Από μια πρώτη ανάγνωση των χθεσινών εκλογικών αποτελεσμάτων προκύπτουν πολλά και σαφή μηνύματα και συμπεράσματα.
1. Η Νέα Δημοκρατία και ο Κυριάκος Μητσοτάκης πέτυχαν μια καθαρή νίκη, τη μεγαλύτερη που έχει πετύχει κόμμα της αντιπολίτευσης σε ευρωεκλογές στην Ελλάδα. Το ποσοστό που πέτυχε στην ευρωκάλπη η ΝΔ είναι κατ’ ουσία ποσοστό αυτοδυναμίας στις επικείμενες εθνικές εκλογές.
2. Ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας υπέστησαν δεινή ήττα, πέραν και των πλέον απαισιόδοξων εκτιμήσεων των κυβερνητικών στελεχών, των δημοσκόπων, του φιλοκυβερνητικού Τύπου. Τελικώς, το εκλογικό αποτέλεσμα απεδείχθη πολύ χειρότερο από τις «δημοσκοπήσεις της συμφοράς» τις οποίες κατήγγειλε εδώ και μήνες ο πρωθυπουργός και σύσσωμο το κυβερνητικό μπλοκ. Κι όλα αυτά παρά το μπαράζ παροχών του τελευταίου δεκαπενθημέρου. Ο Αλ. Τσίπρας τα έδωσε όλα και τα έχασε όλα. Είναι η πρώτη ήττα για τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ από τότε που ανέλαβε την αρχηγία του κόμματος. Μια ήττα που, όπως φάνηκε από τις δηλώσεις του, δεν ήταν έτοιμος να τη διαχειριστεί. Δεν μίλησε καν για ήττα, δεν συνεχάρη τον Κ. Μητσοτάκη, δεν αναγνώρισε ότι έχασε. Το εκκωφαντικό εκλογικό αποτέλεσμα τον αναγκάζει να συρθεί σε εκλογές το ταχύτερο, ώστε να παραδώσει και τυπικά τη διακυβέρνηση της χώρας στη ΝΔ.
3. Είναι η πρώτη φορά στη μεταπολιτευτική ιστορία της χώρας (με εξαίρεση την ιδιάζουσα περίοδο της διακυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου) που μια κυβέρνηση βιώνει μια τέτοια εκλογική συντριβή στο τέλος της -μόλις πρώτης- τετραετίας της. Διότι, κοντά στις 9,5 ποσοστιαίες μονάδες της διαφοράς από τη ΝΔ θα πρέπει να προσθέσει κανείς και τις 7,5 μονάδες με τις οποίες κέρδισε ο ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015. Δηλαδή, σε κάτι λιγότερο από τέσσερα χρόνια ο Αλ. Τσίπρας και το κόμμα του κατάφεραν να χάσουν 17 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση πάντα με τη ΝΔ.
4. Ο πρωθυπουργός και το κυβερνών κόμμα είναι υποχρεωμένοι για τον επόμενο μήνα να διασχίσουν μια πολιτική έρημο, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι θα χάσουν, διατηρώντας ως μόνη φιλοδοξία, το μικρό έστω κλείσιμο της ψαλίδας, σε σχέση με το χθεσινό αποτέλεσμα. Πλέον, μόνος πολιτικός στόχος είναι να αποτρέψουν τη ΝΔ να συγκεντρώσει, μαζί με το Κίνημα Αλλαγής, τον μαγικό αριθμό των 180 βουλευτών ώστε να μην μπορέσουν να αλλάξουν τον εκλογικό νόμο και να μην καταφέρουν να ελέγξουν απόλυτα τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης.
