Σε μία από τις απαντήσεις τις οποίες έχει δώσει σε συνεντεύξεις του σχετικά με το λεγόμενο μπάζωμα -δηλαδή την αλλοίωση του χώρου- στο σημείο της σιδηροδρομικής τραγωδίας των Τεμπών ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναφέρει αυτολεξεί: «Ποιο... μπάζωμα; Το να ρίξεις χαλίκι για να σταθεροποιήσεις το έδαφος, να πάει ο γερανός, να σηκώσει τα βαγόνια της αμαξοστοιχίας, όχι της εμπορικής, της επιβατικής. Γι’ αυτό έγινε. Ήταν μια υπηρεσιακή απόφαση. Εμείς ούτε καν το γνωρίζαμε. Πάρθηκε μια απόφαση να σταθεροποιηθεί το έδαφος. Οι άνθρωποι που χειρίζονταν τον χώρο του δυστυχήματος, θεώρησαν ότι έπρεπε να σταθεροποιηθεί το έδαφος για να σηκώσουν τα βαγόνια».
Η εκχέρσωση, το γεγονός δηλαδή ότι ο τόπος επιπεδώθηκε και έπειτα έπεσε χαλίκι προκειμένου να σταθεροποιηθούν τα ποδαρικά των γερανών πριν από την χαλικόστρωση στο σημείο της φονικής σύγκρουσης των δύο αμαξοστοιχιών στα Τέμπη, είναι ένα από τα ζητήματα τα οποία εξ αρχής αποτελούσαν και αποτελούν ακόμη και σήμερα μεγάλα ερωτηματικά για τη διαχείριση του τόπου της τραγωδίας και επανήλθαν δριμύτερα στην επικαιρότητα τις τελευταίες εβδομάδες, μετά και τις ογκωδέστατες διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα. Η συζήτηση γύρω από το θέμα του μπαζώματος έρχεται αδιάλειπτα στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, κι ενώ το ΠΑΣΟΚ θα ζητήσει, όπως ανακοίνωσε, τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής στη Βουλή σε βάρος του υφυπουργού, Χρήστου Τριαντόπουλου, για τη συγκεκριμένη υπόθεση. Τη Δευτέρα, δε, οι δικαστικές Αρχές απέρριψαν το αίτημα του πρώην περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Κώστα Αγοραστού, προκειμένου να διαχωριστεί η δικογραφία σχετικά με την αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος.
Μετά από τη σύγκρουση των αμαξοστοιχιών, το χωμάτινο έδαφος στο οποίο πατούσαν τα ποδαρικά των γερανών προκειμένου να επιχειρήσουν ήταν υγρό, τόσο εξαιτίας του καιρού όσο και λόγω της αυξημένης, έτσι κι αλλιώς, υγρασίας μέσα στην κοιλάδα των Τεμπών. Κάτω από τα ποδαρικά των γερανών τοποθετήθηκαν ξύλινες και μεταλλικές τάβλες προκειμένου να σταθεροποιηθούν τα γιγαντιαία μηχανήματα και να πατούν ομοιόμορφα στο έδαφος, πράγμα το οποίο σύμφωνα με τους ειδικούς συμβαίνει πάντοτε και οπουδήποτε επιχειρούν τέτοιου είδους μηχανήματα -ακόμα και μέσα σε αστική ζώνη, επάνω σε χαλίκι.
Η Voria.gr επικοινώνησε με επαγγελματίες οι οποίοι γνωρίζουν τέτοιου είδους ζητήματα και διαθέτουν επαρκή εμπειρία, προκειμένου να καταγράψει την άποψή τους για το εάν ήταν ή όχι απαραίτητες για τις εργασίες ανέλκυσης η εκχέρσωση του χώρου και η στρώση χαλικιού (για την ακρίβεια στρώθηκε το είδος γαρμπίλι) στο σημείο της σύγκρουσης.
