Στην… αναμονή φαίνεται πως μένει οποιαδήποτε εκτίμηση περί πετρελαϊκής κρίσης λόγω της κλιμάκωσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.
Εδώ και λίγα 24ωρα, όταν Τελ Αβίβ και Τεχεράνη άρχισαν να βάλλουν εκατέρωθεν με πυραύλους, άνοιξαν μεν ένα θέατρο πολεμικής σύρραξης, χωρίς ωστόσο αυτό να αποτελεί μια εκτεταμένη πολεμική σύγκρουση.
Φυσικά, πρόκειται για μια διεθνή αναταραχή που έχει προκαλέσει άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, ωστόσο δεν θυμίζει σε καμία περίπτωση τα άλματα αλλοτινών εποχών, όταν άγγιζε τα 140 δολάρια το βαρέλι.
Προς το παρόν υπάρχει μια αισθητή αύξηση, χωρίς να είναι ανησυχητική.
Οι πρώτοι βομβαρδισμοί στις 13/6 έφεραν μια αύξηση της τάξης του 7%, Ακολούθως, η αύξηση έφτασε σχεδόν στο 11%, φτάνοντας τα υψηλότερα επίπεδα για τον Ιούνιο.
Από την έναρξη των επιθέσεων έως σήμερα, οι τιμές του Μπρεντ κυμαίνονται μεταξύ 76–78 δολάρια το βαρέλι.
Λογική εξέλιξη
Η άνοδος των τιμών είναι σίγουρα μια λογική εξέλιξη, ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται η κρίση μεταξύ των δύο ορκισμένων εχθρών της Μέσης Ανατολής, δεν μπορεί να επιφέρει μια χειρότερη κατάσταση
Όπως εξηγεί στη Voria.gr ο καθηγητής Κοιτασματολογίας Πετρελαίου του ΑΠΘ Ανδρέας Γεωργακόπουλος, «πετρελαϊκές κρίσεις υπήρξαν πολλές και αρκετές από αυτές τις έχω ζήσει. Η παρούσα κατάσταση δεν είναι πετρελαϊκή κρίση»
Βέβαια ο καθηγητής εξηγεί ότι πετρελαϊκές κρίσεις μπορούν να είναι και τεχνητές.
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι επενδύσεις που έγιναν από εξορυκτικές εταιρείες στη Βόρεια Θάλασσα τη δεκαετία του 1980 και για να γίνει απόσβεση των επενδύσεων πήγαμε σε μια πετρελαϊκή κρίση χωρίς να υπάρχει κάποιος πόλεμος.
«Οι τιμές είχαν εκτοξευτεί και έτσι επετεύχθη η απόσβεση», σημειώνει ο κ. Γεωργακόπουλος.
Χαρακτηριστικό είναι ακόμα στη διάρκεια του πρώτου πολέμου του κόλπου στο Ιράκ, δεν υπήρξε ιδιαίτερη πετρελαϊκή κρίση πέραν από ένα σοκ λίγων μηνών, ωστόσο οι τιμές εκτοξεύτηκαν μετά την ολοκλήρωση του πολέμου.
«Στον ορίζοντα δεν διαφαίνεται κάποια σοβαρή κατάσταση. Πρόβλημα θα υπάρξει εάν οι ισραηλινές δυνάμεις αρχίσουν και χτυπούν πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν», σημειώνει ο Ανδρεάς Γεωργακόπουλος.
Οι διεθνείς αναλύσεις κάνουν λόγο για εξαιρετικά στοχευμένη στρατηγική από πλευράς Ισραήλ, που αποσκοπεί στην καταστροφή πυρηνικών εγκαταστάσεων και κάποιων στρατιωτικών στόχων. Όσο δηλαδή δεν πέφτει στο τραπέζι το χαρτί του ανοιχτού πολέμου, με μια ενδεχόμενη εμπλοκή των ΗΠΑ, όπως διαρρέει ο Ντόναλντ Τραμπ τις τελευταίες ώρες, οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις εντός της ιρανικής επικράτειας μένουν ανεπηρέαστες, όπως και κατ’ επέκταση οι τιμές των πετρελαίου.
Από την άλλη, ένα πιθανό χτύπημα σε εγκαταστάσεις πετρελαίου θα σημάνει την έναρξη κρίσης εντός χρονικού περιθωρίου δύο ωρών, με αρχικό άλμα πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
«Η διεθνής κοινότητα δεν θέλει να οδηγηθεί σε μια τέτοια κατάσταση, μην ξεχνάμε ότι στην ιστορία εμπλέκονται μεγάλες εταιρείες και αμερικανικά συμφέροντα», σημειώνει ο καθηγητής του ΑΠΘ.
Εάν κάτι έχει πάρει την ανιούσα και σε αυτήν την περίπτωση δεν είναι η τιμή του μαύρου, αλλά του… πραγματικού χρυσού, κάτι που συνέβη και στην περασμένη κλιμάκωση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ τον περασμένο Οκτώβριο.
Η τιμή του πολυτιμότερου μετάλλου αυξήθηκε άμεσα κατά περίπου 1–1,6 % μετά τους βομβαρδισμούς, με τις τιμές να κυμαίνονται στα 3.400–3.450 δολάρια/ουγγιά. Οι εκτιμήσεις μάλιστα κάνουν λόγο για αύξηση που τις επόμενες μέρες μπορεί να αγγίξει το 3% και 3,5%.
Τα στενά του Ορμούζ και το LNG
Η σύγκρουση των δύο τάνκερ στα στενά του Ορμούζ στις 17 Ιουνίου προκάλεσε αρχικά μια ανησυχία, ωστόσο η ηρεμία επανήλθε όταν υπήρξαν διευκρινίσεις ότι πρόκειται για λάθος ναυσιπλοΐας.
Την ώρα που το πετρέλαιο είναι στην κορυφή της συζήτησης, δημιουργούνται ερωτήματα αναφορικά με τη διακίνηση υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Από τα στενά διέρχονται ετησίως 4 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (tcf), που αντιστοιχεί περίπου στο 20–21% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
Τα συγκεκριμένα αποθέματα είναι από το Κατάρ, μια χώρα leader στην παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου και από τα ΗΑΕ.
Το 80% του του συγκεκριμένου φυσικού αερίου μεταφέρεται στην Κίνα και ένα 20% προς την Ευρώπη.
Σύμφωνα με αναλυτές, ένα ενδεχόμενο κλείσιμο των στενών του Ορμούζ (διαπραγμευτικό χαρτί του Ιράν) σημαίνει ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα όσον αφορά την επάρκεια LNG σε Ευρώπη και Ασία, καθώς μεγάλες βιομηχανικές περιοχές είναι κατά ένα μεγάλο ποσοστό εξαρτημένες από το υγροποιημένο αέριο, κάτι που σημαίνει ότι οι ελλείψεις θα δημιουργήσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Προς το παρόν υπάρχει μια μείωση της κίνησης των φορτηγών πλοίων και τον δεξαμενόπλοιων κατά 30% στα στενά, κυρίως μετά την εντολή των αρχών του Κατάρ να αποφεύγουν το σημείο μία μέρα πριν τη φόρτωση.