«Δεν μπορούμε λόγω του χώρου που έχει διεγερθεί να αποκλείσουμε την πιθανότητα εκδήλωσης κάποιου ισχυρού σεισμού, 6,1 ή 6,2 Ρίχτερ, αλλά προσωπικά θεωρώ πως είναι η λιγότερη πιθανή εκδοχή να συμβεί», επισημαίνει στη Voria.gr ο Μανώλης Σκορδίλης, αναφερόμενος στην έντονη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή της Σαντορίνης.
Ο καθηγητής Σεισμολογίας στο ΑΠΘ μιλώντας στο Voria Podcast που θα δημοσιευτεί αύριο σημειώνει χαρακτηριστικά για το εάν απομακρύνθηκε από το τραπέζι το ενδεχόμενο ενός ισχυρού σεισμού 6,1 ή και 6,2 Ρίχτερ: «Δεν θα έλεγα απομακρύνθηκε με ποια έννοια. Όταν δεν μπορείς να προβλέψεις το μέγεθος του σεισμού που θα γίνει, δεν μπορείς να αποκλείσεις και το γεγονός να συμβεί ένας τέτοιος σεισμός. Ειδικά μάλιστα όταν έχει διεγερθεί ένας χώρος αυτής της διάστασης που συζητάμε για την περιοχή. Η έως τώρα δραστηριότητα απλώς δείχνει ότι δεν είναι κάτι που θεωρείται η πιθανότερη εξέλιξη». Και συμπληρώνει: «με βάση τον τεράστιο σεισμό του 1956 στην περιοχή κοντά στα 7,5 στην Αμοργό, είναι πολύ δύσκολο, σχετικά πρόσφατα, δηλ. μέσα σε 70 χρόνια η περιοχή να συσσώρευσε τόση ενέργεια για να μπορέσει να εκδηλώσει ξανά έναν τόσο ισχυρό σεισμό. Θα θεωρούσα εντελώς απίθανο μιλήσουμε γι’ έναν σεισμό της τάξεως του 1956. Θα έλεγα πως ένας σεισμός της τάξεως 6,1 ή 6,2 Ρίχτερ δεν μπορεί να αποκλειστεί, χωρίς όμως να το θεωρώ αυτό το πιθανότερο σενάριο». Μάλιστα υπογραμμίζει ότι ακόμη και στο χειρότερο σενάριο, δηλ. «όλοι οι σεισμοί να εκδηλώνονται πάνω σ’ ένα συγκεκριμένο ρήγμα διάστασης των 20 και πλέον χιλιομέτρων, το μέγιστο μέγεθος που μπορεί να δώσει είναι της τάξης 6,2 ή 6,3 Ρίχτερ».
Η ενέργεια που εκλύθηκε μέχρι τώρα υπολογίζεται σε 6,1 Ρίχτερ
Όπως είναι γνωστό σε κάθε σεισμό εκλύεται ένα ποσοστό σεισμικής ενέργειας και ανάλογα με το μέγεθός του εκλύεται και το αντίστοιχο ποσοστό. Ο καθηγητής Σεισμολογίας επισημαίνει σχετικά πως «εάν αθροίσουμε τη συνολική ενέργεια από τους σεισμούς μεγέθους 2 Ρίχτερ και πάνω που εκδηλώθηκαν σε αυτήν την περιοχή, από την 1η Φεβρουαρίου μέχρι τώρα, και προσπαθήσουμε να δούμε το σύνολο της ενέργειας σε τι μέγεθος σεισμού αντιστοιχεί, θα δούμε ότι είναι 6,1 Ρίχτερ. Είναι δηλ. σαν να εκδηλώθηκε ένας σεισμός της τάξεως 6,1 Ρίχτερ χωρίς καθόλου μετασεισμική και προσεισμική ακολουθία».
Η μέθοδος Βασίλη Παπαζάχου και η σμηνοσειρά
Ο κ. Σκορδίλης απαντώντας σχετικά με το εάν θα μπορούσε να γίνει πρόβλεψη της σεισμικής κατάστασης που χτυπά αυτήν την περίοδο τη συγκεκριμένη περιοχή των Κυκλάδων λέει πως «ακόμη και με τις μεθόδους που εφαρμόζαμε με τον αείμνηστο Καθηγητή μου Βασίλη Παπαζάχο για τη μεσοπρόθεσμη πρόγνωση των σεισμών δεν θα μπορούσαμε να προβλέψουμε μια σμηνοσειρά σεισμών της τάξεως των 5,1 ή και 5,2 Ρίχτερ, παρά μόνον αρκετά μεγάλους σεισμούς με μεγέθη 6,3 ή 6,4 Ρίχτερ και με ένα βάθος κάποιων ετών. Είναι μια μέθοδος που δυνητικά θα μπορούσε να μας πει ποιες περιοχές έχουν αυξημένη πιθανότητα να δώσουν κάποιον μεγάλο σεισμό. Δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να προβλέψει μια σμηνοσειρά σεισμών. Και φυσικά, βραχυπρόθεσμη πρόγνωση δεν υπήρχε καμία περίπτωση να γίνει».
