Πέντε χρόνια, πέντε χώρες και 30 τεκτονικές στοές. Αυτό το συναρπαστικό ταξίδι σε έναν κατεξοχήν ανδροκρατούμενο χώρο φέρνει στη Θεσσαλονίκη μέσα από 26 εικόνες η Γερμανίδα φωτογράφος, Juliane Herrmann, για να συστήσει την καθημερινότητα και τις ιδιαίτερες τελετουργίες των μασόνων.
Η έκθεση φωτογραφίας MAN AMONG MEN εγκαινιάζεται σήμερα στις 18.30 στο ιστορικό κτήριο της Λέσχης Θεσσαλονίκης (Λεωφ. Νίκης 63), όπου και θα μείνει ανοιχτή για το κοινό ως την 1η Δεκεμβρίου, ενώ αύριο, Κυριακή 2 Νοεμβρίου, στις 11 η φωτογράφος θα συνομιλήσει με το κοινό για τη δουλειά της.
Την έκθεση διοργανώνει ο δημιουργικός χώρος Pinakotheke, με την υποστήριξη του Γενικού Προξενείου της Γερμανίας στη Θεσσαλονίκη και με την συνεισφορά του Νεκτάριου Μαρκογιάννη, «προκειμένου να διερευνήσει μύθους και στερεοτυπικές αντιλήψεις γύρω από το μασονικό αφήγημα», όπως λέει στη Voria, ο επικεφαλής της Pinakotheke, Στέφανος Τσακίρης.
Μιλώντας στη Voria, η Herrmann δήλωσε ότι εργάζεται γι΄αυτό το project περισσότερα από πέντε χρόνια, έχοντας επισκεφτεί και φωτογραφήσει πάνω από 30 διαφορετικές τεκτονικές στοές σε Γερμανία, Ολλανδία, Αγγλία, Βραζιλία και Ισραήλ. Καιρό τώρα προσπαθεί να αποκτήσει πρόσβαση σε τέτοιους χώρους στην Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη, αλλά δεν τα έχει καταφέρει... ακόμη.
«Με εμπιστεύονται οι τέκτονες της Γερμανίας, εκεί όπου η μασονία είναι ακόμη πολύ καλά κρυμμένη, αλλά όχι αυτοί της Ελλάδας και σε αυτό πρέπει να προσπαθήσω ακόμη», μας λέει η Herrmann προσθέτοντας πως για τις ανάγκες αυτής της δουλειάς της «έχω πάρει συνεντεύξεις από πολλούς τέκτονες, από έναν πρώην μασόνο και έναν θεωρητικό συνωμοσίας».
Τι ήταν όμως αυτό που την ώθησε να μπει σε έναν τόσο κλειστό και μάλιστα ανδροκρατούμενο χώρο; «Αυτό ακριβώς, ότι πρόκειται για μια κλειστή ανδρική ομάδα, όπου ως γυναίκα δεν μου επιτρέπεται εισχωρήσω. Η φωτογραφία μού έδωσε την ευκαιρία να ικανοποιήσω την περιέργειά μου και να εμβαθύνω όσο το δυνατόν περισσότερο σε αυτόν τον άγνωστο μικρόκοσμο», απαντά.
Η Juliane Herrmann σπούδασε φωτογραφία στο Ντόρτμουντ και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Μπρέντα της Ολλανδίας, ενώ η έδρα της είναι στην Κολονία. Στη διάρκεια των σπουδών της ένας συμφοιτητής της, της μίλησε για τους τέκτονες και αποφάσισε να ψάξει το θέμα. «Ξεκίνησα την έρευνα και βρέθηκα μπροστά σε πολλά μυστήρια, αντιμετώπισα μύθους και προκαταλήψεις και αποφάσισα να δημιουργήσω τη δική μου εικόνα για αυτή την ομάδα. Όταν αποφάσισα να κάνω το project έστειλα μερικά email και προς έκπληξή μου πολλοί απάντησαν αρκετά γρήγορα και κάποιοι ήταν πρόθυμοι να συμμετάσχουν στο έργο μου. Φυσικά, χρειάστηκε χρόνος για να κερδίσω την εμπιστοσύνη τους και έπρεπε να συνεργαστώ μαζί τους». Προηγήθηκαν πολλές συναντήσεις και συζητήσεις μέχρι να σηκώσει τη φωτογραφική της μηχανή.
