Από τρεις ομάδες αποτελούνταν το κύκλωμα αρχαιοκαπηλίας που στόχο είχε να αφαιρεί αντικείμενα από αρχαιολογικούς χώρους σε Κεντρική, Δυτική Μακεδονία και Θεσσαλία και στη συνέχεια να τα μεταπωλεί στο εξωτερικό.
Διαβάστε ακόμα: Σε Θεσσαλονίκη, Σέρρες και Ημαθία η δράση των αρχαιοκάπηλων - 23 συλλήψεις έως τώρα (φωτο)
Η εξάρθρωση της πολυμελούς σπείρας έγινε χθες Πέμπτη με μεγάλης κλίμακας αστυνομική επιχείρηση με συνδρομή αστυνομικών από Κιλκίς, Σέρρες, Ημαθία, Χαλκιδική, Φλώρινα, Κοζάνη, Λάρισα, Καρδίτσα, Δράμα, Αρκαδία, καθώς και του τμήματος εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών.
Οι συλλήψεις σύμφωνα με την αστυνομία έφτασαν τις 23.
Πώς λειτουργούσαν
Σύμφωνα με την αστυνομία προηγήθηκε πολύμηνη προανακριτική έρευνα, όπου αστυνομικοί παρακολουθούσαν τη δράση των αρχαιοκάπηλων, ενώ παράλληλα γίνονταν ανακρίσεις με αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί η δομή των τριών οργανώσεων που ξεκίνησαν τη δράση τους τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ για την υπόθεση κατηγορούνται συνολικά 50 άτομα.
Διαβάστε ακόμα: Υπάλληλος της Εφορείας Αρχαιοτήτων στο κύκλωμα αρχαιοκαπηλίας - Έσκαβαν και κοντά στον Τύμβο Καστά
Ο τρόπος δράσης τους, ο οποίος σύμφωνα με την ΕΛΑΣ για τις δύο πρώτες οργανώσεις ήταν πανομοιότυπος, εστίαζε σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες, λαθρανασκαφές, υπεξαίρεση, αποδοχή και διάθεση αρχαίων μνημείων, προϊόντων εγκλήματος, και την εξαγωγή μνημείων εκτός ελληνικής επικράτειας, με σκοπό την πώλησή τους.
Η τρίτη ομάδα πραγματοποιούσε την έρευνα για θησαυρούς, όπως λίρες και λοιπά πολύτιμα αντικείμενα.
Για να πετύχουν τον σκοπό τους, πραγματοποιούσαν αναζήτηση αρχαίων, με παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές, είτε οι ίδιοι, είτε άλλα συνεργαζόμενα πρόσωπα. Παράλληλα εντόπιζαν άτομα που είχαν στην κατοχή τους αντικείμενα αρχαιολογικής αξίας και βολιδοσκοπούσαν εάν προτίθενται να τα πουλήσουν.
Τα μέλη της πρώτης ομάδας, σε περίπτωση εντοπισμού αντικειμένων με αρχαιολογικό ενδιαφέρον, διάθεταν άτομο που φωτογράφιζε τα αντικείμενα και έστελνε το φωτογραφικό υλικό, μέσω διαδικτυακής εφαρμογής στον εγκέφαλο, προκειμένου να κρίνει εάν θα έπρεπε να κινηθεί διαδικασίας πώλησής τους.
Στη συνέχεια ο αρχηγός της σπείρας, σεσημασμένος στην ΕΛΑΣ για παρόμοιες υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας, εκμεταλλευόταν τις διασυνδέσεις του με αρχαιοκάπηλους από διάφορες περιοχές της ελληνικής επικράτειας, με σκοπό να «σπρώξει» τα αρχαία αντικείμενα, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό.
Εφόσον υπήρχε συμφωνία για το κόστος αγοράς, καταβάλλονταν το χρηματικό ποσό, με σκοπό την μετέπειτα πώληση σε άλλο ενδιαφερόμενο πρόσωπο σε υψηλότερη αξία, από αυτή που είχαν ήδη αγοραστεί, τρόπο με τον οποίο τα μέλη του κυκλώματος αποκόμιζα κέρδη.
Για να αποφύγουν τον εντοπισμό τους από τις αρχές, οι αρχαιοκάπηλοι εφάρμοζαν τεχνικές αντιπαρακολούθησης ενώ για τις μεταξύ τους επικοινωνίες χρησιμοποιούσαν συνθηματική και κωδικοποιημένη ορολογία, όπως ενδεικτικά «μπιχλιμπίδια» για τα αρχαία νομίσματα, «μπερεκέτια» για τα ευρήματα από ανασκαφές, «μαύρα» για χάλκινα αρχαία νομίσματα τα οποία παρουσίαζαν σημάδια διάβρωσης ή «κάτι ψιλά» αν τα αρχαία είχαν μικρή εμπορική αξία.
