Με καθυστέρηση μισής ώρας επιβεβαιώθηκε η έναρξη της ιστορικής ρωσοουκρανικής συνάντησης στην Κωνσταντινούπολη για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κήρυξε την έναρξη, καλώντας να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός. «Κάθε ημέρα σημαίνει και νέες απώλειες αμάχων. Πρέπει να αδράξουμε την ιστορική ευκαιρία καθώς η επόμενη φάση θα καθοριστεί από τις επιλογές αυτής της συνάντησης που θα πρέπει να προετοιμάσει συνάντηση ηγετών. Η Τουρκία είναι έτοιμη να συνδράμει με κάθε μέσο στον τερματισμό του πολέμου», είπε, μεταξύ άλλων ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας.
Σύμφωνα με το BBC, δεν υπήρξαν χειραψίες μεταξύ Ρώσων και Ουκρανών αξιωματούχων κατά την άφιξή τους.
Ο προσωπάρχης του Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε πάντως ότι οι ρωσικές προσπάθειες να ευθυγραμμιστεί η συνάντηση της Κωνσταντινούπολης με τη διαδικασία διαπραγματεύσεων του 2022 θα αποτύχουν.
Ουκρανική διπλωματική πηγή δήλωσε νωρίτερα στο Reuters ότι η Ρωσία απαιτεί να πραγματοποιηθούν οι συνομιλίες με την Ουκρανία χωρίς εκπροσώπους των ΗΠΑ και της Τουρκίας. Πρόσθεσε ότι αυτό είναι ένδειξη ότι η Ρωσία υπονομεύει την προσπάθεια ειρήνευσης προβάλλοντας απαιτήσεις και όρους.
Ο υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ούμεροφ, ο οποίος ηγείται της αντιπροσωπείας του Κιέβου για συνομιλίες με τη Ρωσία στην Κωνσταντινούπολη, δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη για «άμεσες διαπραγματεύσεις στο υψηλότερο επίπεδο» και για «πλήρη και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός».
Σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στο Telegram, ο Ούμεροφ δήλωσε ότι η Ουκρανία είχε συντονίσει τη στάση της με βασικούς συμμάχους - συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Γερμανίας - πριν από τη συνάντηση, αποκαλώντας την μια προσπάθεια «να βρεθούν πραγματικοί τρόποι για την επίτευξη μιας διαρκούς και δίκαιης ειρήνης».
«Η ειρήνη είναι δυνατή μόνο εάν η Ρωσία δείξει ετοιμότητα για συγκεκριμένες δράσεις», δήλωσε ο Ούμεροφ, περιγράφοντας τα αιτήματά της, όπως μια «πλήρη κατάπαυση του πυρός για τουλάχιστον 30 ημέρες», την επιστροφή των βίαια απελαθέντων Ουκρανών παιδιών και τις ανταλλαγές κρατουμένων με βάση μια φόρμουλα «όλοι για όλους».
«Συνεχίζουμε τον αγώνα μας για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη», είπε, «και δεν θα σταματήσουμε τις προσπάθειές μας για την επίτευξή της».
Μετά τον πρώτο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών, ουκρανική διπλωματική πηγή δήλωσε ότι το Κίεβο βλέπει την εκεχειρία ως προτεραιότητα για τις συνομιλίες με τη ρωσική αντιπροσωπεία.
Πρόσθεσε ότι η ουκρανική αντιπροσωπεία θα συζητήσει μία πιθανή συνάντηση μεταξύ Ζελένσκι και Πούτιν στις συνομιλίες με τη ρωσική ομάδα στην Κωνσταντινούπολη.
«Ένταση λόγω διαρροών»
Ενταση φαίνεται να προκάλεσαν διαρροές από τη ρωσική πλευρά που αναφέρουν ότι η Μόσχα φέρεται διατεθειμένη να κρατήσει Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ, δηλαδή τις δύο επαρχίες του Ντονμπάς, που η Ρωσία διεκδικεί αλλά εμφανίζεται τώρα πρόθυμη να τις ανταλλάξει, επιστρέφοντας τη Χερσώνα.
