Στα μέσα με τέλη Απριλίου αναμένεται να ξεκινήσουν φέτος οι ψεκασμοί κατά των κουνουπιών στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, χωρίς να παρατηρηθούν οι καθυστερήσεις προηγουμένων ετών. Οι δύο ανάδοχοι που έχουν προκύψει από τον περσινό διετή διαγωνισμό, και έχουν αναλάβει τον επίγειο και από αέρος ψεκασμό (οι εταιρείες Οικοανάπτυξη και Αεροεφαρμογές αντίστοιχα) είναι σε πλήρη ετοιμότητα και θα ξεκινήσουν το πρόγραμμα καταπολέμησης των κουνουπιών μόλις οι καιρικές συνθήκες (κατάλληλη θερμοκρασία και υγρασία) το επιτρέψουν.
«Φέτος, καθότι βρισκόμαστε στο μέσο της διετούς αναδοχής, είμαστε απολύτως έτοιμοι για τους ψεκασμούς, οι οποίοι θα γίνουν μέσα στην άνοιξη, μόλις κριθεί απαραίτητο από τους αναδόχους. Μέσα στον Απρίλιο θα ξεκινήσουν να τοποθετούνται οι παγίδες στα πεδία για να εντοπιστούν και να καταπολεμηθούν άμεσα οι πληθυσμοί κουνουπιών», δηλώνει στη Voria.gr η αντιπεριφερειάρχης Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κ. Μακεδονίας Ιωάννα Τζάκη.
Η ίδια επιχειρεί να καθυσυχάσει τους πολίτες σχετικά με ενδεχόμενη εξάπλωση του ιού Ζίκα, μέσω κουνουπιών στη χώρα μας, σημειώνοντας πως θα υπάρξει - όπως κάθε χρόνο - εμπεριστατωμένη ενημέρωση των πολιτών από τις αρμόδιες υπηρεσίες της περιφέρειας.
Πόσο μας απειλεί ο Ζίκα
Η επιδημία του ιού Ζίκα σε χώρες της Λατινικής Αμερικής έχει προκαλέσει συναγερμό στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος έχει χαρακτηρίσει την αντιμετώπιση του ως παγκόσμια υγειονομική άμεση ανάγκη. Ήδη δεκάδες χιλιάδες είναι τα κρούσματα που έχουν καταγραφεί σε χώρες όπως η Κολομβία και η Βραζιλία, ενώ οι εκτιμήσεις ειδικών αναφέρουν πως μέχρι το τέλος του έτους θα έχουν προσβληθεί από τον επικίνδυνο ιό τουλάχιστον τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι.
Η μεγαλύτερη ανησυχία των επιστημόνων σχετικά με την εξάπλωση του ιού στη Δύση οφείλεται στο γεγονός ότι ελάχιστοι μέχρι σήμερα έχουν προσβληθεί από αυτόν, και έτσι η συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού δεν διαθέτει τις κατάλληλες ανοσοποιητικές άμυνες.
Παρότι ο ιός Ζίκα πρωτοεμφανίστηκε στην Ουγκάντα το 1947 μέχρι σήμερα ελάχιστα γνωρίζουμε για αυτόν. Η σημαντικότερη μέχρι στιγμής καταγεγραμένη επίπτωσή του, και αυτή που έχει προκαλέσει παγκόσμιο συναγερμό, έχει καταγραφεί σε εγκύους που έχουν προσβληθεί από τον ιό, καθώς φαίνεται ότι προκαλεί μικροκεφαλία στα νεογνά, ενώ εμφανίζουν προσωρινή παράλυση όταν εκτεθούν σε αυτόν.
Η μετάδοση του ιού γίνεται μέσω των κουνουπιών της οικογένειας Aedes. Ως κυριότερος φορέας του έχει καταγραφεί το κουνούπι που μεταδίδει τον κίτρινο πυρετό (Aedes aegypti), το οποίο δεν εμφανίζεται στην Ευρώπη. Στην ίδια οικογένεια ωστόσο ανήκει και το Aedes albopictus, γνωστό ως «κουνούπι τίγρης», το οποίο υπάρχει στη χώρα μας και μεταδίδει τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ δεν είναι ξεκάθαρο αν μπορεί να μεταδώσει και τον Ζίκα.
Όπως εξηγεί στη Voria.gr ο δρ Σπύρος Μουρελάτος, πρόεδρος της εταιρείας Οικοανάπτυξη και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Καταπολέμησης Κουνουπιών, το αν θα πρέπει ή όχι να μας ανησυχήσει η εξάπλωση του ιού στην Ελλάδα θα φανεί μέσα στην άνοιξη.
«Στην Ελλάδα δεν έχουμε τον διαβιβαστή του ιού Ζίκα Aedes aegypti. Ωστόσο έχουμε το παρεμφερές είδος, το κουνούπι τίγρης, το οποίο ενδεχομένως να ενέχεται στην επιδημία του ιού, χωρίς να έχει ακόμη αποδειχθεί. Το αν μπορεί να μεταδώσει τον ιό του κουνούπι τίγρης θα το γνωρίζουμε τους επόμενους μήνες, ανάλογα με την πορεία του ιού στις νότιες ΗΠΑ, γύρω από τον Κόλπο του Μεξικού, όπου ενδημούν τόσο το Aedes aegypti όσο και το κουνούπι τίγρης. Καθότι ο ιός Ζίκα είναι θερμόφιλος, χρειάζεται συγκεκριμένη θερμοκρασία για να αναπτυχθεί. Έτσι, μέσα στην άνοιξη θα μάθουμε αν μεταδίδεται μόνο από το Aedes aegypti ή και από το κουνούπι τίγρης. Εάν συμβεί το δεύτερο, τότε θα πρέπει να ανησυχήσουμε», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να προφυλαχθούν οι πολίτες, ο κ. Μουρελάτος αναφέρει πως δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μέτρο που μπορεί να ληφθεί παρά τα παραδοσιακά μέτρα ατομικής ασφάλειας κατά των κουνουπιών, όπως οι κουνουπιέρες, τα αντικουνουπικά σπρέι και η αποφυγή έκθεσης σε χώρους όπου υπάρχουν αυξημένοι πληθυσμοί κουνουπιών. «Τη στιγμή που το κουνούπι τίγρης δεν εμφανίζεται σε συγκεκριμένες περιοχές, αλλά ακόμη και σε βεράντες και αυλές σπιτιών, δεν μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με κάποιον ειδικό ψεκασμό. Επίσης, το γεγονός ότι τσιμπάει και μέσα στη μέρα και όχι μόνο τη νύχτα, σημαίνει πως χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τους πολίτες», επισημαίνει.
