Τα τελευταία χρόνια ο δημοσιογράφος Δημήτρης Καμπουράκης έχει γίνει γνωστός και ως συγγραφέας χάρη σε μία σειρά τριών βιβλίων με τίτλο «Μια σταγόνα ιστορίας», στα οποία περιγράφει γεγονότα και περιστατικά -εν πολλοίς αθέατα- από την ελληνική και παγκόσμια ιστορία. Τα τελευταία δύο χρόνια επανέρχεται στον εκδοτικό στίβο με βιβλία που περιέχουν ιστορίες από την ελληνική μυθολογία. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το δεύτερο της σειράς με τίτλο «Η γυναίκα του Δία και άλλες ιστορίες θεϊκής παράνοιας» (Εκδόσεις Πατάκη), με αφορμή το οποίο μίλησε στη Voria.gr.
Κύριε Καμπουράκη, μετά από την ιστορία με την οποία ασχοληθήκατε συγγραφικά για αρκετά χρόνια την τελευταία διετία το ενδιαφέρον σας έχει στραφεί στη μυθολογία. Ποια στοιχεία σας ελκύουν στους μύθους και γιατί οι σημερινοί άνθρωποι πρέπει να ενδιαφέρονται γι’ αυτούς;
Σας ενημερώνω ότι από τα νιάτα μου ήξερα καλύτερα την μυθολογία μας από την ιστορία. Απλώς έτυχε και διάλεξα πεντάλεπτα ιστορίας στο ραδιόφωνο, προ αμνημονεύτων χρόνων. Η απρόσμενη δημοφιλία τους οδήγησε στο βιβλίο «Μια σταγόνα Ιστορία» και η απρόβλεπτη επιτυχία του πρώτου βιβλίου στην έκδοση και των υπολοίπων. Ποτέ όμως δεν σταμάτησα να αγαπώ και να διαβάζω την ελληνική μυθολογία. Εξάλλου, μόνο ένας λαός με όσο πλούσια μυθολογία, θα μπορούσε στην συνέχεια να βγάλει έναν Ηρόδοτο και έναν Θουκυδίδη, που θεμελίωσαν την επιστήμη της ιστορίας.
Για ένα συγγραφέα ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην ιστορία και τη μυθολογία; Μπορούμε να υποθέσουμε ότι στην περίπτωση της μυθολογίας οι δεσμεύσεις για απόλυτη ακρίβεια είναι λιγότερες;
Όχι, οι δεσμεύσεις είναι πανομοιότυπες. Όπως η ιστορία δεν πρέπει να απομακρύνεται από τις ιστορικές πηγές, έτσι και η μυθολογία δεν επιτρέπεται να κινείται ερήμην των μυθολογικών πηγών. Αναφέρομαι στην θεωρία ασφαλώς, διότι στην πράξη ο καθένας γύρω μας γράφει και λέει ό,τι του κατέβει. Αστυνομία της μυθολογίας (ή της ιστορίας) δεν υφίσταται. Προσωπικά, προσπαθώ να είμαι εξίσου έντιμος και στην ιστορία και στην μυθολογία. Απλώς να μην μπερδεύουμε το έντιμο με το εύληπτο. Η δική μου μυθολογία είναι αρκούντως εύληπτη για να την διαβάσουν όλοι, δίχως –ελπίζω- να χάνει σε εντιμότητα.
Στο πρόσφατο βιβλίο σας «Η γυναίκα του Δία» επικεντρώνεστε στους 12 Θεούς των αρχαίων Ελλήνων, που ζούσαν στον Όλυμπο. Τι προκύπτει από τις ζωές, τις πράξεις και τη γενικότερη δραστηριότητά τους; Ποιόν από τους υπόλοιπους 11 -πλην του Δία δηλαδή- θα ξεχωρίζατε και γιατί;
Απαραίτητη διευκρίνιση. Η «γυναίκα του Δία» που κυκλοφόρησε πρόσφατα, είναι ο δεύτερος τόμος της τρίτομης «σταγόνα μυθολογίας». Ο πρώτος τόμος περιέχει μόνο τον βίο και της πολιτεία του big boss Δία, ο δεύτερος την Ήρα, την Αθηνά, την Άρτεμη, τον Ποσειδώνα και δυο μικρότερες θεότητες (Ασκληπιό και Άδωνη), ενώ ο μελλοντικός τρίτος τόμος θα συμπληρώσει το υπόλοιπο δωδεκάθεο με την Αφροδίτη, τον Άρη, τον Απόλλωνα, τον Ερμή, τον Ήφαιστο, την Εστία. Όσο για τον ποιον θεό ή θεά διαχωρίζω, σας λέω τούτο. Οι πρόγονοι μας δεν διαχώριζαν, η θεολογία και η κοσμογονία τους (που για μας είναι μυθολογία) ήταν ενιαία και αδιαίρετη. Αν με ρωτήσετε ποιον (λόγω ιδιοσυγκρασίας μου) αγαπώ περισσότερο, θα σας απαντήσω τον Ήφαιστο. Ήταν κουτσός, πιάνανε τα χέρια του, μοναχικός, τετραπέρατος και είχε δίπλα του την ωραιότερη γυναίκα της πλάσης.