Ουκρανική διπλωματική πηγή κατηγόρησε τη Μόσχα ότι υπονομεύει τις συνομιλίες θέτοντας εκ των προτέρων όρους και προϋποθέσεις.
Η ουκρανική αντιπροσωπεία έχει επικεφαλής τον υπουργό Άμυνας, Ρουστέμ Ουμέροφ ενώ μετέχει ο υπουργός Εξωτερικών Αντρέι Σιμπίχα και ο διευθυντής του προεδρικού γραφείου Άντρι Γερμάκ.
Αιχμές Ρούμπιο για την απουσία Λαβρόφ
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, που συμμετείχε στην τριμερή συνάντηση που προηγήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, φαίνεται ότι δίνει τη σκυτάλη στον διευθυντή σχεδιασμού πολιτικής του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικλ Άντον. Η αιτιολογία είναι ότι δεν υπάρχει ομότιμός του από ρωσικής πλευράς, με σαφείς αιχμές στην απουσία του Σεργκέι Λαβρόφ, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
«Η σφαγή πρέπει να σταματήσει» στην Ουκρανία, δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη ανάμεσα στον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας και τους ομολόγους του της Ουκρανίας και της Τουρκίας, οι τρεις πλευρές «συζήτησαν την σημασία της αναζήτησης ειρηνικής λύσης στον πόλεμο ανάμεσα στην Ρωσία και την Ουκρανία» και ο Μάρκο Ρούμπιο «επανέλαβε την αμερικανική θέση σύμφωνα με την οποία η σφαγή πρέπει να σταματήσει», δήλωσε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τάμι Μπρους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πιέσει τον Ρώσο και τον Ουκρανό πρόεδρο να συναντηθούν στην Κωνσταντινούπολη, από το Αμπού Ντάμπι, δήλωσε ότι θα συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν «μόλις μπορέσουν να το κανονίσουν». Προς το παρόν «ας δούμε τι θα γίνει με τη Ρωσία και την Ουκρανία», είπε. «Νομίζω ότι ήρθε η ώρα για συνάντηση», επανέλαβε αργότερα σε δημοσιογράφους στο Άμπου Ντάμπι και επέμεινε ότι δεν εξεπλάγη που ο Πούτιν δεν παρευρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Την ώρα που επικρατούσε χάος με την αναβολή των συνομιλιών της Πέμπτης στην Κωνσταντινούπολη, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί ότι «η σημαντική πρόοδος στις ειρηνευτικές συνομιλίες είναι απίθανη μέχρι να συναντηθεί αυτοπροσώπως με τον Πούτιν».
Τριμερής Τουρκίας-ΗΠΑ-Ουκρανίας
Νωρίτερα εκπρόσωποι της Τουρκίας, των ΗΠΑ και της Ουκρανίας συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, με τις επαφές να διαρκούν λίγο περισσότερο από μία ώρα, δήλωσαν στο TASS πηγές του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.
Ο Μάρκο Ρούμπιο έφθασε το πρωί της Παρασκευής στην Κωνσταντινούπολη και συμμετείχε στην πρώτη τριμερή. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε νωρίτερα ότι δεν έχει μεγάλες προσδοκίες για τις ειρηνευτικές συνομιλίες Ουκρανίας-Ρωσίας που πρόκειται να διεξαχθούν στην Τουρκία - και ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν πρέπει να έχουν απευθείας επικοινωνία για να σημειωθεί πρόοδος.
Ο επικεφαλής της, ο βοηθός του προέδρου Βλαντιμίρ Μεντίνσκι επέμεινε ότι η ομάδα του Κρεμλίνου έχει «όλες τις απαραίτητες ικανότητες».
Η ουκρανική αντιπροσωπεία έχει επικεφαλής τον υπουργό Άμυνας Ρουστέμ Ούμεροφ, σύμφωνα με διάταγμα του Ζελένσκι που εκδόθηκε την Πέμπτη. Θα περιλαμβάνει επίσης τους αναπληρωτές επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, του γενικού επιτελείου στρατού και του υπουργείου Εξωτερικών.
Οι συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη σηματοδοτούν τις πρώτες απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας από την ανεπιτυχή προσπάθεια του 2022.