«Ο τύραννος Μπασάρ αλ Άσαντ έχει φύγει. Ανακηρύσσουμε τη Δαμασκό ελεύθερη από τον τύραννο Μπασάρ αλ Άσαντ». Με αυτή τη λιτή ανακοίνωση, η ένοπλη συριακή αντιπολίτευση επιβεβαίωσε ότι ο Μπασάρ αλ Άσαντ είναι παρελθόν πια για τη Συρία.
Η Δαμασκός ξύπνησε σήμερα με τις δυνάμεις των ανταρτών να έχουν καταλάβει το προεδρικό μέγαρο και όλα τα κρατικά κτίρια και να κινούνται μάλλον ανενόχλητες στους δρόμους της πρωτεύουσας της χώρας- εκεί όπου έχουν εγκαταλειφθεί άρματα μάχης από τοn στρατό της Συρίας.
Syrian Rebels this morning, at the Gates of Assad’s Presidential Palace in the Capital of Damascus. pic.twitter.com/jqiX21LYIA
— OSINTdefender (@sentdefender) December 8, 2024
🎥 بالفيديو | قوات المعارضة السوريةتقتحم منزل بشار الاسد . pic.twitter.com/zjD82uWKa1
— إيران بالعربية (@iraninarabic_ir) December 8, 2024
Assad's Palace in Damascus.
— Clash Report (@clashreport) December 8, 2024
Live on Al Arabiya. pic.twitter.com/p3TBf9MUgm
Πυροβολισμοί ακούγονται στους δρόμους και πανηγυρισμοί -με καπνογόνα και βεγγαλικά- έχουν ξεσπάσει από ισλαμιστές και αντιπάλους του καθεστώτος Άσαντ στη Δαμασκό, τη Χομς και άλλες μεγάλες πόλεις. Λίγο μετά από την ενημέρωση των αξιωματικών της χώρας από το αρχηγείο του Συριακού Στρατού, η κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε ότι “το καθεστώς Άσαντ έπεσε”, όπως αναφέρει και το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων.
Celebratory Gunfire heard across the Syrian Capital of Damascus, as Residents wake up to the News that the Assad Regime has Collapsed and that the Rebels have captured the City. pic.twitter.com/CEhHeQ5SP7
— OSINTdefender (@sentdefender) December 8, 2024
Damascus, the first morning after
— Republicans against Trump (@RpsAgainstTrump) December 8, 2024
the fall of the Assad regime pic.twitter.com/QKvHfZ5Pcf
Αγνοείται η τύχη του Άσαντ
Ο Ασαντ αναχώρησε αεροπορικώς από τη Δαμασκό προς άγνωστο προορισμό νωρίτερα σήμερα, είπαν στο Reuters δύο υψηλόβαθμοι αξιωματικοί του στρατού, ενώ οι αντάρτες δήλωσαν ότι μπήκαν στην πρωτεύουσα χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις για ανάπτυξη του στρατού.
«Γιορτάζουμε μαζί με το συριακό λαό την είδηση της απελευθέρωσης των φυλακισμένων μας και της απελευθέρωσής τους από τις αλυσίδες τους και της ανακοίνωσης του τέλους της εποχής της αδικίας στη φυλακή Σεντνάγια», είπαν οι αντάρτες, αναφερόμενοι σε μια μεγάλη στρατιωτική φυλακή στα περίχωρα της Δαμασκού όπου η συριακή κυβέρνηση είχε φυλακίσει χιλιάδες ανθρώπους.
#Syria: incredible scenes from the moment the prison cells were opened at the women's detention area of Sednaya prison. pic.twitter.com/JqaFuswz8z
— Thomas van Linge (@ThomasVLinge) December 8, 2024
Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν με αυτοκίνητα και πεζή σε κεντρική πλατεία της Δαμασκού φωνάζοντας «Ελευθερία», είπαν αυτόπτες μάρτυρες.