Κανόνας των μελών του κυκλώματος ήταν να μοιράζονται πληροφορίες για περιοχές που είχαν αρχαιολογικό ενδιαφέρον, ενώ στρατολογούσαν νέα άτομα που αποκαλούσαν «ψαχτήρια», τα οποία έκαναν τις παράνομες έρευνες.
Για αυτόν τον σκοπό χρησιμοποιούσαν εξειδικευμένο εξοπλισμό, για την ανεύρεση αρχαιοτήτων, εφάρμοζαν τεχνικές επιφανειακού σκαψίματος και εξέταζαν περιοχές με εκτεθειμένα μνημεία.
Τα ευρήματα και οι ανασκαφές στον Τύμβο Καστά
Στο πλαίσιο της έρευνας, εξιχνιάστηκε και η υπόθεση κατάσχεσης 2.465 αρχαίων αντικειμένων με τη σύλληψη αλλοδαπού υπηκόου, με την οποία τεκμηριώθηκε ότι μεγάλος αριθμός των αντικειμένων πωλήθηκε από τον διευθύνοντα της εν λόγω εγκληματικής οργάνωσης.
Η δεύτερη ομάδα, εκτός της μεθόδου που προαναφέρθηκε, είχε τη συμμετοχή υπαλλήλου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, ο οποίος ως ηγετικό στέλεχος της οργάνωσης, καθοδηγούσε, λόγω της ενασχόλησής του με το χώρο της αρχαιολογίας, την υπόλοιπη ομάδα σε στοχευμένες έρευνες και ανασκαφές.
Η τρίτη ομάδα μάλιστα σύμφωνα με πληροφορίες προχωρούσε σε λαθρανασκαφές στον Τύμβο Καστά και την ευρύτερη περιοχή της Αμφίπολης.
Κοινό στοιχείο και των τριών ομάδων ήταν η εκτεταμένη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού ανίχνευσης μετάλλων και διασκόπησης εδάφους, όπου αποδείχθηκε ότι όλοι ήταν άριστοι χειριστές..
Συνολικά, έγιναν 40 έρευνες σε σπίτια και επαγγελματικούς χώρους, από όπου κατασχέθηκε πλήθος αντικειμένων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και άλλων αντικειμένων, που εμπίπτουν στη νομοθεσία περί πολιτιστικής κληρονομιάς και αρχαιοτήτων.
Ενδεικτικά, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:
• πήλινη κεφαλή, μικρό ασημένιο άγαλμα, σταυρός, 18 δαχτυλίδια, τρία βραχιόλια, -17- κοσμήματα, τρία αγαλματίδια, επιτύμβια στήλη οθωμανικής περιόδου και 27 αγγεία,
• κράνος ιλλυρικού τύπου αρχαϊκής περιόδου,
• χιλιάδες νομίσματα (χρυσά, χάλκινα και ασημένια διαφόρων περιόδων) και μεταλλικά αντικείμενα μικρών διαστάσεων, μεταξύ άλλων, μολύβδινοι πεσσοί σφενδόνης, χάλκινες πόρπες, αιχμές βελών, τμήματα βάσεων αγγείων,
• θρησκευτικές εικόνες,
• δεκάδες συσκευές εντοπισμού και ανίχνευσης μετάλλων, καθώς και διασκόπησης εδάφους.
• όπλα (διόπτρα, περίστροφο, πιστόλι κρότου),
• Ι.Χ.Ε. τύπου 4Χ4,
• πλήθος κινητών τηλεφώνων και
• δύο μονόλιμπρα εκρηκτικής ύλης Τ.Ν.Τ., μικτού συνολικού 879 γραμμαρίων, αυτοσχέδια χάρτινη συσκευασία περιέχουσα Τ.Ν.Τ. βάρους 63 γραμμαρίων, τα οποία χρησιμοποιούνταν από μέλος της οργάνωσης για την πραγματοποίηση εκρήξεων, με απώτερο σκοπό τις ανασκαφές.
Τα κατασχεθέντα αρχαία μνημεία και οι εικόνες θα αποσταλούν στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων για φύλαξη και τελική εκτίμηση- αξιολόγηση, ενώ τα κατασχεθέντα όπλα θα αποσταλούν στις αρμόδιες Υπηρεσίες Στρατού για φύλαξη.
Οι συλληφθέντες, οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.