Τομές στην καθημερινότητα των επιστημόνων με παρεμβάσεις μέσω της ρομποτικής επιχειρεί ομάδα μαθητών. Τα μέλη της, έμπειρα πλέον με συμμετοχές σε διεθνείς διαγωνισμούς ρομποτικής και μεγάλες διακρίσεις, για πρώτη φορά «συνδέονται» με ομάδες αρχαιολόγων προκειμένου να κάνουν την έρευνα πιο εύκολη. Οι δύο συσκευές που σχεδίασαν και εξελίσσουν έχουν ενδιαφέρον. Η μία είναι κόσκινο για να διασώζονται και τα πιο μικρά σε μέγεθος ευρήματα και η άλλη μία σκούπα που συλλέγει το χώμα. Κι όλα αυτά «παρακολουθούνται» από μία κάμερα και η τεχνητή νοημοσύνη ενημερώνει τον αρχαιολόγο για το είδος και τη γκάμα των ευρημάτων που έχουν συλλεγεί και είναι έτοιμα να μελετηθούν.
Η ομάδα ρομποτικής των εκπαιδευτηρίων Ιωάννη Τσιαμούλη στην Αθήνα ψάχνει να βρει λύσεις που να διευκολύνει την καθημερινότητα των επιστημόνων και θέλει οι εφαρμογές της να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα στην έρευνα. «Αναπτύσσουμε τις δύο αυτές ιδέες ουσιαστικά για να γίνεται η ανασκαφή με μεγαλύτερη ταχύτητα και μεγαλύτερη ασφάλεια», λέει στη Voria.gr ο προπονητής της ομάδας, καθηγητής Πληροφορικής Ραφαήλ Τζίμας. Εξηγεί πως πριν να σχεδιαστεί η συσκευή ρομποτικής συζητούν τις ιδέες τους με επιστήμονες των αντίστοιχων τομέων προκειμένου να συνδέεται με την καθημερινότητα. Έτσι, παρ’ ότι για την αρχαιολογία η αρχική σκέψη ήταν μία κάμερα για να αποτυπώνει τον χώρο της ανασκαφής, η απάντηση που πήραν από τους αρχαιολόγους δεν ήταν θετική. Άλλωστε τα drones εύκολα πλέον καλύπτουν την εικόνα από ψηλά. «Μας είπαν ότι το πρόβλημα είναι ότι κάποιοι εργάτες των ανασκαφών συχνά δεν γνωρίζουν τα ευρήματα. Ορισμένα που μπορεί να είναι πολύ μικρά χάνονταν και άλλα έσπαγαν. Έτσι οδηγηθήκαμε στις δύο συσκευές», ανέφερε.
Το «έξυπνο κόσκινο», όπως το ονομάζουν, έχει τρία επίπεδα, δονείται και ταξινομεί το υλικό για να μη χάνονται ακόμη και μικροσκοπικά ευρήματα. «Γίνεται πιο γρήγορη διαλογή ανάλογα με το μέγεθος. Θα φτάνει σε μία επιφάνεια και με μία κάμερα με τεχνητή νοημοσύνη και θα γίνεται ομαδοποίηση των αντικειμένων για να φτάνουν στον αρχαιολόγο και να μελετώνται», συμπλήρωσε ο κ. Τζίμας. Η έτερη συσκευή είναι μία σκούπα που συλλέγει με ασφάλεια το χώμα για να φτάσει στο κόσκινο, χωρίς να διαταράσσεται το ανασκαφικό στρώμα. «Εκεί είναι η χρησιμότητα της σκούπας. Έχοντας το σφουγγάρι μπροστά θα ρουφάει το χώμα, θα κοσκινίζονται τα χώματα για να μένουν τα ευρήματα και τα μικροαντικείμενα που θα μπορούσαν να χαθούν. Μετά θα φωτογραφίζονται στην επιφάνεια με την ΑΙ κάμερα και θα γίνεται ομαδοποίηση. Έτσι θα έχει σε εικόνες ο αρχαιολόγος τι έχει βρεθεί για να μπορεί να προχωρήσει στη μελέτη τους», περιέγραψε ο κ. Τζίμας, γνωστοποιώντας ότι ήδη σε αυτήν τη φάση η συσκευή βρίσκεται στο μηχανολογικό κομμάτι και μελετάται ο τρόπος με τον οποίον θα δονείται ο ταινιόδρομος.
Η αρχαιολόγος Βασιλεία Δημητρακοπούλου, διδάκτωρ στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, συνεργάστηκε με την ομάδα ρομποτικής των μαθητών για τη χρησιμότητα των συσκευών. «Βοηθούν αρκετά» απαντάει στο ερώτημα της Voria.gr. «Επειδή είναι κάτι πιο πρακτικό το οποίο δεν σχετίζεται με την ίδια τη μελέτη του αντικειμένου. Βοηθάει αρκετά από άποψη χρόνου και ακρίβειας με την έννοια ότι το ανθρώπινο μάτι μπορεί να χάσει κάτι», σημειώνει.
