Ολοκληρωμένη στρατηγική για τα λιμάνια της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα παρουσιάσει μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, όπως προανήγγειλε από το βήμα του 21ου Συνεδρίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Θαλάσσιων Λιμένων (ESPO) που ξεκίνησε σήμερα στη Θεσσαλονίκη και θα ολοκληρωθεί αύριο. Ο κ. Τζιτζικώστας υπογράμμισε τη σημασία των ευρωπαϊκών λιμένων, σημειώνοντας μάλιστα πως τα τελευταία δέκα χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χρηματοδοτήσει πάνω από 280 έργα με περισσότερα από 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ, βελτιώνοντας 150 λιμάνια. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα πλοία μεταφέρουν 3,4 δισεκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας και σχεδόν 400 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. Επίσης, πραγματοποιούνται 2,2 εκατομμύρια αφίξεις σε λιμάνια. Αυτό μεταφράζεται σε 29,5 δισ. ευρώ σε Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία, 400.000 άμεσες θέσεις εργασίας και πολλές περισσότερες έμμεσες. Τα ευρωπαϊκά λιμάνια διαχειρίζονται δε περί το 75% του εξωτερικού εμπορίου της ΕΕ, αλλά και περί το ένα τρίτο των ενδοευρωπαϊκών φορτίων, δίνοντάς τους έναν καθοριστικό ρόλο στην ενιαία αγορά και στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών – TEN-T.
Η νέα στρατηγική για τα λιμάνια της ΕΕ
Η νέα στρατηγική, σύμφωνα με τον κ. Τζιτζικώστα, θα συνδέει την ανταγωνιστικότητα με την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα, ενώ θα αντιμετωπίσει θέματα ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της κυβερνοασφάλειας, της εφοδιαστικής αλυσίδας από πόρτα σε πόρτα, της οικονομικής ανεξαρτησίας και του δυναμικού του ψηφιακού μετασχηματισμού και της καινοτομίας. Παράλληλα θα αντιμετωπίσει την έλλειψη δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού, καθώς και ζητήματα ασφάλειας. Θα εξετάσει επίσης το πώς θα δοθεί έμφαση στη χρηματοδότηση από κοινοτικές πηγές σε αναδυόμενες ανάγκες και προκλήσεις και πώς θα προσελκυσθεί ιδιωτικό κεφάλαιο.
Θα ενσωματώσει δε τις υφιστάμενες πρωτοβουλίες, όπως η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Λιμένων κατά του οργανωμένου εγκλήματος και των ναρκωτικών και θα συνδέεται με διατομεακές πρωτοβουλίες, όπως η Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική, η Συμφωνία για τη Βιομηχανία με Μηδενικές Εκπομπές, το Ocean Pact και η Στρατηγική Εσωτερικής Ασφάλειας.
Δοκιμάζεται η ανθεκτικότητα των λιμανιών
«Σήμερα, τα λιμάνια παραμένουν ανθεκτικά. Αλλά αυτή η ανθεκτικότητα δοκιμάζεται» εξήγησε, αναφερόμενος στις προκλήσεις που έχει δημιουργήσει η γεωπολιτική κατάσταση, καθώς και τεχνικές και επιχειρησιακές πολυπλοκότητες,
Σχολιάζοντας τις εξελίξεις στο αμερικανικό μέτωπο ο κ. Τζιτζικώστας τόνισε πως δεν γνωρίζουμε ακόμη με ακρίβεια πώς θα επηρεάσει η στάση των ΗΠΑ στο διεθνές εμπόριο τις παγκόσμιες ροές, γνωρίζουμε όμως ότι θα υπάρξουν αλλαγές.
Αναφέρθηκε δε και σε μια σειρά άλλων προκλήσεων όπως: η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα που συνεχίζει να επηρεάζει τις ροές εμπορίου, ιδίως προς τα λιμάνια της Μεσογείου, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας λιμανιών εκτός ΕΕ, η ασφάλεια, φυσική και ψηφιακή, η ξένη παρουσία -την οποία πρέπει να κοιτάξουμε πιο προσεκτικά, όπως είπε- η διακίνηση ναρκωτικών μέσω των λιμανιών, η κλιματική αλλαγή, οι αλλαγές που απαιτούνται για προσαρμογή και μείωση των εκπομπών. Αλλά και προκλήσεις που σχετίζονται με τη γεωγραφική θέση των λιμανιών, τις συνθήκες παγετού, την εποχιακή ζήτηση, τα προβλήματα λόγω της εγγύτητας με πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές, επίσης προκλήσεις που επηρεάζουν λιμάνια τα οποία εξυπηρετούν μικρά νησιά και τη συνδεσιμότητά τους, αλλά και τα πολύπλοκα περιβάλλοντα λειτουργίας πολλαπλών τερματικών για τα μεγαλύτερα λιμάνια. Τόνισε δε πως πρέπει να αναζητηθούν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και μοντέλα και η επικέντρωση στις καθαρές μορφές ενέργειας είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης. «Τα λιμάνια είναι ήδη ενεργειακά κέντρα, αλλά έχουν κρίσιμο ρόλο στην εναλλακτική και ανανεώσιμη ενέργεια, εισαγωγή, παραγωγή και υποστήριξη της παραγωγής, ειδικά όσον αφορά την υπεράκτια αιολική ενέργεια. Με αυτόν τον τρόπο τα λιμάνια θα ενισχύσουν τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και θα βοηθήσουν στην προστασία του περιβάλλοντος. Αλλά θα γίνουν και πιο ανταγωνιστικά» σημείωσε.