Στην κεντρική πλατεία Ομαγιάντ της Δαμασκού ο νεαρός αντάρτης που έχει καλυμμένο με μία κουκούλα full face το πρόσωπό του, περιφρουρεί ένοπλος τη διαδήλωση υπέρ της ελευθερίας που είναι σε εξέλιξη. Πάνε λίγες ημέρες που το καθεστώς Άσαντ έπεσε και η πλειοψηφία των κατοίκων της πρωτεύουσας της Συρίας είναι ευτυχισμένοι. Ο νεαρός αντάρτης, έχει τοποθετήσει στην κάννη του όπλου του ένα γαρύφαλλο. Συμβολική κίνηση. «Θέλω να δείξω ότι στη Συρία πρέπει όλοι να ενωθούμε. Ήρθε η ώρα για όλες τις κοινότητες να πορευθούμε με στόχο την αναγέννηση της χώρας», λέει και ελπίζει.
Λίγα μέτρα μακρύτερα, στους δρόμους γύρω από την πλατεία Αρνούς της πρωτεύουσας ο 29χρονος ηθοποιός Σουλεϊμάν Ριζκ, έχει μπει στη μέση σε έναν καβγά μεταξύ δύο οδηγών αυτοκινήτων. Είχαν τρακάρει, όμως στη χώρα δεν ενεργοποιήθηκε ακόμη η αστυνομία για να λύσει τη διαφορά. Ο Σουλεϊμάν, γνωστός από τη συμμετοχή του σε σίριαλ, μετά την πτώση του καθεστώτος προσπαθεί να βοηθήσει στα αυντονόητα. Είναι εθελοντής και ρυθμίζει την κυκλοφορία στην πρωτεύουσα. Έχει φορέσει ένα πράσινο γιλέκο που γράφει police και έγινε τροχονόμος. Μέχρι να συσταθεί επισήμως η αστυνομία. «Όλοι ελπίζουμε για την επόμενη μέρα. Τώρα είμαστε όλοι χαρούμενοι. Το μέλλον δεν θα είναι εύκολο. Εργαζόμαστε για να χτίσουμε τη Δημοκρατία που θέλαμε τόσα χρόνια. Βοηθάμε να χτίσουμε μία χώρα, να χτίσουμε ένα πολιτικό σύστημα που θα σέβεται τον καθένα», παρατηρεί προβληματισμένος. Σκέφτεται τα προηγούμενα χρόνια και το πρόσωπό του σκοτεινιάζει. «Επί πολλά χρόνια στη χώρα μου ο ένας μισούσε τον άλλον. Για κάθε τί γινόμασταν επιθετικοί. Ψάχναμε λύσεις με επιθετικό τρόπο. Τώρα αυτό δείχνει να αλλάζει», καταλήγει και συμφιλιώνει τους δύο οδηγούς, οι οποίοι αποχώρησαν χωρίς να συνεχίσουν να μαλώνουν. Κι ας θίχτηκε το αραβικό ταπεραμέντο τους.