Με βάση τον τίτλο του βιβλίου σε πρώτο πλάνο μπαίνει η Ήρα η γυναίκα του Δία. Είναι -κατά κάποιον τρόπο- αδικημένη σε σχέση με τη δύναμη και την αίγλη του άντρα της;
Η Ήρα είναι αδικημένη στα μάτια των νεοελλήνων, δεν ήταν διόλου αδικημένη στα μάτια των αρχαίων Ελλήνων. Εμείς σήμερα την βλέπουμε σαν την κυράτσα του βασιλιά που έπρηζε τα ούμπαλα του άντρα της και έπαιρνε στο κυνήγι τις εκατοντάδες γκόμενες του. Οι παλιοί, την έβλεπαν σαν τον στυλοβάτη του ιερού τους Δωδεκαθέου, που ακόμα και οι παραφορές της είχαν νόημα και στόχο.
Οι 12 Θεοί του Ολύμπου πόσο συνέβαλαν στην άνθηση της αρχαίας Ελλάδας; Σε ποιο βαθμό επηρέαζαν τους ανθρώπους της εποχής;
Η μυθολογία συνέβαλε στην άνθηση της αρχαιότητας μας και η άνθηση στον εμπλουτισμό και στην εμβάθυνση της μυθολογίας μας. Το αυγό και η κότα σε μυθολογική έκδοση. Όσο για τον επηρεασμό των τότε ανθρώπων από τους θεούς τους, ναι, ήταν πολύ μεγάλος. Πόσος είναι ο δικός μας επηρεασμός σήμερα από τον χριστιανισμό; Καμία σχέση, το ακριβώς αντίθετο.
Σήμερα ποια είναι τα διδάγματα -ή τα πρότυπα- που εκπέμπουν οι Θεοί των αρχαίων και καλό θα ήταν να τα γνωρίζουμε;
Διδάγματα και πρότυπα μεμονωμένα, δύσκολα βρίσκουμε ή θα είναι αυθαίρετα και περιστασιακά. Έχουν αλλάξει πολύ οι εποχές. Αν υπάρχει κάτι που πρέπει να κρατήσουμε από κείνο το μυθολογικό σύμπαν, είναι μια αίσθηση ισορροπίας και αρμονίας που εξέπεμπε, παρά τις φαινομενικές αντιφάσεις του. Σήμερα αυτό δεν υπάρχει. Οι σύγχρονοι άνθρωποι είναι έρμαια παθών και ατελειών, που πηγαινοέρχονται ασταμάτητα σαν τα μηχανάκια των deliveri’s boys στους άναρχους δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Γνωρίζουμε ότι η ανταπόκριση των βιβλίων σας με ιστορικό περιεχόμενο υπήρξε και εξακολουθεί να είναι μεγάλη. Τι συμβαίνει με τα βιβλία που βασίζονται στη μυθολογία; Ο κόσμος ενδιαφέρεται;
Γράφω για μένα, οι πωλήσεις μ’ ενδιαφέρουν όλο και λιγότερο. Γι αυτό άλλωστε, δεν διαφημίζω πια τα βιβλία μου. Δεν το παίζω μπλαζέ, απλώς είμαι πιο κουρασμένος σε σύγκριση με 20 – 30 χρόνια πριν, αλλά και πολύ πιο συνειδητοποιημένος για τα πράγματα και τα συναισθήματα που έχουν αξία σε τούτη τη ζωή. Επί του πρακτικού τώρα, όχι η μυθολογία ενδιαφέρει λιγότερο, άρα οι πωλήσεις είναι υποπολαπλάσιες. Δεν βαριέστε, σάματις ξέρετε κανέναν που πλούτισε γράφοντας βιβλία;
Και κάτι τελευταίο. Ποιά είναι η σημασία της μυθολογίας στο γενικότερο ελληνικό αφήγημα; Και πως τα πάμε σήμερα μαζί της; Μας ενδιαφέρει; Οι παιδαγωγοί την αξιοποιούν στην εκπαίδευση ή παραμένει υποφωτισμένη;
Εύκολη η απάντηση. Ο νεοέλληνας δεν έχει ιδέα για την μυθολογία του, ούτε πολυενδιαφέρεται να μάθει. Εξάλλου, διαβάζει πια μόνο τίτλους ή βλέπει βιντεάκια των 20 δευτερολέπτων. Το αυτό ισχύει και για τους αξιότιμους παιδαγωγούς μας, σχεδόν εν συνόλω. Είναι άσχετοι. Δυο-τρεις δυστυχείς κούκοι, δεν φέρνουν την άνοιξη.
