Η επέλαση της πανδημίας του κορωνοϊού έχει αλλάξει άρδην τις έως τώρα διαμορφούμενες κοινωνικές και οικονομικές καταστάσεις, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο. Από τη λίστα των τομέων που έχουν δριμύτατα επηρεαστεί από τις νέες αυτές συνθήκες είναι η εκπαιδευτική κοινότητα που παλεύει να αναδιαμορφώσει το παραγωγικό της μοντέλο αποκλειστικά με την εφαρμογή της τηλεκπαίδευσης, όπως απαιτούν τα μέτρα πρόληψης για τον περιορισμό της διασποράς του ιού.
Λόγω της ξαφνικής όμως αλλαγής των συνθηκών, αλλά και των ιδιαιτεροτήτων που παρουσιάζουν κοινωνικές ομάδες ή μεμονωμένες καταστάσεις, πολλοί μαθητές αδυνατούν να ενταχθούν στο νέο πλαίσιο της τηλεκπαίδευσης, διογκώνοντας έτσι την κοινωνική τους απομόνωση, ακόμη και την περιθωριοποίησή τους. Εκτός από τους καθηγητές και τους δασκάλους που καλούνται να αλλάξουν το πλαίσιο μέσω του οποίου εργάζονταν έως τώρα, αυξημένες υποχρεώσεις έχει και ένα ακόμη λειτούργημα, ασυνήθιστο έως και άγνωστο προς το ευρύ κοινό. Οι σχολικοί κοινωνικοί λειτουργοί.
Αντιλαμβανόμενη τις απαιτήσεις των καιρών, η Θεσσαλονικιά Στέλλα Φαρμάκη, που πλέον ζει και εργάζεται ως σχολική κοινωνική λειτουργός στην Κομοτηνή, αναγκάστηκε και η ίδια να ανατρέψει το αντικείμενο του διδακτορικού της και να στραφεί σε ηλεκτρονικές μορφές προκειμένου να παρεμβαίνει στις ομάδες των μαθητών, που ήδη νιώθουν απομονωμένοι ή που δεν έχουν τόσα υποστηρικτά δίκτυα όσο άλλα παιδιά.
«Στόχος της διατριβής μου ήταν να παρέμβω με δράσεις στα σχολεία και να έρθω σε επαφή με τους μαθητές, ώστε παιδιά που βρίσκονταν στο περιθώριο, αρχικά να ενδυναμωθούν και μεταγενέστερα να αισθανθούν μέρος της σχολικής κοινότητας», αναφέρει η Στέλλα Φαρμάκη στη Voria.gr και συνεχίζει: «Ωστόσο στη συνέχεια ξέσπασε η κρίση του κορωνοϊού που ανέτρεψε όλα τα δεδομένα κι έτσι έπρεπε να προσαρμόσω τη διατριβή μου στην καινούργια αυτή συνθήκη».
Στο πλαίσιο αυτό, μέσω εκπαιδευτικών κοινοτήτων στα social media η ίδια προσκάλεσε σχολικούς κοινωνικούς λειτουργούς να λάβουν μέρος σε ένα νέο εγχείρημα για να ξεκινήσει έτσι μία διαδικτυακή δράση «επανασυμπερίληψης» των απομονωμένων παιδιών στο σχολικό κοινωνικό σύνολο.
Αναδιαμορφώνοντας ένα τραγούδι που είχε εμπνευστεί ήδη στην προ-κορωνοϊού εποχή, η Στέλλα Φαρμάκη και 13 ακόμη συνάδελφοί της από Ελλάδα και Κύπρο, που ανταποκρίθηκαν θετικά στο κάλεσμά της, δημιούργησαν ένα πρωτότυπο συλλογικό τραγούδι με τίτλο «Δεν σας έχουμε ξεχάσει» για να επικοινωνήσουν στα παιδιά πως δεν είναι μόνα τους και πως οι ίδιοι θα είναι παρόντες έστω και αν δεν αυτό δεν προϋποθέτει τη φυσική τους παρουσία.
