Έγκυες γυναίκες, βρέφη καθώς και ζευγάρια που προσπαθούν να γίνουν γονείς ήταν από τις πρώτες ομάδες στις οποίες η επιστημονική κοινότητας έστρεψε με προσοχή και ανησυχία το βλέμμα της τον Μάρτιο όταν η πανδημία του κορωνοϊόυ άγγιζε την Ελλάδα. Τότε, ελάχιστες ήταν οι γνώσεις και μεγάλη η αγωνία για τις ενδεχόμενες επιπτώσεις που μπορεί να είχε ο νέος ιός στις ομάδες αυτές. Ενδεικτικό της κατάστασης ήταν το γεγονός ότι στα μέσα Μαρτίου, οι κλινικές υποβοηθούμενες αναπαραγωγής έλαβαν οδηγία να ακυρώσουν κάθε εμβρυομεταφορά. Η απαγόρευση αυτή μάλιστα διήρκησε για δύο μήνες, μέχρι και τα μέσα Μάϊου. Παρότι δεν έχουν περάσει πολλοί μήνες από τότε, σήμερα με την εμπειρία του πρώτου κύματος της πανδημίας, η ανησυχία για τις ομάδες αυτές έχει δώσει τη σκυτάλη της στην προσοχή και τη συγκρατημένη αισιοδοξία.
«Τότε ήταν πραγματικά αχαρτογράφητα νερά. Τώρα έχουμε τη γνώση ότι είναι σχετικά ασφαλείς οι εγκυμοσύνες και ότι ακόμα και μητέρα, θετική στον COVID-19, σπάνια θα γεννήσει ένα παιδί, θετικό στον κορωνοϊό. Ωστόσο ακόμα δεν ξέρουμε τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις. Απλά χαιρόμαστε με τη διαπίστωση ότι τα ωάρια και το σπέρμα δεν φέρουν κορωνοϊό- εκτός αν είναι κάποιος βαριά ασθενής- και το πλαίσιο είναι πιο ασφαλές από αυτό που αρχικά φοβηθήκαμε», τονίζει χαρακτηριστικά μιλώντας στη Voria.gr η Αλεξία Χατζηπαρασίδου, κλινική εμβρυολόγος, σύμβουλος κλινικής εμβρυολογίας και διευθύντρια της Εmbryolab Αcademy.
Προσοχή στις κοινωνικές επαφές
Όπως υπογραμμίζει η ίδια, η βασική συμβουλή που δίνει στα ζευγάρια που είτε σε λίγους μήνες θα γίνουν γονείς, είτε προετοιμάζονται για αυτό είναι η προσοχή. «Το ζευγάρι που ετοιμάζεται να αποκτήσει παιδί είτε in vitro είτε in vivo πρέπει να είναι πολύ ευαισθητοποιημένο σε σχέση με την κοινωνική του ζωή και τα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να τηρεί», επισημαίνει η γιατρός. «Δεν είναι εύκολο μια γυναίκα που είναι σε εγκυμοσύνη να νοσήσει όταν ξέρουν ότι κάποιες φαρμακευτικές αγωγές αποκλείονται λόγω τη κύησης. Πρέπει να προσέχουν και οι δύο σύντροφοι και να προφυλάσσουν ο ένας τον άλλο. Δεν γίνεται ο ένας να προφυλάσσεται και άλλος να εκτίθεται», υπογραμμίζει.
Για τα ζευγάρια που θα θελήσουν να απευθυνθούν σε μια κλινική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, η ίδια αναφέρει ότι θα μπορούσαν να κάνουν πρώτα μια έρευνα αγοράς και μια αρχική επικοινωνία μέσω διαδικτύου και έπειτα όταν επιλέξουν κλινική, τότε να την επισκεφθούν από κοντά προκειμένου να μειώσουν τις μετακινήσεις τους. Η κ. Χατζηπαρασίδου επισημαίνει ότι πλέον και ο ίδιος ο κρατικός μηχανισμός έχει προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και τα ζευγάρια που ζητούν κρατική χορηγία για διαδικασίες υποβοηθούμενες αναπαραγωγής, δεν χρειάζεται να πάνε σε κάποια υπηρεσία αλλά να στείλουν τους φακέλους τους.
