε πρώτη με 46,18% και 148 έδρες και ακολούθησε το ΠΑΣΟΚ με 40,67% και 128 έδρες.

Την περίοδο 1993-1995 η Πόπη Νικολάου ήταν Πρέσβης-Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ στο Παρίσι, στη συνέχεια (1996-2001) έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Λουξεμβούργο κι όταν επέστρεψε στην Ελλάδα ορίστηκε αντιπρόεδρος του Γενικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Άγιος Σάββας» ως το 2014.

Μέλος του ΠΑΣΟΚ, της Ένωσης Γυναικών Ελλαδας, πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνίδων Επιστημόνων, της Ένωσης Υπαλλήλων του ΚΟΕ, αντιπρόεδρος του Ιατρικού Κέντρου Αποκατάστασης Βασανισθέντων, η Πόπη Νικολάου παραμένει ένα ενεργός μέλος της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας, ενταγμένη πάντα στον σοσιαλιστικό χώρο.

Και σήμερα σπεύδει νωρίς νωρίς να ασκήσει το εκλογικό της δικαίωμα, «για την Ελλάδα που πρέπει να παλέψει δυνατά στην Ευρώπη για την ειρήνη και την αλληλεγγύη, για την πρόοδο και την ευμερία», όπως λέει.

Πιστεύει πως η πολιτική είναι γύρω μας, στον καθημερινό αγώνα επιβίωσης και στις μεγάλες στιγμές που αποθεώνουν τη χώρα. Η ίδια θεωρεί σπουδαίο το γεγονός πως συναναστράφηκε και συνεργάστηκε με τον Ανδρέα Παπανδρέου για τον οποίο μιλά με θαυμασμό.

«Ήταν τιμή μου και τύχη μεγάλη να είναι κοντά του», μας λέει... Τύχη αγαθή δική μας μια τέτοια μέρα να της δώσουμε βήμα και να θυμηθεί εκείνες τις πρώτες εκλογές και την πρώτη θητεία Ελλήνων και Ελληνίδων ευρωβουλευτών.