5. Το Κίνημα Αλλαγής έχει λόγους να αισθάνεται ικανοποίηση, αλλά εξαιρετικά συγκρατημένη. Ναι μεν βγήκε καθαρά τρίτο κόμμα, ωστόσο, δεν κατάφερε να φτάσει τα ποσοστά των ευρωεκλογών του 2014, ούτε βεβαίως, πολύ περισσότερο, να πετύχει διψήφιο ποσοστό. Στις επικείμενες εθνικές εκλογές θα δεχθεί μεγαλύτερη πίεση κι αυτό δεν επιτρέπει εφησυχασμούς, ενώ επιτάσσει και γενναίες αποφάσεις για βαθιές αλλαγές στο κόμμα, ίσως και σε επίπεδο ηγεσίας καθώς η Φώφη Γεννηματά φαίνεται να έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές της.
6. Η αποκαθήλωση του νεοναζιστικού μορφώματος της Χρυσής Αυγής από την τρίτη θέση δείχνει ότι η ελληνική κοινωνία διαθέτει ακόμη αρκετά δημοκρατικά αποθέματα. Ωστόσο, η ταυτόχρονη άνοδος άλλων σχημάτων, όπως αυτό της Ελληνικής Λύσης, δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Μπορεί το κόμμα του Κ. Βελόπουλου να μην έχει τα νεοναζιστικά χαρακτηριστικά του κόμματος του Μιχαλολιάκου, όμως, δεν παύει να είναι κόμμα του ακραίου εθνολαϊκισμού. Στοιχείο ανησυχίας είναι και οι υψηλές επιδόσεις της Χ.Α. στις νεαρές ηλικίες γεγονός που μαρτυρά ότι το δήθεν αντισυστημικό προφίλ των ακροδεξιών και φασιστών, εξακολουθεί να γοητεύει τους νεαρούς ψηφοφόρους.
7. Κάποια από τα κόμματα τα οποία γέννησε η κρίση, όπως οι ΑΝΕΛ, η Ένωση Κεντρώων και το Ποτάμι φαίνεται να κλείνουν τον κύκλο τους. Ωστόσο, η ανάδυση κάποιων νέων σχημάτων όπως αυτό του Βελόπουλου και του Γ. Βαρουφάκη φανερώνει ότι οι ψεκασμένες θεωρίες ή κάποια δήθεν αντισυστημικά μορφώματα εξακολουθούν να συγκινούν μερίδα ψηφοφόρων. Κι αν η συμφωνία των Πρεσπών εξηγεί την –συγκυριακή- εμφάνιση της Ελληνικής Λύσης, η εξήγηση για την «επιστροφή» Βαρουφάκη, για την επάνοδο του ανθρώπου ο οποίος κόντεψε να τινάξει στον αέρα μια ολόκληρη χώρα, χρήζει τη συνδρομή και άλλων επιστημών, πλην της πολιτικής.
8. Το χθεσινό εκλογικό αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα σκληρό για τα κόμματα της ριζοσπαστικής αριστεράς. Λαϊκή Ενότητα, Πλεύση Ελευθερίας, ΑΝΤΑΡΣΥΑ κ.λπ. είτε θα αναζητήσουν τρόπους συνεννόησης για κοινή κάθοδο στις εθνικές εκλογές είτε θα σβήσουν οριστικά από το χάρτη είτε θα παραμείνουν στο περιθώριο.
9. Η πλειονότητα των νέων ψηφοφόρων, κυρίως οι 17ρηδες και 18ρηδες ψήφισαν ό,τι τους υπέδειξαν οι γονείς τους κι αυτό πρέπει να μας οδηγήσει να ξανασκεφτούμε την ορθότητα του μέτρου. Ο ΣΥΡΙΖΑ πόνταρε ότι θα κερδίσει από αυτό το κομμάτι του εκλογικού σώματος, αλλά κι αυτή η εκτίμησή του απεδείχθη εσφαλμένη.
10. Εάν συνυπολογίσει κανείς και τα αποτελέσματα στις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές θα συμπεράνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, εκτός από δεινή εκλογική ήττα, υπέστη ακόμη βαρύτερη πολιτική ήττα καθώς απεδείχθη ότι δεν διαθέτει ρίζες στις τοπικές κοινωνίες. Σε αντίθεση με τη ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ που διατηρούν σχεδόν στο ακέραιο και ενισχύουν τις δυνάμεις τους στην αυτοδιοίκηση.