Φταίει η οικονομική κρίση που τα Ελληνόπουλα εγκαταλείπουν το σχολείο προτού ολοκληρώσουν το Λύκειο; Η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι τόσο εύκολη όσο φαίνεται. Επ' αφορμή των στοιχείων που έδωσε στη δημοσιότητα ο Συνήγορος του Παιδιού, αν κάποιος ανατρέξει στις εποχές που το χρήμα έρεε άφθονο στην Ελλάδα θα διαπιστώσει ότι τα ποσοστά των μαθητών που εγκατέλειπαν το σχολείο δε διαφέρουν και πολύ από τα σημερινά. Μήπως συνεπώς θα πρέπει αλλού να αναζητηθούν οι αιτίες;
Τον προηγούμενο μήνα ο βουλευτής Β' Θεσσαλονίκης της ΝΔ και πρώην υπουργός Μακεδονίας – Θράκης, Θεόδωρος Καράογλου κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή, με αφορμή τα συγκεκριμένα στοιχεία του Συνηγόρου του Παιδιού, προς τον υπουργό Παιδείας.
Ο κ. Καράογλου σημειώνει στην ερώτησή του ότι «την εποχή της δια βίου μάθησης και των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, όταν όλος ο κόσμος πλέον μιλάει για τεχνολογικό αναλφαβητισμό, στην Ελλάδα φαίνεται να κάνουμε μια επικίνδυνη στροφή στο παρελθόν και σχεδόν στον αναλφαβητισμό. Η μεγαλύτερη μαθητική διαρροή στην Ελλάδα είχε παρατηρηθεί τη δεκαετία του '80, όταν άγγιζε το 20%, ενώ τα τελευταία 30 χρόνια το κλίμα είχε αναστραφεί και τα ποσοστά αυτά είχαν μειωθεί αισθητά. Η οικονομική κρίση, όμως, φαίνεται να αποτυπώνεται και σε αυτή την παράμετρο, καθώς περίπου 30 χιλιάδες μαθητές εγκαταλείπουν το σχολείο κάθε χρόνο στην Ελλάδα λόγω οικονομικών προβλημάτων. Η πιο μεγάλη διαρροή μαθητών παρατηρείται στους μαθητές της Γ' Γυμνασίου, που δε συνεχίζουν τη φοίτησή τους στο Λύκειο. Ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά παρατηρούνται σε ακριτικές περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα και η Ροδόπη, όπου τα ποσοστά αγγίζουν το 8,37% και 8,2% αντίστοιχα, τη στιγμή που στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη τα ποσοστά φτάνουν στο 4,85% και το 4,25% αντίστοιχα. Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία του Συνηγόρου του Παιδιού και του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, σύμφωνα με τα οποία η πλειοψηφία των παιδιών που εγκαταλείπουν το σχολείο είναι ηλικίας 15 – 17 ετών και αναγκάζονται να σταματήσουν το σχολείο προκειμένου να βγουν στην αγορά εργασίας, καθώς προέρχονται κυρίως από οικογένειες που ζουν σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας».
Στην απάντησή του ο υπουργός Παιδείας, Νίκος Φίλης, αναφέρεται σε μια σειρά πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει το υπουργείο του προκειμένου να σταματήσει αυτή η διαρροή, ενώ παραθέτει και τα στοιχεία των μαθητών που εγκατέλειψαν το σχολείο στο τρέχον σχολικό έτος.
Ανατρέχοντας στο... μακρινό πλέον 2004 , όταν μόνο οικονομική κρίση δεν υπήρχε τα προβλήματα ήταν ανάλογα και μάλιστα υπάρχουν σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή με το ίδιο περιεχόμενο.
Στις ερωτήσεις αυτές του 2004 περιλαμβάνονταν επίσης μια σειρά από στοιχεία που έδειχναν ότι μεγάλα ποσοστά μαθητών και ειδικά του Γυμνασίου εγκατέλειπαν την υποχρεωτική εκπαίδευση.
Τα παιδιά που άφηναν το σχολείο, όπως προέκυπτε και τότε ήταν παιδιά από οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, παιδιά που ζουν σε απομακρυσμένες αγροτικές ή νησιωτικές περιοχές, παιδιά οικογενειών με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο γονέων, παιδιά με μαθησιακά προβλήματα, παιδιά με ειδικές ανάγκες και παιδιά που κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών.
Με δεδομένο ότι η κατώτατη απαιτούμενη εκπαίδευση για πρόσληψη στο Δημόσιο τομέα της χώρας μας είναι η υποχρεωτική εκπαίδευση (Γυμνάσιο), αλλά και η ζήτηση της αγοράς σε ανειδίκευτο και ανεκπαίδευτο προσωπικό βαίνει μειούμενη, προκύπτει το συμπέρασμα ότι η διακοπή της δευτεροβάθμιας – υποχρεωτικής εκπαίδευσης οδηγεί, στο εγγύς μέλλον, με μαθηματική ακρίβεια σε δημιουργία στρατιάς ανέργων και προοιωνίζεται την αύξηση φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού, τονιζόταν το 2004...
Τα στοιχεία
Ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία που επισυνάπτονται στην απάντηση του κ. Φίλη και τα οποία αφορούν στις εγκαταλείψεις του σχολείου τη φετινή σχολική χρονιά. Τα στοιχεία προέρχονται από τη Γενική Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού, Προγραμματισμού και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και η Voria.gr επισήμανε τα στοιχεία ειδικά για τη Θεσσαλονίκη:
-Στους μαθητές Α' Γυμνασίου τα μεγαλύτερα ποσοστά εγκατάλειψης φτάνουν ως το 5,7%, με τη Θεσσαλονίκη να είναι στο 2,21% (εγκατέλειψαν το σχολείο 237 μαθητές από τους 10.700).
-Στους μαθητές Β' Γυμνασίου το μεγαλύτερο ποσοστό εγκατάλειψης φτάνει ως το 3% με τη Θεσσαλονίκη να είναι στο 1,08%.
-Στους μαθητές της Γ' Γυμνασίου το μεγαλύτερο ποσοστό εγκατάλειψης φτάνει στο 8,55% και στη Θεσσαλονίκη στο 4,28%.
-Στους μαθητές της Α' Λυκείου το μεγαλύτερο ποσοστό εγκατάλειψης φτάνει μέχρι και στο 11,6% με το ποσοστό στη Θεσσαλονίκη για τα ΕΠΑΛ είναι 6,97% και για τα Γενικά Λύκεια 1,44%.
-Στους μαθητές της Β' Λυκείου το μεγαλύτερο ποσοστό εγκατάλειψης φτάνει μέχρι και στο 22,74% των ΕΠΑΛ Σερρών με το ποσοστό στη Θεσσαλονίκη για τα ΕΠΑΛ είναι 18,78% και για τα Γενικά Λύκεια 0,75%.
-Στους μαθητές της Γ' Λυκείου το μεγαλύτερο ποσοστό φτάνει μέχρι και στο 66,7% με το ποσοστό στη Θεσσαλονίκη για τα ΕΠΑΛ να είναι 14,91% και για τα Γενικά Λύκεια 15,18%.