Σε ομόφωνη συμφωνία για τα συμπεράσματα σχετικά με την άμυνα κατέληξαν οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Σε ό,τι αφορά το ουκρανικό, ωστόσο, την ομοφωνία «έσπασε» ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, ασκώντας βέτο στην κοινή δήλωση υποστήριξης του Κιέβου.
Μετά την έγκριση του κειμένου συμπερασμάτων, οι ηγέτες της ΕΕ μεταβαίνουν σε δείπνο, όπου αναμένεται να συζητήσουν ζητήματα ασφαλείας και πιθανές εγγυήσεις για το Κίεβο. Σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους περίπου 20 χώρες ενδιαφέρονται να ενταχθούν σε μια «συμμαχία των προθύμων» για την υποστήριξη της Ουκρανίας.
Τα συμπεράσματα για την άμυνα
Στα συμπεράσματα επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, ότι η Ενωση θα επιταχύνει την κινητοποίηση των απαραίτητων μέσων και της χρηματοδότησης προκειμένου να ενισχύσει την ασφάλεια της και την προστασία των πολιτών της.
«Η Ε.Ε. θα ενισχύσει τη συνολική αμυντική της ετοιμότητα, θα μειώσει τις στρατηγικές της εξαρτήσεις, θα αντιμετωπίσει τα κρίσιμα κενά όσον αφορά τις δυνατότητές της και θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική τεχνολογική και βιομηχανική βάση ανάλογα σε ολόκληρη την Ένωση, ώστε να είναι σε θέση να προμηθεύει καλύτερα εξοπλισμό στις απαιτούμενες ποσότητες και στον απαιτούμενο ρυθμό. Αυτό θα συμβάλει επίσης στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας».
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη να συνεχιστεί η ουσιαστική αύξηση των δαπανών για την ασφάλεια και την άμυνα της Ευρώπης και, μεταξύ άλλων «χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να προτείνει στο Συμβούλιο την ενεργοποίηση, με συντονισμένο τρόπο, της εθνικής ρήτρας διαφυγής στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης ως άμεσο μέτρο και καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του Συμβουλίου, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα του χρέους, για τη διευκόλυνση σημαντικών αμυντικών δαπανών σε εθνικό επίπεδο σε όλα τα κράτη μέλη».
Σε άλλο σημείο, αναφέρονται οι τομείς προτεραιότητας για δράση, λαμβάνοντας υπόψη τα διδάγματα από τον πόλεμο στην Ουκρανία, σύμφωνα με το έργο που έχει ήδη γίνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αμυνας και σε πλήρη συνοχή με το ΝΑΤΟ: αεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, συστήματα πυροβολικού, συμπεριλαμβανομένων δυνατοτήτων ακριβείας βαθιάς κρούσης· πυραύλους και πυρομαχικά, drones και συστήματα anti-drone, στρατηγικούς παράγοντες διευκόλυνσης, μεταξύ άλλων σε σχέση με την προστασία του διαστήματος και των υποδομών ζωτικής σημασίας, στρατιωτική κινητικότητα, κυβερνοχώρος, τεχνητή νοημοσύνη και ηλεκτρονικός πόλεμος.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι μια ισχυρότερη και πιο ικανή Ε.Ε. στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας θα συμβάλει θετικά στην παγκόσμια και διατλαντική ασφάλεια και θα είναι συμπληρωματική του ΝΑΤΟ, το οποίο παραμένει, για τα κράτη που είναι μέλη του, το θεμέλιο της συλλογικής τους άμυνας. Τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που είναι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, καλούνται να συντονιστούν πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο του 2025. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας με ομοϊδεάτες εταίρους εκτός ΕΕ.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει ότι «προσβλέπει στη Λευκή Βίβλο για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας», που θα παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περί τα μέσα Μαρτίου και σημειώνει ότι θα επανέλθει στο θέμα της ‘Αμυνας, στις Συνόδους του Μαρτίου και του Ιουνίου.
Οι δεσμεύσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας
Οι πιο πρόσφατες δεσμεύσεις Ευρωπαίων ηγετών για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας:
- Βέλγιο: Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι αναμένεται να παραδώσει μαχητικά F-16 στην Ουκρανία το 2026.
- Κροατία: Έχει δεσμεύσει το 2% του προϋπολογισμού της για την άμυνα και 30% για τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων, αυξάνοντας τον αμυντικό προϋπολογισμό στα 2,67 δισ. ευρώ μέχρι το 2027.
- Σλοβενία και Νορβηγία: Δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τις αμυντικές τους δαπάνες.
- Λιθουανία: Ο πρόεδρός της πρότεινε την 31η Ιανουαρίου 2030 ως ημερομηνία ένταξης της Ουκρανίας στην Ε.Ε..
- Σουηδία: Ο υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η χώρα θα στείλει έως οκτώ μαχητικά Gripen για να συμβάλει στην αποστολή του ΝΑΤΟ για την επιτήρηση του πολωνικού εναέριου χώρου.
- Ηνωμένο Βασίλειο: Η κυβέρνηση υπέγραψε νέα συμβόλαια ύψους σχεδόν 30 εκατ. λιρών για την προμήθεια επιθετικών drones στην Ουκρανία, σχεδιασμένων να παρακολουθούν περιοχές πριν από επιθέσεις.
Επιπλέον, όπως έχει ήδη αναφερθεί, περίπου 20 χώρες ενδιαφέρονται να ενταχθούν σε μια «συμμαχία των προθύμων» για την υποστήριξη της Ουκρανίας, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους.
Νωρίτερα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κάλεσε του ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες να υποστηρίξουν την πρόταση για εκεχειρία σε αέρα και θάλασσα με σκοπό την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία.
«Όλοι πρέπει να διασφαλίσουν ότι η Ρωσία, ως η μοναδική πηγή αυτού του πολέμου, θα αποδεχθεί την ανάγκη να τερματισθεί. Αυτό μπορεί να γίνει με δύο μορφές κατάπαυσης του πυρός που είναι εύκολο να καθιερωθούν και να παρακολουθούνται, πιο συγκεκριμένα, δηλαδή, όχι επιθέσεις σε ενεργειακές και άλλες αστικές υποδομές- εκεχειρία στους πυραύλους, βόμβες και μεγάλου βεληνεκούς μη επανδρωμένα αεροσκάφη και το δεύτερο εκεχειρία στη θάλασσα, που σημαίνει όχι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Μαύρη Θάλασσα» είπε μεταξύ άλλων ο Ουκρανός πρόεδρος.