Αρκετά πιο μακριά, σε απόσταση 3.700 χιλιομέτρων από τη συριακή πρωτεύουσα ο Χάμζι Χ. ζει εδώ και εννέα χρόνια στο Βερολίνο. Εργάζεται ως γιατρός και πλέον ο ίδιος και η οικογένειά του έχουν πάρει τη γερμανική υπηκοότητα. «Το πλάνο μου είναι να μείνουμε εδώ. Θέλω να επισκεφτώ τη χώρα μου, η ζωή μου όμως πλέον είναι εδώ στη Γερμανία. Όπως και για πολλούς άλλους συμπατριώτες μου». Ο 55χρονος γιατρός είναι απόλυτος στην απάντηση που δίνει στη Voria.gr όταν του θέτει τηλεφωνικά το ερώτημα εάν σκέφτεται την επιστροφή στην πατρίδα του. Έφυγε από τη Συρία επειδή ήταν αντικαθεστωτικός και βομβαρδίστηκε η γειτονιά κοντά στο σπίτι του. «Ο φόβος των ανθρώπων που ζουν εδώ, στη Γερμανία, αλλά και των περισσότερων εκτός Συρίας, είναι πώς θα συμπεριφερθούν οι εξτρεμιστές που είναι τώρα στην κυβέρνηση. Υπάρχουν φανατικοί στην κυβέρνηση και γι’ αυτό καλύτερα είναι να περιμένουμε. Αν αποδείξουν ότι έχουν διαφορετικό πρόσωπο απ’ αυτό που είχαν δείξει στον πόλεμο θα δούμε», αναφέρει. Είναι συγκρατημένα αισιόδοξος. Μεταφέρει ότι οι συγγενείς του που ζουν στη Συρία είναι χαρούμενοι. Επισημαίνει όμως πως «ακόμη δεν έχουμε πραγματική Δημοκρατία».
Είναι τα τρία πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο. Αναπτύσσουν τις σκέψεις και τις επιθυμίες του μέσου Σύρου, είτε ζει στη χώρα είτε όχι. Και είναι αυτές οι σκέψεις που απασχολούν και τη νέα ηγεσία της χώρας.
Αλλαγή σελίδας
Το βέβαιο είναι πως οι πρώην τζιχαντιστές της Αλ Κάιντα και της Αλ Νούσρα οι οποίοι βρίσκονται στην κυβέρνηση της Συρίας με επικεφαλής τον Αχμέντ Αλ Σάρα (γνωστός ως Αμπού Μοχάμεντ Αλ Τζολάνι) θέλουν να δείξουν πως στόχος τους είναι η δημιουργία μίας Συρίας μακριά από αντιπαραθέσεις και διχασμούς. Το έργο τους είναι ιδιαίτερα δύσκολο καθώς πέραν των ζητημάτων που σχετίζονται με τα γειτονικά κράτη (Τουρκία, Ισραήλ, Λίβανος) η εσωτερική κατάσταση παραμένει προβληματική. Στις τάξεις τους εξακολουθούν να βρίσκονται ομάδες και πρόσωπα που δεν έχουν εγκαταλείψει το εξτρεμιστικό παρελθόν τους, με συνέπεια πολλές προσπάθειες να βρίσκουν εμπόδια και εντός του νέου κυβερνητικού σχηματισμού. Παρ’ ότι περιορίστηκαν οι διαρροές είναι αλήθεια πως ακόμη και η τοποθέτηση μίας γυναίκας στο κυβερνητικό σχήμα, αρμόδιας για γυναικεία θέματα, είχε ξεσηκώσει εσωτερικές διαμαρτυρίες που όμως περιορίστηκαν χάρη σε άνωθεν παρεμβάσεις. Επίσης οι προσπάθειες αφοπλισμού του πληθυσμού τις πρώτες ημέρες είχαν τραγικά αποτελέσματα με ανταλλαγή πυρών μεταξύ των ανταρτών που έχουν την εξουσία και ομάδων που τόσα χρόνια κινούνταν ανεξέλεγκτα, όπως και άλλων ομάδων υποστηρικτών του Άσαντ. Η κατάσταση παραμένει ακόμη δύσκολη.
Και μπορεί η ατμόσφαιρα στην Ιντλίπ, όπου είχε το στρατηγείο του ο επικεφαλής της οργάνωσης Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ Σαμ και σημερινός μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας να είναι θετική, γεμάτη αισιοδοξία για την επόμενη μέρα, το ίδιο δεν φαίνεται να συμβαίνει σε όλες τις πόλεις της χώρας, όπου πολλοί παραμένουν επιφυλακτικοί. Ιδιαίτερα οι πολιτικοί αντίπαλοι του Άσαντ οι οποίοι δεν είδαν με καλό μάτι το γεγονός ότι η κυβέρνηση συγκροτήθηκε με μέλη μίας μόνον οργάνωσης.