Ένα αεροπλάνο της Syrian Air απογειώθηκε από το αεροδρόμιο της Δαμασκού περίπου την ώρα που η πρωτεύουσα καταλαμβανόταν από τους αντάρτες, σύμφωνα με στοιχεία από τον ιστότοπο Flightradar.
Russian S-300 at Tartus might have just shot Assad's plane out of the sky
— Intelschizo (@Schizointel) December 8, 2024
Altitude when contact was lost 1750~ ft IVO Khirbet Tin Nur Syria which has an elevation is 1739 ft. #syia pic.twitter.com/yvgKuWqHfp
Το αεροπλάνο πέταξε αρχικά προς τα παράλια της Συρίας, προπύργιο των Αλαουιτών του Ασαντ, αλλά στη συνέχεια έκανε μια απότομη στροφή 180 μοιρών και πέταξε για λίγα λεπτά προς την αντίθετη κατεύθυνση πριν εξαφανισθεί από τον χάρτη.
Το Reuters δεν μπορεί να επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής ποιος επέβαινε στο αεροπλάνο αυτό.
«Πιθανόν ο Άσαντ να σκοτώθηκε σε αεροπορική συντριβή»
Δύο συριακές πηγές είπαν ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ο Ασαντ να σκοτώθηκε σε αεροπορική συντριβή, καθώς αποτελεί μυστήριο γιατί το αεροπλάνο έκανε απότομη στροφή 180 μοιρών και εξαφανίσθηκε από το χάρτη.
«Εξαφανίσθηκε από τα ραντάρ, πιθανόν να έσβησαν το transponder, αλλά πιστεύω πως είναι μεγαλύτερη η πιθανότητα να καταρρίφθηκε το αεροπλάνο», είπε μία συριακή πηγή χωρίς να επεκταθεί.
Ο επικεφαλής της κύριας συριακής αντιπολιτευόμενης οργάνωσης στο εξωτερικό, της Χάντι αλ-Μπάχρα, δήλωσε πως η Δαμασκός είναι πλέον «χωρίς τον Μπασάρ αλ-Ασαντ».
Έτοιμος να συνεργαστεί δηλώνει ο πρωθυπουργός
Από την πλευρά του, Σύρος πρωθυπουργός Μοχάμεντ Γάζι αλ Τζαλάλι, δήλωσε σήμερα ότι παραμένει στο σπίτι του και είναι έτοιμος να συνεργαστεί για την ομαλή μεταβίβαση της εξουσίας, μετά τη φυγή του Ασαντ και την είσοδο των ανταρτών στη Δαμασκό.
The Residents of Arwad Island, off the Coast of Tartus, celebrate the Collapse of the Assad Regime by toppling a Statue of Former Syrian President Hafez al-Assad. pic.twitter.com/Q1BuuIk4Js
— OSINTdefender (@sentdefender) December 8, 2024
«Αυτή η χώρα μπορεί να είναι μια κανονική χώρα, οικοδομώντας καλές σχέσεις με τους γείτονές της και με όλον τον κόσμο (…) αλλά αυτό το ζήτημα θα είναι ευθύνη οποιασδήποτε ηγεσίας επιλέξει ο συριακός λαός και είμαστε έτοιμοι για συνεργασία μαζί της», λέει μεταξύ άλλων ο Μοχάμεντ Γάζι αλ Τζαλάλι σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που ανέβασε στο Facebook.
Former Syrian PM Mohammad Ghazi Al-Jalali leaving his home to hand over power to Syrian Military Operations Command. pic.twitter.com/jmf6NWQmTU
— Clash Report (@clashreport) December 8, 2024
Ο Μπάιντεν παρακολουθεί τις εξελίξεις
Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν και οι συνεργάτες του παρακολουθούν τα «έκτακτα γεγονότα στη Συρία» και είναι σε επαφή με περιφερειακούς εταίρους, όπως ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος.