Πέραν του ίδιου του ζευγαριού, είναι αυτονόητο ότι και οι κλινικές οφείλουν να ακολουθούν αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας. Αναφερόμενη συγκεκριμένα στην εμπειρία της Εmbryolab, η κ. Χατζηπαρασίδου περιγράφει το ότι η κλινική δημιούργησε ένα covid task force με ανθρώπους γνώστες του αντικειμένου που σχεδίασαν και δημιούργησαν μια σειρά από προστατευτικά μέτρα και πρωτόκολλα για τη διαχείριση εμβρύων, τα ζευγάρια αλλά και τους συνεργάτες τους.
Covid-19 Task Force
Τα πρωτόκολλα ξεκινούν ήδη από την υποδοχή του ζευγαριού και τη μετακίνησή του μέσα στον χώρο. Με το που μπει το ζευγάρι στην κλινική, τον περιμένει κάποιος στην είσοδο, ο οποίος θα το θερμομετρήσει και θα του ζητήσει να απολυμάνει τα χέρια του. Αν δεν είναι ανάγκη, ενδέχεται να ανέβει πάνω μόνο ένας από τους δύο καθώς υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός ατόμων που επιτρέπονται στους χώρους αναμονής. Για το άλλο μέλος υπάρχει ειδικός ασφαλής χώρος όπου μπορεί να περιμένει την ή τον σύντροφό του. Το άτομο που περιμένει στην αίθουσα αναμονής, η οποία διαθέτει και πλέξι γκλας διαχωριστικά μεταξύ των θέσεων, λαμβάνει ένα μπίπερ το οποίο τον καλεί διακριτικά όταν είναι η σειρά του να επισκεφθεί τον γιατρό ή να ακολουθήσει μια διαδικασία και ένας συνεργάτης της Embryolab τον οδηγεί στον αντίστοιχο χώρο, ο οποίος απολυμαίνεται σχολαστικά μετά από κάθε επίσκεψη.
Embryolab Connect: Η δύναμη του διαδικτύου
Η κλινική δεν σταματάει εκεί δίνοντας μεγάλη βαρύτητα στις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο. «Έχουμε ενεργοποιήσει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό αυτό που λέμε embryolab connect», δηλώνει η κλινική εμβρυολόγος διευκρινίζοντας πως πλέον μέσω μιας ειδικής εφαρμογής που έχει σχεδιάσει η Εmbryolab, με έμφαση στην προστασία προσωπικών δεδομένων, μπορεί ο ασθενής να καταχωρήσει ηλεκτρονικά τις εξετάσεις του χωρίς να προσκομεί τα χαρτιά στην κλινική. «Αποφεύγουμε να λαμβάνουμε χαρτιά εξετάσεων. Τα σκανάρουμε, τα δίνουμε πίσω και ακολουθεί διαδικασία απολύμανσης. Η εποχή επιβάλλει την απομάκρυνση μας από όποιες αφορμές μπορεί να μεταδοθεί ο ιός», σημειώνει η ίδια. Μέσω του app, τα ζευγάρια μπορούν επίσης να πραγματοποιήσουν κάποια ραντεβού διαδικτυακά με τα μέσα που που παρέχει η κλινική με στόχο και πάλι να μειώσουν τις μετακινήσεις τους και να μην εκτίθενται σε κίνδυνο. Η κ. Χατζηπαρασίδου υπογραμμίζει πως αν μια γυναίκα βρεθεί θετική στον κορωνοϊό πρέπει να διακόψει τη διαδικασία εμβρυομεταφοράς καθώς σύμφωνα με την καινούργια οδηγία που έχει δοθεί λόγω Covid-19, είτε πρόκειται για ωοληψία είτε για εμβρυομεταφορά ή ακόμα και για σπερματέγχυση χρειάζεται απαρέγκλιτα η επίδειξη αρνητικού μοριακού τεστ στον κορωνοϊό που έχει γίνει τις τελευταίες 48 ώρες.
