του Άρη Ζαμπουρίδη*
Η σχολική χρονιά 2022-2023 ξεκίνησε με την εμφάνιση πολλών λοιμώξεων στα παιδιά. Μετά από δύο χρόνια περιορισμών, χωρίς κανονικότητα στα σχολεία, η επάνοδος των παιδιών στις σχολικές αίθουσες, χωρίς την υποχρεωτική χρήση μάσκας, δημιούργησε συνθήκες εύκολης μετάδοσης των ιών και των μικροβίων.
Στο πρώτο τρίμηνο υπήρχαν πάρα πολλές ιογενείς λοιμώξεις με αποτέλεσμα σε κάποια παιδιά που είχαν εμφανίσει συχνές υποτροπές να υπάρξουν και επιπλοκές όπως αμυγδαλίτιδες, ωτίτιδες και πνευμονίες. Σταδιακά όμως άρχισαν να εμφανίζονται στην αρχή σποραδικά και το τελευταίο διάστημα περισσότερο και πολλές στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΕΟΔΥ, το 2023 έχουν καταγραφεί έξι θάνατοι παιδιών από στρεπτόκοκκο τύπου Α, με πιο πρόσφατο περιστατικό τον θάνατο του 7χρονου από τη Νάουσα.
Οι στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις πάντα υπήρχαν και συνήθως έχουν ήπιες εκδηλώσεις, σπανιότερα όμως μπορεί να εξελιχθούν σε πολύ σοβαρές. Η αιτία είναι ένα μικρόβιο που λέγεται Στρεπτόκοκκος Α που υπάρχει και φυσιολογικά στο λαιμό και το δέρμα πολλών ανθρώπων χωρίς να δημιουργεί πρόβλημα (φορείς). Όταν ο οργανισμός του παιδιού γίνει ευάλωτος λόγω εξασθένισης του ανοσοποιητικού ή υπάρχουν βλάβες του δέματος εμφανίζεται προκαλώντας λοίμωξη. Η λοίμωξη συνήθως είναι τοπική στον λαιμό ή το δέρμα (μολυσματικό κηρίο), μπορεί όμως να επεκταθεί το μικρόβιο και αιματογενώς με αποτέλεσμα να προκληθούν βαρύτερες λοιμώξεις όπως η οστρακιά και σηψαιμία.
Ο Στρεπτόκοκκος μεταδίδεται με στενή επαφή με το σάλιο, το βήχα και το φτάρνισμα. Τα συμπτώματα που μπορεί να υπάρχουν είναι πονόλαιμος, δυσκολία στην κατάποση, πυρετός, πονοκέφαλος, διόγκωση λεμφαδένων, δερματικές εκδηλώσεις και λιγότερα συχνά γαστρεντερικές διαταραχές, ανορεξία, ναυτία, έμετο. Η διάγνωση γίνεται κλινικά από τον παιδίατρο και η επιβεβαίωση με τη λήψη φαρυγγικού επιχρίσματος (strep test). Η αντιμετώπιση απαιτεί τη χορήγηση αντιβιοτικών φαρμάκων που πρέπει να αρχίσει το συντομότερο δυνατόν και να ολοκληρωθεί πλήρως, γιατί αλλιώς υπάρχει ο κίνδυνος υποτροπής και εμφάνισης επιπλοκών όπως είναι ο ρευματικός πυρετός, καρδιακή βαλβιδοπάθεια και νεφροπάθειες. Μετά από 48 ώρες από τη χορήγηση αντιβιοτικών περιορίζεται η νόσος, ο κίνδυνος επιπλοκών και η μεταδοτικότητα της νόσου. Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων που είτε είναι έντονα ή παραμένουν περισσότερο από δύο ημέρες θα πρέπει να εξετάζονται από παιδίατρο.
Για την πρόληψη είναι σημαντικό τα παιδιά να εκπαιδευτούν στο σωστό πλύσιμο των χεριών για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, τη χρήση αντισηπτικών, χαρτομάντηλων και την κάλυψη του προσώπου όταν βήχουν ή φταρνίζονται.
*Ο Άρης Ζαμπουρίδης είναι Παιδίατρος - Διδάκτωρ Ιατρικής Α.Π.Θ.