«Ο πρόεδρος Μπάιντεν και η ομάδα του παρακολουθούν με προσοχή τα έκτακτα γεγονότα στη Συρία και παραμένουν σε συνεχή επαφή με περιφερειακούς εταίρους», ανέφερε σε δήλωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο εκπρόσωπος του αμερικανικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Σον Σάβετ.
In the city of Sahnaya, located in the countryside of Damascus, Syrian #Christians are celebrating the fall of Bashar al-Assad. They are chanting, {One, one, one — the Syrian people are one.} pic.twitter.com/bAC5RhUqU4
— Greco-Levantines World Wide (@GrecoLevantines) December 8, 2024
Και καθώς ο πρωθυπουργός της χώρας,, Γκαζί αλ- Τζαλαλί, με τηλεοπτικό του διάγγελμα δήλωσε ότι «η κυβέρνηση είναι έτοιμη να συνεργαστεί με όποια ηγεσία επιλέξει ο λαός» και κάλεσε τους πολίτες να προστατεύσουν τις δημόσιες εγκαταστάσεις, ένα θρίλερ βρίσκεται σε εξέλιξη σχετικά με το που βρίσκεται ο ανατραπείς πρόεδρος, Μπασάρ αλ Άσαντ. Οι αντάρτες δηλώνουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη επιχείρηση εντοπισμού του, καθώς οι πληροφορίες σχετικά με την τύχη του είναι συγκεχυμένες. Κατά κάποιους δεν έχει φύγει από τη χώρα, κατά κάποιους άλλους την έχει εγκαταλείψει, ενώ οργιάζουν οι φήμες ότι επέβαινε σε αεροσκάφος το οποίο καταρρίφθηκε τα ξημερώματα. Ο λόγος για ένα ρωσικής κατασκευής επιβατικό αεροσκάφος της Συριακής Πολεμικής Αεροπορίας το οποίο απογειώθηκε από τον Διεθνή Αερολιμένα της Δαμασκού και χάθηκε από τα ραντάρ στην περιοχή του Ραμ Αλ-Ανζ.
Ο Αλ Τζολανί στο “τιμόνι” της Συρίας;
Όλα τα βλέμματα τώρα στρέφονται στη μετάβαση της εξουσίας, με τους εναπομείναντες αξιωματούχους να “απλώνουν το χέρι” στην αντιπολίτευση και την Ιορδανία να τονίζει, μέσω μηνύματος της κυβέρνησής της “τη σημασία της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ενότητας της Συρίας” και να καλεί “τους βόρειους γείτονές μας να ανακτήσουν την αποτελεσματικότητα των θεσμών τους». Αναλυτές αναμένουν ότι σήμερα θα κάνει σήμερα την πανηγυρική είσοδό του στην πρωτεύουσα της Συρίας ο ηγέτης της Hayat Tahrir Al-Sham (HTS), της κύριας ομάδας που καθοδηγεί την ένοπλη αντιπολίτευση της χώρα, Αμπού Μοχάμεντ αλ Τζολάνι, για να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας.
Νωρίτερα χθες, ο τζιχαντιστής αλ Τζολάνι, προσπαθώντας να κάνει rebranding ως πιο μετριοπαθής, εμφανίστηκε στο CNN χρησιμοποιώντας το πραγματικό του όνομα -Αχμετ αλ Σαράα- ενώ είχε απευθύνει μήνυμα. «Προς όλες τις στρατιωτικές δυνάμεις στην πόλη της Δαμασκού, απαγορεύεται αυστηρά να πλησιάσουν τα δημόσια ιδρύματα, τα οποία θα παραμείνουν υπό την εποπτεία του πρώην πρωθυπουργού έως ότου παραδοθούν επίσημα, και απαγορεύεται επίσης να ρίχνουν σφαίρες στον αέρα», έγραψε στο τηλεγράφημά του ο Άχμεντ αλ-Σαράα, γνωστός και ως Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζολάνι.
