Με τη συζήτηση για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης να γίνεται στο ανώτερο επίπεδο, ανάμεσα στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν -με τη διαμεσολάβηση σε κάποια φάση μέχρι και του ίδιου του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ- η ολοκλήρωση του έργου της ανακατασκευής του κτηρίου βρίσκεται, πλέον, στην τελική ευθεία. Τα επίσημα εγκαίνια αναμένεται να πραγματοποιηθούν στα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ μέχρι το τέλος της χρονιάς και οι τελευταίες λεπτομέρειες θα έχουν τελειοποιηθεί. Έτσι θα πληρωθεί μία βασική προϋπόθεση στην προσπάθεια του Οικουμενικού Πατριαρχείου να λειτουργήσει στο νησί της Χάλκης, Θεολογική Σχολή σε πανεπιστημιακό επίπεδο, κάτι που έχει αρκετές δυσκολίες, καθώς θα πρέπει να ξεπεραστούν μια σειρά προϋποθέσεις που προβλέπονται από την τουρκική εκπαιδευτική νομοθεσία και είναι δύσκολο να ικανοποιηθούν στην περίπτωση της Χάλκης. Επίσης, το κτήριο θα αποκτήσει προδιαγραφές συνεδριακού κέντρου, μια δραστηριότητα για την οποία εκδηλώνεται σημαντικό ενδιαφέρον και αναμένεται να αποτελέσει βασικό οικονομικό αιμοδότη της Σχολής.
Πλουσιοπάροχη χορηγία
Το έργο της αναστήλωσης -στην πραγματικότητα της ανακατασκευής- της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης στο ομώνυμο νησί της Θάλασσας του Μαρμαρά ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια με την πλουσιοπάροχη χορηγία του Ιδρύματος Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου, που το χρηματοδότησε με συνολικά 30 εκατ. ευρώ συν ΦΠΑ. Το συγκεκριμένο Ίδρυμα έχει χρηματοδοτήσει τη συντήρηση και άλλων ακινήτων του Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη, αλλά η Θεολογική Σχολή της Χάλκης είναι η μεγαλύτερη από τις παρεμβάσεις του. Προκειμένου το έργο να προχωρήσει απρόσκοπτα, κυρίως στο αδειοδοτικό κομμάτι που είναι πολύπλοκο, αφού -πέραν των άλλων- στα Πριγκηπόνησα στα οποία ανήκει η Χάλκη τα τελευταία χρόνια έχει επιβληθεί το μέτρο της απαγόρευσης δόμησης, το ίδρυμα Μαρτίνου συνεργάστηκε με τον πολύ γνωστό Τούρκο αρχιτέκτονα Μουράτ Ταμπανίογλου, ενώ το τεχνικό κομμάτι ανέλαβε κατασκευαστική εταιρεία που ανήκει στον όμιλο Κοτς. Την διεύθυνση και εποπτεία του έργου ανέλαβε ο συνεργάτης του Ιδρύματος, μηχανικός Γρηγόρης Πενέλης από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος βρίσκεται στο εργοτάξιο τουλάχιστον δύο φορές τον μήνα για συνεργασία με τους εργοδηγούς. Για την τελική μελέτη του έργου βοήθησαν τα στοιχεία από την προμελέτη που πρόσφερε δωρεάν στο Πατριαρχείο το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ώστε να υπάρχει μία βάση για να ξεκινήσει η ουσιαστική διαδικασία της αναστύλωσης.
Οι βασικές παρεμβάσεις
Οι κυριότερες νέες παρεμβάσεις - προσθήκες στο υφιστάμενο κτήριο, που έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση του εμβαδού του στις 12.000 – 13.000 τετρ. μέτρα είναι οι ακόλουθες:
• Η κατασκευή υπόσκαφου αμφιθεάτρου, ώστε να πληρείται ένας βασικός τεχνικός κανόνας για τη δημιουργία πανεπιστημίου.
• Η διαμόρφωση του παλαιού αχυρώνα σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, που θα εξυπηρετεί τη διοργάνωση συνεδρίων.
• Η δημιουργία, στην αχρησιμοποίητη μέχρι σήμερα σοφίτα, χώρων φιλοξενίας με δίκλινα δωμάτια, ώστε να εξυπηρετούνται οι μελλοντικοί σπουδαστές, καθηγητές, αλλά και σύνεδροι.
Φυσικά με την ανακαίνιση καλύπτονται και όλες οι απαιτήσεις της σύγχρονης νομοθεσίας, από την πυρασφάλεια και την πρόσβαση ατόμων με κινητικά προβλήματα, μέχρι τον κλιματισμό και τις ψηφιακές υποδομές. Δεδομένα που ήταν άγνωστα στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν το 1896 κτίστηκε το υφιστάμενο 3ώροφο κτήριο των 8.000 τετρ. μέτρων, στη θέση του πρώτου κτηρίου, που οικοδομήθηκε το 1843, αλλά κατέρρευσε μετά από μεγάλο σεισμό, ο οποίος χτύπησε την Κωνσταντινούπολη στις 28 Ιουνίου 1894. Η οικοδόμηση του 1896 έγινε δυνατή με χορηγία του μεγάλου ευεργέτη του Γένους τραπεζίτη Παύλου Στεφάνοβικ - Σκυλίτση και είναι έργο του Ρωμιού αρχιτέκτονα Περικλή Φωτιάδη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, που τυπικά εξακολουθεί να λειτουργεί ως δευτεροβάθμιο σχολείο, απλώς δεν έχει μαθητές, είναι το βασικό πνευματικό ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με μια βιβλιοθήκη που αριθμεί περί τις 60.000 βιβλία και είναι μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο σε θεολογικά και εκκλησιαστικά συγγράμματα.
Πολλοί επισκέπτες
Καθ’ όλη τη διάρκεια των τριών ετών που διαρκούν οι εργασίες οι αφίξεις στο κτήριο της Σχολής δεν σταμάτησαν, κυρίως από οργανωμένα γκρουπ από την Ελλάδα, με τους επισκέπτες να φτάνουν με τα κλειστού τύπου πλοιάρια μετά από διαδρομή μιάμισης ώρας από την ευρωπαϊκή πλευρά της Κωνσταντινούπολης. Διότι εάν η Χάλκη έβγαινε από τα εκδρομικά προγράμματα δύσκολα θα έμπαινε ξανά. Έτσι ο χώρος θα στερούνταν τον ζωογόνο αέρα του ενδιαφέροντος των Ελλήνων επισκεπτών της Κωνσταντινούπολης, κάτι που επουδενί ήθελε το Πατριαρχείο.
