Την Τετάρτη 8 Ιουλίου -εκτός συγκλονιστικού απροόπτου- ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί στο Άγιον Όρος. Αυτό έκανε γνωστό στη διάρκεια της Διπλής Ιεράς Σύναξης που έγινε στις Καρυές στις αρχές Μαΐου, ο Πολιτικός Διοικητής του Αγίου Όρους, Αλκιβιάδης Στεφανής και το ραντεβού αναμένεται να κλειδώσει κατά τη σημερινή συνάντηση του πρωθυπουργού με αντιπροσωπεία αγιορειτών μοναχών.
Την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου είναι προγραμματισμένο να περάσουν στις 18.00 ο ηγούμενος της Μονής Σίμωνος Πέτρας γέρων Ελισσαίος, ο μοναχός της Μονής Δοχειαρίου π. Θεόκτιστος και ο αντιπρόσωπος της Μονής Αγίου Παύλου στην Ιερά Κοινότητα, μοναχός Νικόδημος.
Η αντιπροσωπεία των αγιορειτών αναμένεται να συζητήσει το πρόγραμμα της επίσκεψης του Κυριάκου Μητσοτάκη και να θέσει τα δύο βασικά θέματα της ατζέντας: την απαλλοτριωμένη περιουσία από τα μετόχια και την αύξηση της ετήσιας επιχορήγησης του κράτους προς την Αθωνική Πολιτεία. Τα δύο θέματα-αγκάθια απασχολούν σοβαρά το Άγιον Όρος και οι μοναχοί ζητούν λύσεις, υποστηρίζοντας πως έχουν μειωθεί σημαντικά τα έσοδα των μοναστηριών, πολλά από τα οποία αντιμετωπίζουν και πρόβλημα λειψανδρίας.
Με νόμο του 1923 τα μοναστήρια πρόσφεραν για την αποκατάσταση των προσφύγων που ήρθαν από την Ανατολή, εκτάσεις γης που τους ανήκαν και σε αυτές διατηρούσαν μετόχια. Υπολογίζεται μάλιστα πως οι εκτάσεις αυτές στη βόρεια Ελλάδα ξεπερνούν το 1.000.000 στρέμματα. Από το βήμα ημερίδας που έγινε στη Θεσσαλονίκη τον Δεκέμβριο του 2023, με θέμα «Aναγκαστικές μισθώσεις – απαλλοτριώσεις των αγιορείτικων μετοχίων. Ιστορική προσέγγιση και σύγχρονες νομικές θεωρήσεις», η οποία οργανώθηκε από την Αγιορείτικη Εστία, ο ηγούμενος της Σίμωνος Πέτρας Ελισσαίος, ανέφερε πως «πέραν της οικονομικής σκοπιάς, η απαλλοτρίωση ήταν μία αφαίρεση της πνευματικής προσφοράς στον κόσμο», με την έννοια ότι τα χρυσόβουλα ήταν και η πρόνοια του κάθε αυτοκράτορα να επεκτείνει την πνευματική προσφορά του.
«Εμείς δεν ζητάμε να πάρουμε πίσω τις εκτάσεις, ούτε να διώξουμε τον κόσμο από τη γη του. Ζητάμε μια καλή επικοινωνία με το κράτος για την τύχη αυτών των στρεμμάτων. Τμήματα της περιουσίας του Αγίου Όρους δεν μοιράστηκαν ποτέ και παραμένουν απλά απαλλοτριωμένα. Θέλουμε η Πολιτεία να δει λίγο σοβαρότερα το θέμα, αλλά και γενικότερα την προσφορά του Αγίου Όρους», ανέφεραν αγιορείτες στη Voria.
Το δεύτερο μεγάλο θέμα που απασχολεί τους μοναχούς είναι η ετήσια επιχορήγηση που δίνει το κράτος -μέσω του υπουργείου Οικονομικών- προκειμένου να καλυφθούν κάποιες από τις ανάγκες των μοναστηριών. Η επιχορήγηση αυτή δίνεται από το 1981, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί, ειδικά μάλιστα από την περίοδο της οικονομικής κρίσης και μετά. Μέχρι το 2007 η Πολιτεία έδινε 3.000.000 ευρώ, τα οποία και μοιραζόταν αναλογικά στα μοναστήρια, μέσα από μια εσωτερική διαδικασία της Ιεράς Κοινότητας. Έκτοτε και λόγω των μνημονίων το ποσό έπεσε στο 1.200.000 ευρώ, ενώ για φέτος έγινε γνωστό πως θα φτάσει στα 2.000.000 ευρώ.
Οι αγιορείτες πιέζουν ώστε το ποσό να αυξηθεί κι άλλο, επικαλούμενοι οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν, ενώ θέτουν ως επιχείρημα και την προσφορά τους μέσω των απαλλοτριωμένων εκτάσεων που είχαν τα μετόχια, για τις οποίες λένε πως η οικονομική τους αποτίμηση είναι πολλαπλάσια.
Το πρόγραμμα της επίσκεψης του πρωθυπουργού τελεί υπό διαμόρφωση, ενώ δεν είναι ακόμη γνωστό αν θα είναι μονοήμερη ή θα διαρκέσει περισσότερες μέρες. Θα συνοδεύεται από κυβερνητικό κλιμάκιο και πληροφορίες αναφέρουν πως θα γίνουν ανακοινώσεις οικονομικού περιεχομένου. Σημειώνεται, πως αυτή θα είναι η πρώτη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη ως πρωθυπουργός, καθώς είχε βρεθεί για τελευταία φορά στο Περιβόλι της Παναγίας το 2016.