«Σύντομα, συνειδητοποίησα ότι οι τέκτονες είναι ως επί το πλείστον πολύ φυσιολογικοί άνθρωποι, όπως εσείς και εγώ. Δεν μπορούσα να βρω τη μεγάλη παγκόσμια συνωμοσία, τουλάχιστον όχι στις Στοές όπου έχω βρεθεί. Με τις εικόνες μου θέλω να δείξω ποιοι είναι και τι κάνουν. Παίζω με τις φωτογραφίες και θέλω να αποκαλύψω τι κρύβεται πίσω από την επιφάνεια. Το να είμαι γυναίκα και όχι μέλος της οργάνωσής τους με βοήθησε να αποκτήσω μια βαθύτερη πρόσβαση στην ομάδα, επειδή οι περισσότεροι ηλικιωμένοι άνδρες ένιωθαν κολακευμένοι από το ειλικρινές ενδιαφέρον μιας νεαρής γυναίκας. Έτσι, θα έλεγα ότι το έργο είναι τόσο ξεχωριστό για τον επιπλέον λόγο επειδή είμαι γυναίκα», αναφέρει στη Voria.
Το πρώτο ραντεβού που έκλεισε ήταν με δύο τέκτονες στο σπίτι του ενός, στη Γερμανία. Στη συνάντηση πήγε με αρκετή συστολή και με έναν κόμπο στο στομάχι. Είχε διαβάσει τόσα πολλά, είχε ακούσει ακόμη περισσότερα και μέσα της κρυβόταν ένας φόβος. Γιατί την κάλεσαν δύο άντρες σε ένα σπίτι, όπου έπρεπε να πάει μόνη της; «Όταν μπήκα μέσα, αντιλήφθηκα πως ο κύριος που με κάλεσε σπίτι του είχε ένα πρόβλημα κινητικό και δυσκολευόταν να περπατήσει, εκεί χαλάρωσα και αποφάσισα πως δεν υπήρχε λόγος να ανησυχώ», θυμάται.
Η Γερμανίδα φωτογράφος δηλώνει πως «η δημόσια εικόνα που παρουσιάζεται για τους τέκτονες είναι λανθασμένη. Τα μέσα ενημέρωσης επαναλαμβάνουν συνεχώς προκαταλήψεις, χωρίς να εμβαθύνουν στο θέμα». Η αλήθεια είναι πως η τεκτονική κοινότητα διακρίνεται από ένα μυστήριο και μια εσωστρέφεια, μη επιτρέποντας στο ευρύ κοινό να εισχωρήσει σε αυτήν. Και από τούτη την άποψη η έρευνα της Herrmann αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. «Η δουλειά μου είναι μοναδική, κανένας ξένος δεν πήγε ποτέ τόσο βαθιά στην κοινότητα και δεν του επιτράπηκε να δείξει τόσες πολλές, διαφορετικές πτυχές της πρακτικής τους και μάλιστα σε διαφορετικές χώρες του κόσμου. Επιπλέον, είναι ενδιαφέρουσα και για τις δύο πλευρές: για τους ίδιους τους τέκτονες, επειδή ανακαλύπτουν κι αυτοί πολλές λεπτομέρειες και μαθαίνουν για τον τεκτονισμό σε άλλες χώρες, αλλά και για το κοινό, ώστε να μάθει και να κατανοήσει τι ακριβώς είναι αυτές οι ομάδες».
Όσον αφορά τον τίτλο της έκθεσης MAN AMONG MEN - κυκλοφορεί και το ομότιτλο βιβλίο με πολλές εικόνες και κείμενα της φωτογράφου-, είναι μια ελεύθερη μετάφραση του γερμανικού «Mensch sein unter Menschen». Δεδομένου ότι η λέξη «man» στα αγγλικά είναι «άντρας», αλλά και «άνθρωπος», ο τίτλος διαβάζεται και ως «άνθρωπος μεταξύ ανθρώπων», ή «άνθρωπος μεταξύ αντρών». «Είναι μια αναφορά στην καθολικότητα της ανθρώπινης λαχτάρας να ανήκει κανείς σε μια ομάδα, αλλά ταυτόχρονα τονίζει και τη δική μου θέση ως ξένης μέσα στην ανδρική κοινότητα», σημειώνει η καλλιτέχνιδα.
Οι φωτογραφίες της Juliane Herrmann είναι έγχρωμες, διαστάσεων 40Χ50 εκατοστών και η έκθεση θα λειτουργεί κάθε Τετάρτη και Παρασκευή από τις 18.30 ως τις 20.30.
Το δημιουργικό project Pinakotheke του φωτογράφου Στέφανου Τσακίρη στεγάζεται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, στην οδό Καρίπη 38 και σκοπός του είναι η προώθηση του έργου του φωτογράφου μέσα από μια ποικιλία τεχνικών εκτύπωσης σε διάφορα προϊόντα καθώς και εκδηλώσεις, εκθέσεις ή εργαστήρια φωτογραφικού περιεχομένου.