Ο εθνικός διάλογος, η δύση και η ακρίβεια
Πάντως τα στοιχεία από τις πρώτες συνόδους που οργανώνει η προπαρασκευαστική επιτροπή για τη διάσκεψη εθνικού διαλόγου και ξεκίνησαν μόλις την περασμένη εβδομάδα ήταν θετικά. Βέβαια οργανώθηκαν σε πόλεις φίλα προσκείμενες στους κυβερνώντες και συγκεκριμένα στη Χομς και στην Ιντλίπ, ωστόσο όμως εξάγονται ενθαρρυντικά συμπεράσματα. Διπλωμάτες που παρακολουθούν τα όσα συμβαίνουν στη Συρία έλεγαν στη Voria.gr ότι οι συναντήσεις αυτές κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Μεταξύ των κορυφαίων θεμάτων είναι το Σύνταγμα, η μεταρρύθμιση των θεσμών, οι προσωπικές και δημόσιες ελευθερίες, η οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών και οι οικονομικές αρχές. Στην κορυφή της ατζέντας πάντως είναι η μεταβατική δικαιοσύνη με βασικό θέμα την τιμωρία όσων εμπλέκονται σε βασανιστήρια επί των ημερών του καθεστώτος Άσαντ. Άλλωστε οι μνήμες από τις φυλακές Σεντνάγια δεν πρόκειται να σβήσουν.
«Γυναίκες μπήκαν παρθένες και βγήκαν με τρία παιδιά. Τις βίαζαν», σχολίασε ο Αϊχάν, ένας μανάβης στο κέντρο της Δαμασκού.
Την ίδια ώρα τα σχόλια για τις πρώτες ημέρες της μεταβατικής κυβέρνησης είναι θετικά στη Δύση, γι’ αυτό οι επισκέψεις δυτικών παραγόντων πληθαίνουν στη Δαμασκό. Όλες συνοδεύονται με συναντήσεις με τον νέο ηγέτη της χώρας. Η Ευρώπη γνωρίζει ότι θα έχει ουσιαστικό ρόλο στην επόμενη μέρα της Συρίας και επιδιώκει στις πρώτες συναντήσεις να οριοθετήσει τις γραμμές της πολιτικής που θα ακολουθήσουν οι χώρες της. Και αυτό σε μία περίοδο κατά την οποία έχει αποδοκιμαστεί στη χώρα η αμερικανική πολιτική για τη Γάζα, όπως την εξέφρασε ο Τραμπ.
Βέβαια τον μέσο Σύρο λίγο τον απασχολούν αυτά. Οι ενημερωτικές ιστοσελίδες που άρχισαν πάλι να δραστηριοποιούνται μεταφέρουν τα αιτήματα των πολιτών για αποκατάσταση της εργασίας τους, για παρεμβάσεις σχετικά με την ακρίβεια. Ειδήσεις όπως αυτή που σχετίζεται με τη διαμαρτυρία των καταναλωτών για τις υψηλές τιμές στα φαστ φουντ την ώρα που οι τιμές των προϊόντων μειώθηκαν παραμένουν στην κορυφή της επικαιρότητας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει το στεγαστικό, καθώς ένα μεγάλο τμήμα της υπαίθρου είναι κατεστραμμένο από τους βομβαρδισμούς. Μόνον στην περιφέρεια της Χομς το 25% των κτιρίων είναι κατεστραμμένα από βομβαρδισμούς και τα προβλήματα επεκτείνονται στη λειτουργία των υποδομών, των δικτύων ρεύματος και ύδρευσης. Η είδηση μάλιστα για το χωριό Καζάλ επικεντρώνεται στο πρόβλημα αποκατάστασης αυτών των δικτύων, που είναι αδύνατη καθώς έχουν κλαπεί όλα τα χάλκινα καλώδια.