Τα ρομπότ στη ζωή μας
Η κ. Δημητρακοπούλου συμμετέχει σε ανασκαφές του Κεραμεικού στην Αττική. Σε απόσταση 599 χιλιόμετρα βόρεια από εκεί που ερευνά, στο ακριτικό Νέο Πετρίτσι Σερρών, ο Αναστάσης Κοτρίδης είναι παγκόσμιος πρωταθλητής ρομποτικής. Είναι μόλις 13 χρόνων, μαθητής του γυμνασίου Νέου Πετριτσίου, και ήδη μετράει δύο χρυσά, ένα ασημένιο και ένα χάλκινο μετάλλια, με καινοτόμες ιδέες που παρουσίασε. Προς το παρόν κατασκευάζει ρομπότ που συνδέονται με τον αθλητισμό. «Ήδη όμως σκέφτομαι να κάνω κάτι που να βοηθήσει την καθημερινότητά, τον πατέρα μου για παράδειγμα που διορθώνει αυτοκίνητα», λέει στη Voria.gr. Ετοιμάζεται για τον παγκόσμιο διαγωνισμό της Εσθονίας και η ρομποτική είναι η δική του καθημερινότητα. «Είναι πάρα πολύ χρήσιμα εργαλεία, βοηθούν ήδη τις επιστήμες. Από τις έρευνες που βλέπουμε στο διάστημα μέχρι τις υποθαλάσσιες αποστολές», λέει χωρίς να αιφνιδιάζεται. Δεν του φαίνεται τίποτα περίεργο στην τεχνολογική στροφή, μέρος της οποίας είναι και ο ίδιος, παρ’ ότι μόλις 13 χρόνων.
«Κάθε χρόνο προσπαθούμε να αναπτύξουμε μία καινοτόμα λύση, με βασικό στόχο οι κατασκευές και αυτά που μαθαίνουν τα παιδιά να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στους πραγματικούς ανθρώπους και στους πραγματικούς επιστήμονες», υποστηρίζει ο προπονητής της ομάδας ρομποτικής των εκπαιδευτηρίων Τσιμαούλη. Πέρσι η ίδια ομάδα είχε αναπτύξει μία συσκευή για τη μελέτη των ωκεανών. Μία πλατφόρμα στην οποία οι επιστήμονες ανεβάζουν το υλικό τους για να γίνει αντικείμενο μελέτης και έτσι να αντιμετωπιστεί η ρύπανση των ωκεανών. Η εθνική ομάδα, προπονητής της οποίας επίσης είναι ο κ. Τζίμας, ανέπτυξε μία εφαρμογή κατά την οποία αποτυπώνεται η βιοποικιλότητα σε κάθε περιοχή, ανάλογα με τις κινήσεις και τη γύρη της μέλισσας που ήταν εκεί. «Έχουμε μία ΑΙ κάμερα στην πόρτα τής κάθε κυψέλης και παρατηρούμε τη διαφορετικότητα των χρωμάτων της γύρης. Έτσι βλέπουμε πόσα είδη φυτών έχουμε. Με αυτόν τον τρόπο μελετούμε εάν η βιοποικιλότητα αυξάνεται, μειώνεται ή μένει σταθερή στη συγκεκριμένη περιοχή».
Κάπως έτσι τα ρομπότ και η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνουν στη ζωή μας. «Αν μιλήσουμε για τεχνολογία η οποία θα αντικαταστήσει το εργατικό κομμάτι μπορούμε να πούμε ότι βοηθάει η ρομποτική», διαπιστώνει η κ. Δημητρακοπούλου αναφερόμενη στην αρχαιολογία. «Οι ανασκαφές γίνονται με εργάτες, κυρίως εργατοτεχνίτες. Δεν μπορούν να αντικατασταθούν σε όλα τα μήκη, δεν μπορεί ένα μηχάνημα να σκάψει έναν τάφο, αλλά κάτι πιο απλό όπως αυτό το κόσκινο μπορεί να γίνει», συμπλήρωσε. Θα μείνει όμως εκεί; «Φαντάζομαι ότι στο μέλλον, επειδή η ρομποτική κάνει ήδη χειρουργεία, δεν θα είναι τόσο δύσκολο να μπει. Στο μελετητικό κομμάτι δεν είμαι σίγουρη κατά πόσο θα μπορεί να συμβεί αυτό. Εκεί χρειάζεται κριτική ικανότητα και διεπιστημονικότητα, δεν μπορεί τόσο εύκολα η ρομποτική και η ΑΙ να τα αντικαταστήσουν», κατέληξε η αρχαιολόγος. «Εμείς μέσα από τη γνώση που αποκτούμε και την τεχνολογία την οποία χρησιμοποιούν τα παιδιά θέλουμε να είναι πραγματικά χρήσιμοι για τους επιστήμονες. Και αυτό που φτιάχνουν να είναι κάτι που η βιομηχανία έχει παραλείψει, να βρούμε ένα κενό που πρέπει να καλυφτεί», είπε από την πλευρά του ο κ. Τζίμας.
Πίσω στο Νέο Πετρίτσι Σερρών, ο 13χρονος Αναστάσης Κοτρίδης θεωρεί ότι όλα αυτά είναι φυσιολογικά και στοιχεία της δικής του ζωής. Πιστεύει ότι σύντομα οι περισσότερες δουλειές των ανθρώπων θα γίνονται από τα ρομπότ. «Θεωρώ ότι θα αντικατασταθούν οι άνθρωποι. Εμείς θα μείνουμε μόνο για να δημιουργούμε τα ρομπότ. Αλλά υπάρχει και η πιθανότητα να μην είμαστε χρήσιμοι ούτε σε αυτό. Να τα κάνουν όλα μόνα τους».