Άκυρες είναι οι καταθέσεις ανηλίκων σε αστυνομικές ή δικαστικές αρχές εάν δεν μαγνητοσκοπηθούν, όπως έκρινε το Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης, που έκανε δεκτή έφεση κατηγορούμενου, ο οποίος παραπέμφθηκε για σεξουαλική κακοποίηση ανήλικης στην περιοχή της Ημαθίας με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Βέροιας. Παρά την αντίθετη πρόταση της εισαγγελέα το ανώτερο δικαστικό συμβούλιο ακύρωσε την κατάθεση της ανήλικης, παραπέμποντας όμως την υπόθεση σε δίκη καθώς βασίστηκε στις καταθέσεις των υπολοίπων μαρτύρων κατηγορίας. Η απόφαση πάντως ανοίγει τον δρόμο ακύρωσης και άλλων καταθέσεων ανηλίκων, πολλές από τις οποίες οδήγησαν σε καταδίκες κατηγορουμένων, παρ’ ότι αμφισβητήθηκε η ορθότητά τους. Νομικοί έλεγαν πως με την απόφαση, η οποία βασίζεται στον νόμο και στην υποχρεωτικότητα της συγκεκριμένης πράξης, μπορεί να τιναχτούν στον αέρα υποθέσεις και να ανατραπούν ακόμη και βαριές καταδίκες κατηγορουμένων.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο κατηγορούμενος παραπέμφθηκε σε δίκη για σεξουαλική κακοποίηση της ανήλικης, 14 χρόνων, και βασικό στοιχείο σε βάρος του είναι η κατάθεση του παιδιού που ελήφθη στις αρχές του 2023. «Η ανήλικη κατέθεσε ανωμοτί ενώπιον των αστυνομικών οργάνων του τμήματος ασφαλείας Βέροιας και με την παρουσία ψυχολόγου και συντάχθηκε η έκθεση εξέτασης μάρτυρα, που αποτελεί στοιχείο της δικογραφίας», σημειώνεται στο βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών. Σύμφωνα όμως με τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (άρθρο 227 παρ. 4) πρέπει η κατάθεση να καταγραφεί οπτικοακουστικά και να προβληθεί στο δικαστήριο, ειδάλλως, εάν δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα προβολής, να αναγνωστεί η γραπτή κατάθεση. «Ωστόσο η κατάθεση αυτή δεν καταχωρήθηκε σε ηλεκτρονικό οπτικοακουστικό μέσο, όπως απαιτείται από το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 4 του άρθρου 227 ΚΠΔ», συμπληρώνεται στην απόφαση υπογραμμίζοντας ότι οι προανακριτικές αρχές της αστυνομίας δεν τήρησαν τον νόμο όπως προβλέπεται. Μάλιστα η καταγραφή αυτή πλέον έγινε υποχρεωτική, ενώ πριν δεν ήταν. «Επομένως στην προκειμένη περίπτωση παραβιάστηκε η απορρέουσα από τη διάταξη του άρθρου 227 ΚΠΔ υποχρέωση περί καταχώρησης της κατάθεσης της ανήλικης σε ηλεκτρονικά οπτικοακουστικά μέσα, η παράβαση δε της παραπάνω δικονομικής διάταξης δημιουργεί απόλυτη ακυρότητα της ανωμοτί κατάθεσης της ανήλικης», αναφέρει στην απόφασή του το Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης όπως πληροφορήθηκε η Voria.gr.
«Επιτέλους μία πρακτική των αστυνομικών αρχών να μην τηρούν τον νόμο με την καταγραφή των καταθέσεων των ανηλίκων σε οπτικοακουστικό υλικό, επικαλούμενες οι αστυνομικές αρχές ότι δεν είχαν τα υλικά μέσα για να το πράξουν, δηλαδή ότι δεν είχαν ένα κινητό τηλέφωνο και έναν τρίποδα, καταρρίπτεται και πλέον η Ελλάδα του 2026 πρέπει να εφαρμόσει τον νόμο», σχολίασε στη Voria.gr ο Αντώνης Κουδρόγλου συνήγορος υπεράσπισης του κατηγορούμενου που προσέφυγε με έφεση στο παραπεμπτικό βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Βέροιας.
«Παρέχονται εγγυήσεις»
Το ανώτερο δικαστικό συμβούλιο της Θεσσαλονίκης αιτιολογώντας την απόφασή του για ακυρότητα της συγκεκριμένης κατάθεσης της ανήλικης, επειδή δεν αποτυπώθηκε σε οπτικοακουστικά μέσα, αναφέρει στο βούλευμα ότι με αυτόν τον τρόπο παρέχονται εγγυήσεις τόσο για τη θέση του ανήλικου θύματος, όσο όμως και για τα δικαιώματα του κατηγορούμενου. «Η διάταξη του άρθρου 227 ΚΠΔ πέρα από το βασικό σκοπό που υπηρετεί και δεν είναι άλλος από την προστασία των δικαιωμάτων του ανηλίκου, συμβάλλει και στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων του κατηγορούμενου», σημειώνεται στο βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών. Μάλιστα εξηγεί ότι «με τη βοήθεια της έκθεσης του παιδοψυχολόγου/ παιδοψυχιάτρου τα δικαστικά όργανα που επιλαμβάνονται της υπόθεσης θα αξιολογήσουν την ικανότητα του ανηλίκου να καταθέσει και την αξιοπιστία της ίδιας της κατάθεσής του» και συμπληρώνει ότι «διά του τρόπου αυτού παρέχονται ορισμένες έστω εγγυήσεις ως αντιστάθμισμα στην αδυναμία του κατηγορούμενου να εξετάσει κατ’ αντιπαράσταση τον ανήλικο φερόμενο ως θύμα».
«Με την καταγραφή διασφαλίζεται ότι η κατάθεση του ανήλικου δεν είναι χειραγωγημένη. Στο βίντεο φαίνονται όλες οι αντιδράσεις του σε κάθε ερώτηση που του υποβάλλεται από τους αρμόδιους αστυνομικούς, καθώς είναι δεδομένη η απουσία οιουδήποτε εκπροσώπου του κατηγορουμένου μέσα στην αίθουσα που καταθέτει ο ανήλικος» ανέφερε μιλώντας στη Voria.gr ο δικηγόρος Αντώνης Κουδρόγλου, ο οποίος χειρίστηκε την υπόθεση.
Ενδιαφέρον ασφαλώς θα έχει όταν η υπόθεση φτάσει το ακροατήριο του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου. Πώς θα αντιμετωπιστεί το νομικό ζήτημα που ανέκυψε με δεδομένη την ακύρωση της κατάθεσης της ανήλικης. Βέβαια στη συγκεκριμένη υπόθεση το θύμα έχει ενηλικιωθεί και υπάρχει η δυνατότητα εξέτασής της στο ακροατήριο, όμως σε πολλές άλλες υποθέσεις ενδεχομένως να χρειαστεί να εξεταστούν εκ νέου ανήλικα θύματα, επειδή δεν καταγράφηκαν σε οπτικοακουστικά μέσα οι καταθέσεις τους.