Ο ρυθμός των σεισμών και το διάλειμμα
Επιπρόσθετα ο καθηγητής τονίζει πως η σμηνοσειρά θα πάρει αρκετό χρόνο και αποσβένεται πολύ αργά. Όπως λέει «το κακό είναι ότι οι σμηνοσειρές διαρκούν πολύ. Θα μπορούσε να είναι πάνω από ένα μήνα αυτό το χρονικό περιθώριο από σήμερα που μιλάμε. Εκείνο όμως που είναι χαρακτηριστικό είναι ότι θα πρέπει σιγά σιγά ο ρυθμός που εκδηλώνονται αυτοί οι σεισμοί να μειώνεται. Σιγά σιγά, αργά, αλλά να μειώνεται σταθερά».
Σχετικά με την… νηνεμία που επικρατεί πλέον στην περιοχή, όπως έγινε και περίπου πριν από μια εβδομάδα και στη συνέχεια καταγράφηκαν σωρεία σεισμών ο κ. Σκορδίλης καταθέτει την δική του εκτίμηση: «Σήμερα, που μιλάμε έχουμε ήδη από χθες (προχθές) μία απότομη κάμψη της σεισμικής δραστηριότητας. Από εκεί που είχαμε κάθε 10-15 λεπτά, μισή ώρα, έναν σεισμό πάνω από 4 Ρίχτερ, ξαφνικά έχουμε μια ηρεμία. Έσβησε η δραστηριότητα; Κατά την άποψη μου όχι. Είναι ένα μικρό διάλειμμα. Πιστεύω ότι θα επανέλθει αυτή η δραστηριότητα των σεισμών της τάξης του μεγέθους που είχαμε, αλλά θα περιμένουμε να είναι λιγότεροι από ότι ήταν πριν από μία εβδομάδα. Αυτό το κενό, όπως μια εβδομάδα πριν που είχαμε μια κάμψη, η οποία όμως ήταν εντελώς προσωρινή. Δεν νομίζω ότι θα σταματήσει τόσο γρήγορα. Τα χαρακτηριστικά σμηνοσειράς διαρκούν σε βάθος χρόνου, υπό το ευνοϊκότερο σενάριο, ότι δηλ. δεν θα έχουμε έναν ισχυρό σεισμό».
Τα δύο ηφαίστεια και το μάγμα – Το γεγονός του 2011
Σχετικά με τις απόψεις επιστημόνων που διίστανται για το πώς τα δύο ηφαίστεια στην περιοχή συνδέονται με την έντονη σεισμική δραστηριότητα των τελευταίων ημερών ο καθηγητής Σεισμολογίας επισημαίνει: «Η αλήθεια είναι πως κανείς δεν είναι κάτοχος της απόλυτης αλήθειας. Κανείς δεν μπορεί να κατεβεί κάτω από τη Γη να δει τι γίνεται. Το γεγονός ότι υπάρχουν δύο ηφαίστεια, της Σαντορίνης μέσα στην Καλδέρα και το άλλο, το Κολούμπο, είναι δεδομένα. Δεν τα αμφισβητεί κανείς. Όπως επίσης δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς ότι αυτά τα ηφαίστεια είναι ενεργά. Το γεγονός ότι είχε παρατηρηθεί μια άνοδος του μάγματος κάτω από αυτά, τους τελευταίους μήνες, επίσης είναι κάτι που δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς. Υπάρχουν μετρήσεις. Θα σας θυμίσω όμως πως και το 2011 υπήρχε μια αύξηση του μάγματος στην περιοχή, πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που παρατηρείται τώρα. Αλλά αυτό δεν οδήγησε σε κάποια έκρηξη, δεν οδήγησε πουθενά. Σε κάθε περίπτωση η έκρηξη του ηφαιστείου δεν γίνεται στα ξαφνικά. Προειδοποιεί. Κι εφόσον υπάρχει διαρκές μόνιτορ στην περιοχή πιστεύω πως δεν μπορεί κάτι τέτοιο να μας αιφνιδιάσει, να συμβεί και να μας πιάσει εξ απήνης».