Νωρίς σήμερα το πρωί, ο πρωθυπουργός της Συρίας Μοχάμαντ Γκαζί αλ Τζαλάλι δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη «να συνεργαστεί με οποιαδήποτε ηγεσία επιλέξει ο λαός», σε ηχογραφημένο μήνυμά του.
«Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με οποιαδήποτε ηγεσία επιλέξει ο λαός, προσφέροντας κάθε δυνατή υποστήριξη για να διασφαλίσουμε μια ομαλή και συστηματική μετάβαση των κυβερνητικών λειτουργιών, διατηρώντας τις κρατικές εγκαταστάσεις», είπε.
Ο αλ Τζαλάλι κάλεσε τους Σύρους να προστατεύσουν τις δημόσιες εγκαταστάσεις, λέγοντας ότι ανήκουν σε όλους τους πολίτες. «Βρίσκομαι εδώ στο σπίτι μου, δεν έφυγα και δεν σκοπεύω να το εγκαταλείψω παρά μόνο με ειρηνικό τρόπο για να διασφαλίσω τη συνέχιση της λειτουργίας των δημόσιων θεσμών, των κρατικών εγκαταστάσεων και να μεταδώσω την ασφάλεια και την προστασία για όλους τους πολίτες. Απλώνουμε τα χέρια μας σε κάθε Σύρο πολίτη που ανησυχεί για τη διασφάλιση των περιουσιακών στοιχείων αυτού του έθνους... Προτρέπω όλους τους πολίτες να μην βλάψουν καμία δημόσια περιουσία, διότι, τελικά, τους ανήκει».
Νικητές, ηττημένοι και η επόμενη μέρα
Η εικόνα του επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας Σεργκέι Λαβρόφ, χθες, κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Α. Αρακσί, ήταν χαρακτηριστική. Μάλλον αμήχανος και εκνευρισμένος, έμοιαζε να μην μπορεί να συνειδητοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο ένας από τους κυριότερους συμμάχους της Ρωσίας, όσο και του Ιράν στη Μέση Ανατολή, μέτραγε ώρες- όπως ο Ερντογάν είχε προβλέψει νωρίτερα.
Η Ρωσία είναι εξουθενωμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία και η αποστολή δυνάμεων στη Συρία για να υποστηρίξει τον Άσαντ, θα έμοιαζε με αυτοκτονία. Άλλωστε, η μισθοφορική οργάνωση Βάγκνερ η οποία και είχε διασώσει το καθεστώς Μπασάρ αλ Ασάντ από τον υπερδεκαετή εμφύλιο είναι απασχολημένη στην Ουκρανία. Η Ρωσία δεν είχε άλλη επιλογή από το να αποσύρει δυνάμεις και οπλισμό- όπως τους πολύτιμους πυραύλους S-400 που είχε αναπτύξει στη Συρία και οι οποίοι καταγράφηκαν να φεύγουν χθες προς άγνωστη κατεύθυνση.
Το Ιράν βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση. Η Χαμάς και κυρίως η Χεζμπολάχ -τις οποίες υποστηρίζει υλικοτεχνικά- έχουν σχεδόν διαλυθεί από τον πόλεμο με το Ισραήλ. Η Χεζμπολάχ αποτελούσε το κύριο φόβητρο εναντίον του ISIS στον εμφύλιο της Συρίας και έναν ισχυρό υποστηρικτή του Άσαντ στην περιοχή.