«Ήθελα στο όλο εγχείρημα να εμπλέξω και άλλους συναδέλφους από την Ελλάδα, ενώ είναι ευχάριστο το γεγονός πως μας πλησίασαν και από την Κύπρο» σημειώνει στη Voria.gr και εξηγεί: «Υπάρχουν μαθητές, όπως παιδιά από κοινότητες Ρομά, που δεν έχουν πρόσβαση στην τηλεκπαίδευση και αυτό μεγενθύνει το αίσθημα της απομόνωσης. Μέσω της μουσικής αλλά και γενικότερα της αξιοποίησης της τέχνης θα προσπαθήσουμε να ενισχύσουμε την ψυχική ανθεκτικότητα των μαθητών που αισθάνονται απομονωμένοι ή περιθωριοποιημένοι και να τους ενδυναμώσουμε ώστε στη συνέχεια να συμπεριληφθούν στη σχολική κοινότητα».
Όπως λέει, πρόκειται για μία έρευνα που στο επόμενο στάδιο θα γίνουν συνεντεύξεις με τον κάθε σχολικό κοινωνικό λειτουργό ξεχωριστά, προκειμένου να αξιοποιηθεί το τραγούδι στο σχολικό πλαίσιο αλλά και να αναπτυχθούν περαιτέρω δράσεις. «Στην ουσία πρόκειται για 13 case studies, ανάλογα με το πού βρίσκονται τα σχολεία που εργάζονται οι συνάδελφοι, τι συνθήκες υπάρχουν, τι μαθητές έχει αναλάβει ο καθένας. Στόχος μας είναι οι παρεμβάσεις να εμπλέκουν την οικογένεια, τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και την κοινότητα στο σύνολο για να νιώσουν τα παιδιά πιο κοντά στο σχολείο. Ψάχνουμε τρόπους, μέσα στις ιδιαίτερες συνθήκες που ζούμε λόγω κορωνοϊού, ώστε να φτάσει το τραγούδι στα παιδιά, να εμπλακούν, είτε να τραγουδήσουν, είτε να φτιάξουν έναν στίχο, να δημιουργήσουν κάτι για να αλληλεπιδράσουν και να τα ενεργοποιήσουμε ώστε να λειτουργήσουν δημιουργικά, να επανασυνδεθούν με το σχολείο και να θελήσουν ακόμα περισσότερο να βρίσκονται σε αυτή την κοινότητα».
Η ίδια σημειώνει πως το εγχείρημα γίνεται σε μαθητές δημοτικού και γυμνασίου, οι οποίοι είτε πηγαίνουν σε ειδικά σχολεία, είτε σε γενικά σε μαθητές που έχουν μαθησιακές δυσκολίες, αναπηρίες ή προέρχονται από διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα. «Το τραγούδι αυτό αποτελεί το ερέθισμα» τονίζει και επισημαίνει πως η έρευνα θα συνεχιστεί και σε επόμενο στάδιο, όταν τα σχολεία θα επαναλειτουργήσουν.
Η Στέλλα Φαρμάκη είναι Υποψήφια Διδακτόρισσα Κοινωνικής Εργασίας, του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, και η έρευνα πραγματοποιείται υπό την επίβλεψη της Καθηγήτριας Κοινωνικής Εργασίας Δ.Π.Θ., Αγάπης Κανδυλάκη.
Στο βίντεο ερμηνεύουν το τραγούδι κατά σειρά εμφάνισης οι Σχολικοί Κοινωνικοί Λειτουργοί Ελλάδας και Κύπρου:
Καπλάνης Κωνσταντίνος
Ιωάννου Μαριλένα
Χυδίρογλου Λεμονιά
Κασσά Μαρία
Κολοκοτρώνη Ζωή
Φαρμάκη Στυλιανή
Λεοντίου Άντρη
Γιαννέλου Ευαγγελία
Τσώνη Πολυξένη
Μπαγιώκη Μαρία
Σκραπαλή Φωτεινή
Σκουμή Αλεξάνδρα
Χάρου Βασιλική
Μαργαρίτη Έλενα
Συντελεστές:
Σύνθεση - Ενορχήστρωση: Φαρμάκη Στυλιανή, Κυριαζής Γιώργος
Στίχοι: Φαρμάκη Στυλιανή, Καπλάνης Κωνσταντίνος
Κιθάρα: Κυριαζής Γιώργος
Μονταζ: Τόμτσης Γιάννης, Φαρμάκη Στυλιανή
Παραγωγή: Φαρμάκη Στυλιανή
*Το έργο υποστηρίχθηκε από από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.) στο πλαίσιο της Δράσης «Υποτροφίες ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. Υποψηφίων Διδακτόρων» (Αριθμός Υποτροφίας:560).