Υπό το βάρος της απειλής διαμόρφωσης καταστάσεων, ώστε η Ελλάδα να αποκλεισθεί από τη Συνθήκη Σένγκεν, η κυβέρνηση αναδιπλώθηκε, συμφώνως προς την πάγια τακτική της, και δέχθηκε την παρουσία της δύναμης της Frontex στα ελληνοσκοπιανά σύνορα.
Δεν έχουν όμως περάσει πολλές ημέρες που ο κ. Τσίπρας διακήρυσσε πως δεν θα δεχθούμε ξένους να φυλάσσουν τα σύνορά μας, και ότι αυτό είμαστε ικανοί να το πράξουμε μόνοι μας. Άλλωστε, η θέση του πρωθυπουργού -έως και προχθές, πριν από την συνηθισμένη υπαναχώρηση- ήταν ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα από την ενδεχόμενη αποβολή μας από την Σένγκεν.
Σε επανειλημμένες δηλώσεις του έλεγε επακριβώς: «Ας μας πετάξουν από την Σένγκεν, μικρό το κακό», ή «Και τι θα γίνει, αν βγούμε από την Σένγκεν; Οι Δανοί τρεις φορές μπήκαν και βγήκαν».
Δεν ήταν μόνον ο κ. Τσίπρας που έλεγε αυτά, λόγω του ότι αυτή ήταν η προγραμματική θέση του κόμματός του. Στις 5 Μαρτίου 2015, ο τότε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ κ. Θανάσης Πετράκος είχε δηλώσει:
«Γνωρίζουμε ότι και το "Δουβλίνο 2" και η Συνθήκη Σένγκεν χρειάζονται συζήτηση. Δεν βρήκαμε τον παπά στην άκρη να του φορτώνουμε τα πάντα. Φίλοι εταίροι, ελάτε να συνεννοηθούμε. Διότι αν δεν συνεννοηθούμε, θα εξετάσουμε και κάποιες μονομερείς ενέργειες» (ραδιόφωνο «Βήμα»).
Αρνητικοί ήσαν και στο Ευρωκοινοβούλιο, για την καλοδεχούμενη σήμερα Frontex, όπου η κα. Κ. Κούνεβα, ευρωβουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ, σε παρέμβασή της στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ήταν καταπέλτης για το… απάνθρωπο πρόσωπό της:
«Η Frontex ήταν και παραμένει η δύναμη που σπρώχνει τους απελπισμένους πρόσφυγες στους επικίνδυνους δρόμους που τους ανοίγουν οι διακινητές. Ευθύνεται, άμεσα ή έμμεσα, για εκατοντάδες θανάτους προσφύγων. Δεν υπάρχει, λοιπόν, τίποτε πιο υποκριτικό από το να ορίσουμε την Frontex υπεύθυνη για την προστασία των δικαιωμάτων των προσφύγων που η ίδια πρώτη παραβιάζει», υποστήριξε.
Για να σοβαρευτούμε, καλό να είναι να ξαναφέρουμε στη μνήμη μας τα απαραίτητα στοιχεία για την Συνθήκη (Ζώνη) Σένγκεν, αφού πρώτα σημειώσω πως ο πρωθυπουργός των Σκοπίων κ. Ν. Γκρούεφσκι, γνωστοποίησε ότι κατόπιν αιτήματος των Σκοπίων, δύναμη αστυνομικών από την Σερβία, την Κροατία, την Σλοβενία, τη Σλοβακία και από άλλες χώρες θα αναπτυχθεί την επόμενη εβδομάδα στο έδαφος της χώρας του, στα σύνορα με την Ελλάδα. Δήλωσε δε και ικανοποιημένος που ικανοποιήθηκε το αίτημα για ενεργοποίηση της Frontex.
Η Ελλάδα το 1992 προσχώρησε στην Συνθήκη Σένγκεν, που ενσωματώθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ την 1η Μαΐου 1999 (με εξαίρεση την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο).
Το κύριο χαρακτηριστικό είναι η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και η ενίσχυση των ελέγχων στα κοινά εξωτερικά σύνορα, με κοινούς κανόνες περί ασύλου. Δίνεται το δικαίωμα στην Αστυνομία να καταδιώξει άτομα και έξω από τα σύνορα της χώρας της. Υφίσταται διαχωρισμός στα αεροδρόμια σε «πτήσεις εντός Σένγκεν» και «πτήσεις εκτός Σένγκεν».
Υπάρχει κοινή λίστα χωρών των οποίων οι πολίτες χρειάζονται βίζα. Δημιουργήθηκε σύστημα πληροφοριών Σένγκεν, το οποίο επιτρέπει σε αστυνομικά τμήματα να μοιράζονται κοινό τμήμα αρχείων καταζητούμενων και ανεπιθύμητων ανθρώπων καθώς και κλεμμένων αντικειμένων, όπως είναι κοινές και οι προσπάθειες καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών. Οι δε πολίτες χωρών της Ζώνης Σένγκεν έχουν το δικαίωμα να ταξιδεύουν σε οποιαδήποτε χώρα της Ζώνης χωρίς την επίδειξη ταυτότητας ή διαβατηρίου.
Για την ασφάλεια της Ζώνης Σένγκεν, το 2004 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δημιούργησε την Frontex. Αποστολή της είναι να ελέγχει τα εξωτερικά σύνορα της Ζώνης. Μόνο που για το 2015 ο προϋπολογισμός της Frontex καθορίστηκε σε 114 εκατ. ευρώ, ποσό που θεωρείται μικρό για την αντιμετώπιση των ετήσιων αναγκών.
Έως τώρα η εφαρμογή της Συνθήκης Σένγκεν δεν διακόπηκε ποτέ λόγω μιας μεταναστευτικής κρίσης. Αυτό συνέβη σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπως μεγάλα αθλητικά γεγονότα, διεθνείς συναντήσεις κορυφής καθώς και λόγω φόβων για τρομοκρατικές επιθέσεις.