A Statue of Former Syrian President Hafez al-Assad is damaged and eventually toppled by Residents in the Coastal City of Tartus. pic.twitter.com/qs6Wb5cPVW
— OSINTdefender (@sentdefender) December 8, 2024
Με τον Ντόναλντ Τραμπ να εκφράζει με ένα tweet του τη στάση που ούτως ή άλλως έχουν οι ΗΠΑ στην υπόθεση της Συρίας ("μη μπλεχτείτε"), η στάση του Ισραήλ αποτελεί έναν γρίφο. Ο IDF ήδη κινείται, σύμφωνα με πληροφορίες, για να διασφαλίσει τα εδάφη των Υψιπέδων του Γκολάν και από τη συριακή πλευρά και η κυβέρνηση Νετανιάχου έμοιαζε εγκλωβισμένη μεταξύ δύο κακών γι' αυτή επιλογών. Από τη μία το "παραδοσιακά" εχθρικό προς το Ισραήλ καθεστώς Άσαντ και από την άλλη τους ισλαμιστές αντάρτες που -καθώς φαίνεται- θα αναλάβουν την εξουσία. Προς το παρόν παρακολουθεί διακριτικά τις εξελίξεις, λοιπόν.
Με την Τουρκία να υποστηρίζει -με τον επίσημο ή τον ανεπίσημο τρόπο- τους αντάρτες που προέλαυναν με ταχύτητα προς τη Δαμασκό καθώς ενδιαφέρεται να εγκαταστήσει μια κυβέρνηση επιρροής της, που θα της επιτρέψει να βρει άλλη μια έξοδο προς τη Μεσόγειο και να μεγαλώσει τη σφαίρα επιρροής της στη Μέση Ανατολή, ο Μπασάρ αλ Άσαντ κατανόησε ότι ήταν μόνος του.
Ο συριακός στρατός θα έπρεπε να πολεμήσει μόνος του. Όμως, πώς ένας καλά οπλισμένος στρατός 200.000 ανδρών ηττήθηκε “με τα χέρια κάτω” από περίπου 10.000 αντάρτες που εισήλθαν στη Δαμασκό μέχρι και με… μηχανάκια;
Δεν υπήρχαν χρήματα στη Δαμασκό για να πληρωθούν τα στρατεύματα και οι άνθρωποι ήταν εξαντλημένοι, συμβάλλοντας στο να «καταρρεύσει» ο συριακός στρατός απέναντι στους εισερχόμενους αντάρτες, εξηγεί ο εμπειρογνώμονας για τη Συρία και διευθυντής του Κέντρου Μελετών Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο της Οκλαχόμα, Τζόσουα Λάντις στο Al Jazeera.
«Δεν είχε υπάρξει μέρισμα ειρήνης και κανείς δεν μπορούσε να ξαναχτίσει τη ζωή του. Η ζωή φαινόταν τόσο ζοφερή υπό αυτό το καθεστώς, πηγαίνοντας προς το μέλλον», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνηση Άσαντ βρισκόταν υπό διάφορες κυρώσεις και ότι οι ΗΠΑ έλεγχαν το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της Συρίας.
«Και στη συνέχεια, φυσικά, η εξαιρετική επίθεση του Ισραήλ που χτύπησε τη Χεζμπολάχ, καθήλωσε το Ιράν και πραγματικά υποβάθμισε τον συριακό στρατό με περίπου τρία χτυπήματα κάθε εβδομάδα στον συριακό στρατό, καταστρέφοντας στρατιωτικά εργοστάσια και ιρανικές πολιτοφυλακές».
Ο Λάντις εξηγεί ότι ο Άσαντ αποδυναμώθηκε και έμεινε χωρίς συμμάχους, ενώ οι αντάρτες ανασυγκροτήθηκαν και κατάφεραν να προσαρμοστούν και να αλλάξει την ταυτότητά τους. Το ερώτημα, ωστόσο, τώρα, είναι το πώς θα συμπεριφερθούν από εδώ και πέρα και αν η Συρία θα δει μια ιστορική ομαλή μετάβαση εξουσίας, ή η Δαμασκός θα μετατραπεί σε αυτό που έγινε η Βαγδάτη μετά την πτώση του καθεστώτος Χουσεϊν. Ένα χάος...