Την πιθανή παρουσία αγνώστου καυσίμου στον τόπο της τραγωδίας των Τεμπών ανέφερε ο προϊστάμενος μονάδας διερευνήσεων ΕΟΔΑΣΑΑΜ Κώστας Καπετανίδης κατά την παρουσίαση του πορίσματος του Οργανισμού σήμερα στην Αθήνα.
Διαβάστε όλο το πόρισμα στα αγγλικά ΕΔΩ
«Η πυρόσφαιρα ήταν πολύ μεγάλη. Καταλήξαμε ότι δεν υπήρξε ένδειξη ότι το σιδηροδρομικό υλικό προκάλεσε τη φωτιά. Ειδικές προσομοιώσεις και εκθέσεις ειδικών που έχουμε υποδεικνύουν την πιθανή παρουσία ενός άγνωστου μέχρι στιγμής καυσίμου», είπε χαρακτηριστικά.
«Η επιθεώρηση του τρόπου του ατυχήματος δεν έγινε με τον τρόπο που έπρεπε και έτσι δεν μπορεί να προσδιοριστεί το άγνωστο καύσιμο/υλικό που προκάλεσε την πυρόσφαιρα», τονίστηκε στη συνέντευξη Τύπου από τον Μπαρτ Ακού, μέλος της Επιτροπής Διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ.
«Αυτό που επίσημα μεταφέρονταν στο τρένο και τα υλικά των μηχανών δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την πυρόσφαιρα», τόνισε ο ίδιος.
Στην έκθεση αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Με βάση τις παρατηρήσεις που μπόρεσαν να γίνουν, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο τεχνικός εξοπλισμός της έλασης υλικού που χρησιμοποιήθηκε προκάλεσε το σχηματισμό και την επέκταση της τεράστιας πύρινης σφαίρας που προέκυψε μετά την πρόσκρουση, και στη συνέχεια οδήγησε στις δευτερογενείς πυρκαγιές. Με τα υπάρχοντα στοιχεία είναι αδύνατο να προσδιοριστεί τι ακριβώς την προκάλεσε, αλλά οι προσομοιώσεις υποδεικνύουν την πιθανή παρουσία ενός άγνωστου μέχρι σήμερα καυσίμου».
«Χάθηκαν πληροφορίες ζωτικής σημασίας»
Σημειώθηκε επίσης ότι δεν έγινε σωστή χαρτογράφηση του χώρου του δυστυχήματος και αυτό οδήγησε σε απώλεια πληροφοριών ζωτικής σημασίας. Ο ΕΟΔΑΣΣΑΜ Χρήστος Παπαδημητρίου, συγκεκριμένα, είπε ότι η μη «ιεροποίηση» του χώρου του δυστυχήματος και η έλλειψη του ΕΟΔΑΣΣΑΜ, ο οποίος δημιουργήθηκε μετά την τραγωδία, μας δημιούργησε απώλεια σοβαρών στοιχείων «Αυτό που έγινε, που καταστράφηκαν τα στοιχεία σε τρεις μέρες, δεν έπρεπε να συμβεί. Αυτό δεν πρέπει να ξαναγίνει (…)», ξεκαθάρισε από τον πλευρά του ο κ. Καπετανίδης.
«Υπάρχουν απλά διαπιστώσεις για το τι πήγε λάθος στον τόπο του δυστυχήματος. Δεν μπορεί η Επιτροπή να πάρει θέση αν έγινε εσκεμμένα ή από λάθος, απλά λέει πως έγιναν όλα λάθος», πρόσθεσε ο κ. Παπαδημητρίου.
Τα μέλη της επιτροπής αναφέρθηκαν επίσης στα ανθρώπινα λάθη και τα σημαντικά «κενά» σε προσωπικό και ελέγχους. Επισημάνθηκε, δε, ότι όσοι καθυστέρησαν τη σύμβαση 717 έχουν συμβάλει αποφασιστικά στην τραγωδία.
Όπως επισημάνθηκε, ο ελληνικός σιδηροδρομικός τομέας υπέφερε πολύ από τις οικονομικές κρίσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2009 και κορυφώθηκαν το 2010. «Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την κακή συντήρηση και την όλο και πιο υποβαθμισμένη υποδομή και μια διαρθρωτική έλλειψη προσωπικού, απαραίτητου για να συνεχίσει να παρέχει τις συνήθεις υπηρεσίες. Το σιδηροδρομικό σύστημα δεν είχε ανακάμψει από αυτή την κατάσταση μέχρι τις αρχές του 2023, σημειώνεται μεταξύ άλλων», τονίζεται.