Οδηγίες από το ΚΕΕΛΠΝΟ
Ήδη το ΚΕΕΛΠΝΟ, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την ασφάλεια των πολιτών- ταξιδιωτών και τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σχετικά με την επιδημία απο τον ιό Ζίκα που από το 2014 βρίσκεται σε εξέλιξη στην τροπική ζώνη της Αφρικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και των νησιών του Ειρηνικού Ωκεανού, αλλά προσφάτως και στην κεντρική και νότιο Αμερική, ανακοινώνει σχετική ταξιδιωτική οδηγία προφύλαξης, μαζί με σύντομο ιστορικό, για κάθε ενδιαφερόμενο.
- Οι ταξιδιώτες, που επισκέπτονται περιοχές με τρέχουσα τοπική μετάδοση της λοίμωξης (παρακάτω χάρτης), συνιστάται να λαμβάνουν συνεχή μέτρα αποφυγής των δηγμάτων από κουνούπια, καθώς το κουνούπι, που μεταδίδει τη νόσο, τσιμπά κατά τη διάρκεια ημέρας και νύχτας, σε εξωτερικούς και σε εσωτερικούς χώρους, καθώς και στις αστικές περιοχές.
- Ιδιαιτέρως, όσον αφορά νήπια, ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με σοβαρές χρόνιες νόσους ή ανοσοκαταστολή, συνιστάται συνεκτίμηση του κινδύνου νόσησης και των συνιστώμενων μέτρων προφύλαξης πριν από το ταξίδι σε ενδημικές περιοχές. Ιδιαίτερα στις εγκύους συνιστάται αυξημένη προστασία κατά των δηγμάτων από κουνούπια στις ενδημικές περιοχές.
Ο ταξιδιώτης συνιστάται:
1. Να φορά φαρδιά ελαφρά ρούχα με μακριά μανίκια, μακριά παντελόνια, ψηλές κάλτσες, και, επιπλέον, σε εξωτερικούς χώρους, κλειστά παπούτσια και καπέλο.
2. Να χρησιμοποιεί στο ακάλυπτο δέρμα εντομοαπωθητικά, όπως DEET (N-diethyl-m-toluamide) σε συγκέντρωση 30-50%. Για τον ψεκασμό των ρούχων του (όχι απευθείας στο δέρμα) να χρησιμοποιεί εντομοκτόνα σκευάσματα, όπως περμεθρίνη,τετραμεθρίνη,αλλεθρίνη κ.α.
3. Να χρησιμοποιεί εντομοκτόνα σκευάσματα (σπρέι, φιδάκια, ταμπλέτες) στους χώρους που πρόκειται να καταλύσει.
4. Να χρησιμοποιεί κουνουπιέρα κατά τις ώρες του ύπνου. Συστήνεται η κουνουπιέρα να ψεκάζεται με εντομοκτόνο.
Μετά την επιστροφή από περιοχή με κρούσματα από ιό, ο ταξιδιώτης συνιστάται να παρακολουθεί την υγεία του ταξιδιώτη για 12 ημέρες. Αν κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών παρουσιαστεί πυρετός, πονοκέφαλος, ερυθρότητα στα μάτια, εξάνθημα, μυαλγίες και αρθραλγίες, συνιστάται ο ταξιδιώτης να αναζητήσει ιατρική βοήθεια και να ενημερώσει τον ιατρό για το ταξιδιωτικό του ιστορικό.
Σύντομο ιστορικό
- Ο ιός Ζίκα μοιάζει με τον ιό που προκαλεί το δάγκειο πυρετό, και μεταδίδεται, όπως και ο δάγκειος πυρετός, με δήγμα μολυσμένου κουνουπιού.
- Τα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, ερυθρότητα στα μάτια, εξάνθημα, μυαλγίες και αρθραλγίες.
- Ο χρόνος επώασης της νόσου κυμαίνεται από 2 ως 7 ημέρες.
- Η νόσος είναι συνήθως ήπια και διαρκεί 4-7 ημέρες.
- Η συσχέτιση του ιού Ζίκα με την εμφάνιση περιστατικών μικροκεφαλίας στη Βραζιλία και περιπτώσεων Guillain Barré στη Γαλλική Πολυνησία βρίσκεται υπό διερεύνηση.
- Δεν υπάρχει εμβόλιο ή φαρμακευτική αγωγή για την προφύλαξη από τη νόσο.
Χάρτης κατανομής (κρούσματα) του ιού Ζίκα
Με συμπαγή μωβ χρωματισμό σημειώνονται οι περιοχές με τοπική μετάδοση της λοίμωξης, ενώ με στικτό μωβ χρωματισμό σημειώνονται οι περιοχές, για τις οποίες υπάρχουν μόνο ορολογικά δεδομένα παρουσίας του ιού