Όπως λέει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Χειριστών και Βοηθών Εκσκαπτικών και Ανυψωτικών Μηχανημάτων νομού Θεσσαλίας, Δημήτρης Κοντός, «οι γερανοί χρειάζονται συγκεκριμένες προδιαγραφές για να επιχειρήσουν, καθώς ζυγίζουν περίπου 80 τόνους και σηκώνουν φορτία με επίσης πολύ μεγάλο βάρος. Έτσι, προκαλείται μεγάλος κίνδυνος να ντεραπάρουν εάν το έδαφος είναι ασταθές». Σύμφωνα με τον ίδιο, η μορφολογία του εδάφους στα Τέμπη δεν ήταν κατάλληλη για να επιχειρήσουν τέτοιου είδους βαρέα οχήματα, αφού το σημείο εκεί «ήταν ασταθές και άρα ίσως να έπρεπε να πέσει χαλίκι. Αλλά σίγουρα όχι άσφαλτος».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Χειριστών Μηχανημάτων Έργου, Νικόλαος Ηλιόπουλος, τόνισε ότι είναι σημαντικό να ελεγχθούν τα χαρακτηριστικά του εδάφους προκειμένου οι γερανοί οι οποίοι επιχειρούν να στέκονται σε σταθερή επιφάνεια.
«Για αυτό και τοποθετήθηκαν οι τάβλες», όπως λέει, αφού «εάν το έδαφος υποχωρήσει, τότε χάνεται το κέντρο βάρους του μηχανήματος και υπάρχει κίνδυνος ο γερανός να φθαρεί ή ακόμη και να ανατραπεί».
Ο κ. Ηλιόπουλος υποστηρίζει ακόμη ότι μία επιλογή για να επιτευχθεί η ανύψωση κι ανέλκυση είναι πράγματι να τοποθετηθεί χαλίκι, αλλά, όπως λέει, «οι χειριστές των μηχανημάτων, οι οποίοι πιθανώς να μην είχαν δοκιμαστεί σε ανάλογες συνθήκες, δεν είχαν την εμπειρία για να αποφασίσουν τι υλικό θα έπρεπε να τοποθετηθεί στο σημείο. Αυτό είναι δουλειά κυρίως των ειδικών».
Αντίθετη άποψη έχει ωστόσο ο πραγματογνώμονας οικογενειών θυμάτων του δυστυχήματος των Τεμπών, Κώστας Λακαφώσης.
Όπως λέει ο ίδιος στη Voria.gr, «ξεκινάμε από το γεγονός ότι οι γερανοί σήκωναν ήδη το βάρος προτού στρωθεί το χαλίκι». «Γιατί να μη στρωθεί το χαλίκι σε ένα σημείο πιο έξω προκειμένου να επιχειρήσει ο γερανός, αλλά να στρωθεί πάνω στο επίκεντρο της φωτιάς;», διερωτάται με νόημα.
Κατά τον κ. Λακαφώση, η εκχέρσωση και ακολούθως η τοποθέτηση του χαλικιού στο σημείο της τραγωδίας αποτελούν «βιαστικές κινήσεις προκειμένου να μαζευτούν όλα». Και, όπως ο ίδιος λέει, «δεν υπήρχε πρόθεση να φυλάξουν τον τόπο, αλλά να τελειώσουν γρήγορα και να τα μαζέψουν βιαστικά».
Άλλωστε, σύμφωνα με τον κ. Λακαφώση, «η παρέμβαση αυτή έκανε πολύ μεγάλο κακό στη διερεύνηση της υπόθεσης».
Κατά τον πραγματογνώμονα υπάρχουν δύο εκδοχές σχετικά με την κίνηση των αρμοδίων να πέσει χαλίκι στο σημείο. «Η μία εκδοχή λέει ότι βιάζονταν να τα μαζέψουν όλα για επικοινωνιακούς λόγους, δίχως να γνωρίζουν τι προκύπτει από το φορτίο της εμπορικής αμαξοστοιχίας. Προσωπικά εκτιμώ ότι αυτό συνέβη και το θεωρώ πολύ χειρότερο από τη δεύτερη εκδοχή, η οποία λέει ότι ήξεραν πως ήθελαν να αποκρύψουν το φορτίο και να τα μαζέψουν γρήγορα».