Κλειδί τα αφανή μέτρα και τα συχνά τεστ
Τα παραπάνω μέτρα ωστόσο είναι μόνο αυτά που μπορούν να δουν όσοι επισκέπτονται την Embryolab. Υπάρχουν πολλά «αφανή» μέτρα και πρωτόκολλα τα οποία ακολουθεί η μονάδα και ελέγχει τακτικά να τηρούνται. Πρώτον, τα έμβρυα κρυοσυντηρούνται σε ειδικά δοχεία όλη αυτή την περίοδο ώστε να είναι πλήρως ασφαλή. Δεύτερον, υπάρχουν UV φίλτρα στα συστήματα εξαερισμού τα οποία απολυμαίνουν τον αέρα στους χώρους της κλινικής ενώ υπάρχει και ένα ειδικό σύστημα απολύμανσης στους χώρους και τις επιφάνειες που χρησιμοποιούνται συχνά, όπως τα χερούλια.
Κατά την είσοδο τους στην Embryolab, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν ένα kit με μια μπλε και μια πράσινη χειρουργική μάσκα, ώστε στο μέσο της ημέρας να τις αλλάζουν. Τα χρώματα χρησιμεύουν ώστε να υπάρχει και ο έλεγχος της ανανέωσης της μάσκας. Ακόμα, η κλινική κάνει συχνά τεστ στα μέλη της τα οποία παραλαμβάνουν δύο φορές την εβδομάδα σχετικά ερωτηματολόγια για τον κορωνοϊό. Αν κάποιο μέλος έχει πάει σε κοινωνική εκδήλωση ή επιστρέφει από άδεια, κάνει και τότε το τεστ και μόνο με την επίδειξη αρνητικού αποτελέσματος, επιστρέφει στα καθήκοντα του. Ακόμα, υπάρχει χώρος απομόνωσης εντός της κλινικής, ώστε αν κάποιος εργαζόμενος δεν αισθάνεται καλά, οδηγείται εκεί μέχρι ο γιατρός της μονάδας να αποφασίζει τι πρέπει να γίνει.
Ναι στην προσοχή, όχι στον φόβο
Όπως περιγράφει η κ. Χατζηπαρασίδου, παρότι στην αρχή μπορεί να φάνταζαν περίεργα, πλέον όλα αυτά τα μέτρα έχουν μπει στην καθημερινότητα της Embryolab και τώρα πια θεωρούνται αυτονόητα. «Η ζωή μας πρέπει να συνεχίζεται. Κάθε εποχή έχει τα χαρακτηριστικά της. Εμείς πρέπει να προσαρμοστούμε σε αυτά και να συνεχίζουμε», σημειώνει η κ. Χατζηπαρασίδου συμπυκνώνοντας σε μια φράση τη φιλοσοφία της κλινικής και των μέτρων και πρωτοκόλλων που ακολουθεί για την προστασία όλων των ανθρώπων της. Το ίδιο συμβουλεύει και τα ζευγάρια που θέλουν να βιώσουν τη μητρότητα και την πατρότητα τη δύσκολη αυτή περίοδο και ίσως διστάζουν ή έχουν δεύτερες σκέεις: «Δεν επιτρέπεται να βάλουμε στη ζωή μας οδηγό τον φόβο του άγνωστου. Τα όνειρα μας βάζουμε οδηγό και κοιτάμε πώς θα τα πραγματοποιήσουμε. Όσον αφορά το θέμα του παιδιού, δεν θα ήθελα να δω φοβισμένες γυναίκες, θα ήθελα να δω γυναίκες που διαχειρίζονται τις δυσκολίες, αναγνωρίζουν τα εμπόδια αλλά βλέπουν τον προορισμό, δηλαδή τη μητρότητα».