Skip to main content

Ψαρεύοντας σκουπίδια στο Αιγαίο: Ένα ντοκιμαντέρ για τους αλιείς που καθαρίζουν τον βυθό

Δύο νέες ταινίες του δημοσιογράφου, Σωτήρη Δανέζη, με κεντρικό άξονα τον άνθρωπο και το περιβάλλον, στο 25ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Σαράντα μηχανότρατες βγαίνουν κάθε ξημέρωμα στο Αιγαίο για να φέρουν πίσω τα πολύτιμα του νερού και τα άχρηστα του βυθού που μένουν και αποσυντίθενται για χρόνια. 

Το πρόγραμμα «Ψαρεύοντας Απορρίμματα» του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης» και της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea,αφορά τη συμμετοχή του αλιευτικού κλάδου στη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων. Συμμετέχουν συνολικά 40 ιδιοκτήτες μηχανότρατας σε όλο το Αιγαίο και όταν επιστρέφουν στα λιμάνια, μαζί με τα ψάρια και τα θαλασσινά, ξεφορτώνουν μεγάλες ποσότητες σκουπιδιών που έχουν μαζέψει στα δίχτυα τους.  

Image


Ο δημοσιογράφος και σύμβουλος επικοινωνίας, Σωτήρης Δανέζης, ακολούθησε τέσσερις έμπειρους αλιείς, που σαλπάρουν το ξημέρωμα από τα λιμάνια της Καβάλας, της Σάμου, της Χίου και της Λέσβου. Κατέγραψε τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα και φέρνει στη Θεσσαλονίκη και στο 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ την ταινία Fishing for Litter.

Συνομιλώντας μαζί τους διαπίστωσε πως παρότι μεγάλο μέρος της θαλάσσιας ρύπανσης προέρχεται από τους ίδιους και την αλιευτική δραστηριότητα, έχουν τη θέληση να καθαρίσει το υδάτινο περιβάλλον και κυρίως ο βυθός.
Από παιδιά στις μηχανότρατες, τα τελευταία χρόνια παρατηρούν μία αλλαγή, σηκώνουν τα δίχτυα τους και φέρνουν στην επιφάνεια την ανησυχητική αλήθεια για την πλαστική ρύπανση που κρύβεται στον βυθό. Μαζί με άλλους 36 καπετάνιους αλιευτικών, συμμετέχουν στο πρόγραμμα που έχει ως στόχο να συνδράμει την επιστημονική έρευνα, να ευαισθητοποιήσει την αλιευτική βιομηχανία και να προωθήσει αλλαγές στις πρακτικές διαχείρισης των απορριμμάτων της.

Image


Το ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκε φέρει τον τίτλο του προγράμματος Fishing for Litter και καταγράφει όλα όσα κρύβει ο βυθός και δεν θα έπρεπε να είναι εκεί: πλαστικά ποτήρια, μπουκάλια, κομμάτια από δίχτυα, σχοινιά, πλαστικά βαρελάκια από αυτά που χρησιμοποιούν οι ψαράδες για τα χταπόδια και άπειρες πλαστικές σακούλες. 

Είναι χαρακτηριστικό πως ο καπετάνιος από τη Σάμο έβγαλε από τον βυθό μια εξωλέμβια μηχανή -πιθανόν από βάρκα που μετέφερε πρόσφυγες-, ενώ ο συνάδερφός του από την Καβάλα, δηλώνει στην κάμερα πως μόνος του έβγαλε 2,5 τόνους απορρίμματα από το βυθό. 

Οι αλιείς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα μεταφέρουν τα σκουπίδια στην ξηρά και συμβάλλουν έτσι, στον καθαρισμό του υδάτινου περιβάλλοντος. 

Image

 

Σε πολλές χώρες, όπως στη Γαλλία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία, οι αλιείς λαμβάνουν μια μικρή επιδότηση από το κράτος για να συλλέγουν τα απορρίμματα που ψαρεύουν και να τα πετούν στην ξηρά. 

Τα δεδομένα που συλλέγονται συμβάλλουν στην υλοποίηση της Οδηγίας-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική (2008/56/ΕΚ). Στην Ελλάδα, το αρμόδιο Υπουργείο έχει επιλέξει ως σημαντικό μέτρο την προαγωγή και εφαρμογή του «Fishing For Litter» για τη διευκόλυνση του καθαρισμού του θαλάσσιου πυθμένα από απορρίμματα, τα οποία συλλέγονται από τα αλιευτικά σκάφη.

Συνολικά στο πλαίσιο του προγράμματος έχουν απομακρυνθεί περισσότεροι από 60 τόνοι απορριμμάτων και έχουν καταγραφεί περισσότερα από 80.000 αντικείμενα από τους ίδιους τους αλιείς.

Το 2019, από τον Οκτώβριο μέχρι και τον Δεκέμβριο, το Fishing For Litter υλοποιήθηκε πιλοτικά στα λιμάνια της Μηχανιώνας και της Καβάλας με τη συμμετοχή 8 αλιευτικών σκαφών και φέτος έφτασε να έχει 40 καπετάνιους μηχανότρατας.

Τα Ασκεπή Όνειρα 

Η δεύτερη ταινία του Σωτήρη Δανέζη Roofless Dreams, που επίσης θα προβληθεί στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, στρέφει το βλέμμα σε εκείνους που όλοι μας έχουμε συναντήσει στην άκρη του δρόμου, αλλά κάποιοι επιλέγουν να τους προσπεράσουν βιαστικά. Σε ανθρώπους που κάποτε είχαν δουλειά, σπίτι, οικογένεια, φίλους και μία μέρα τα έχασαν όλα. 

Image

 

Το ντοκιμαντέρ, που υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του “ΤΙΜΑ Κοινωφελούς Ιδρύματος”, καταγράφει επί έναν χρόνο τις ιστορίες πέντε πρωταγωνιστών της επιβίωσης, οι οποίοι ζουν σε καθεστώς αστεγίας και εστιάζει στις προσπάθειες της ΑΜΚΕ “Emfasis” να τους στηρίξει και να τους κρατήσει στη ζωή, κάτω από αντίξοες συνθήκες. Κακοποίηση, φυλακή, απώλεια αγαπημένων προσώπων, πολλές από τις «μάχες» τους μοιάζουν με τις δικές μας...το ίδιο συμβαίνει και με τα όνειρά τους. 

* Η μεγάλου μήκους ταινία “Roofless Dreams” και του μεσαίου μήκους ντοκιμαντέρ “Fishing for Litter”, του Σωτήρη Δανέζη, θα προβληθούν το Σάββατο 4 Μαρτίου στις 18.30, στην Αποθήκη 1, αίθουσα Τζον Κασσαβέτης.