Από την επιτροπή διαπιστώθηκε ότι:
- Οι ταχύτητες των τρένων ήταν σημαντικές. Από το αποτέλεσμα δημιουργήθηκε μία τεράστια πυρόσφαιρα.
- Ο Σταθμάρχης Λάρισας δεν χρησιμοποίησε την αυτόματη χάραξη, άφησε κατά λάθος την αλλαγή 118 στη διαγώνιο. Ήταν ένα μεγάλο λάθος χειρισμού.
- Ο οδηγός έπρεπε να επαναλάβει την εντολή, αλλά δεν την επανέλαβε, είπε ευχαριστώ και συνέχισε.
- Οι υποκείμενοι παράγοντες είναι η διαχρονική έλλειψη προσωπικού και η έλλειψη μηχανισμού παρακολούθησης και επιθεώρησης των σταθμαρχών.
- Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα θύματα με αιτία θανάτου τη φωτιά είναι περίπου 5-7. Τα περισσότερα από τα θύματα πέθαναν από μηχανικά αίτια.
- Πιθανή παρουσία ενός αγνώστου προς το παρόν καυσίμου που προκάλεσε την πυρόσφαιρα.
- Δεν έγινε σωστή χαρτογράφηση του χώρου του δυστυχήματος. Υπήρξε απώλεια πληροφοριών κρίσιμης σημασίας.
- Η ΡΑΣ δεν εντόπισε κρίσιμες αδυναμίες στο θέμα της ασφάλειας. Αρκετές από αυτές εντοπίστηκαν ακολούθως.
Επιπλέον, σε ό,τι αφορά την κατάσταση του Σιδηροδρόμου:
Βασικοί παράγοντες
-Διαχρονική έλλειψη προσωπικού από το 2010. Κατά μέσο όρο στην ΕΕ, ανά χιλιόμετρο γραμμής έχουν δύο εργαζόμενους, ενώ στην Ελλάδα το 2020 αντιστοιχούσαν 0,5 υπάλληλοι.
-Στην Ευρώπη δαπανούν 170.000 ευρώ ανά χιλιόμετρο, στην Ελλάδα δαπανήθηκαν 20.000 ευρώ -αυτό τα λέει όλα.
-Όσον αφορά τις γραμμές, δεν υπήρχαν λεφτά και κόσμος λόγω έλλειψης επαρκούς χρηματοδότησης και προσωπικού.
Αυτό συνέτεινε να μην υπάρχει προληπτική συντήρηση, με αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλα προβλήματα.
-Αυτό που έπαιξε επίσης ρόλο ήταν η διαχείριση των ικανοτήτων των σταθμαρχών του ΟΣΕ. Δεν ήταν στο επίπεδο που έπρεπε για να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους με ασφάλεια. Τα καθήκοντά τους είναι πολύ-πολύ δύσκολα. Τόσα χρόνια δεν είχαν κόσμο. Δούλευαν 20, ακόμη και 29 ημέρες χωρίς ρεπό, αλλά ήταν τρομερά έμπειροι. Όταν μπήκαν νέοι στο σύστημα...
-Δεν υπήρχε μηχανισμός παρακολούθησης των ικανοτήτων των σταθμαρχών.
-Το προσωπικό εργαζόταν πέρα από το όριο.
ΡΑΣ
-Έκανε επιθεωρήσεις, αλλά και αυτή είχε τον ίδιο προσανατολισμό: δεν κοιτούσε τους υποκείμενους παράγοντες αλλά τις μη συμμορφώσεις.
-Δεν είχαν τρόπο παρακολούθησης των μηχανοδηγών.
-Δεν υπήρχε ο εθνικός οργανισμός διερεύνησης. Αν δεν παρακολουθείς τα λάθη, δεν υπάρχουν διδάγματα.
-Τα σιδηροδρομικά οχήματα δεν είναι σχεδιασμένα για σύγκρουση άνω των 36 χλμ. την ώρα.
-Θα μπορούσαν να ληφθούν κάποια μέτρα ενεργητικής ασφάλειας από πλευράς ΟΣΕ. Πώς θα μπορούσε να γίνει χωρίς χρηματοδότηση;