«Η Βόρεια Ελλάδα, η Μακεδονία και η Θράκη είναι στο επίκεντρο των παρεμβάσεών μας, καθώς για πρώτη φορά θεσπίζουμε ειδικό καθεστώς ενίσχυσης ύψους 150 εκατ. ευρώ που στοχεύει εκεί που η πατρίδα έχει την μεγαλύτερη ανάγκη. Στις παραμεθόριες και ακριτικές περιοχές, αλλά και στους νομούς με χαμηλότερο εισόδημα από τον μέσο όρο του 70% από όλους τους νομούς της χώρας». Αυτό υπογράμμισε απόψε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος στην ειδική εκδήλωση της Grant Thornton με θέμα «Thessaloniki 2030: The Future of Business, Innovation & Investment in Northern Greece», σε ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης.
Ο κ. Θεοδωρικάκος στο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του -λόγω απουσίας από την εκδήλωση καθώς συζητείται στη Βουλή ο νέος αναπτυξιακός νόμος- επισήμανε ότι «στη Βόρεια Ελλάδα τρέχουν έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 22 δις. ευρώ που συνιστούν το μεγαλύτερο αναπτυξιακό πακέτο που γνώρισε η περιοχή θέτοντας τις βάσεις για την επόμενη ημέρα για τις τρεις Περιφέρειες της περιοχής. Επίσης ενεργειακά έργα στην περιοχή που μετατρέπουν την Ελλάδα σε έναν κρίσιμο κόμβο ευρύτερα».
Ο υπουργός Ανάπτυξης σημείωσε κατηγορηματικά πως «το μήνυμα είναι ξεκάθαρο; Η Μακεδονία και η Θράκη αλλάζουν όψη, προχωρούν μπροστά, δημιουργούν μια μεγάλη ισχυρή οικονομία ελκυστική σε επενδύσεις με αντίκρισμα την καλύτερη ποιότητα ζωής σε όλους τους πολίτες, συμβάλλοντας ξανά στον παραγωγικό εθνικό στόχο του μετασχηματισμού της οικονομίας μας».
Ο κ. Θεοδωρικάκος κάνοντας εκτενή αναφορά στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας τη Θεσσαλονίκη, υπογράμμισε πως η έμφαση εστιάζει στην έρευνα και την τεχνολογία. Αναφέρθηκε στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), το οποίο όπως είπε απασχολεί 1.750 επιστήμονες, διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τη βιομηχανία από την οποία και παίρνει το 10-15% των εσόδων του και παράγει spin-off εταιρείες με εμπορική δραστηριότητα, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο Τεχνολογικό Πάρκο 4ης Γενιάς το ThessINTEC, το οποίο χαρακτήρισε ως εμβληματικό έργο με εθνική σημασία και τόνισε πως «σε κάθε περίπτωση θα ολοκληρωθεί».
Επιπλέον, σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης, η έρευνα στη χώρα ενισχύεται με 370 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών και 300 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «Ερευνώ – Καινοτομώ».
Αναφερόμενος στις υποδομές στη Θεσσαλονίκη και στα ορατά έργα που εκτελούνται ή εκτελέστηκαν ή ακόμα και βρίσκονται σε γραμμή εκκίνησης, ο κ. Θεοδωρικάκος στάθηκε στα Μετρό Θεσσαλονίκης, οδικό άξονα Πλαταμώνας – Κατερίνη – Θεσσαλονίκη, σιδηροδρομική σύνδεση από Ηγουμενίτσα έως Αλεξανδρούπολη, αναβάθμιση λιμένα Θεσσαλονίκης και το Κέντρο logistics στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου.
Παράλληλα, όπως είπε ο ίδιος, ενεργειακά έργα στρατηγικής σημασίας ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως διεθνή ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Για το διεθνές οικονομικό περιβάλλον και τις μεταβαλλόμενες συνθήκες, αλλά και την ελληνική πραγματικότητα επισήμανε πως «η πιθανή επαναφορά στην πολιτική των δασμών είναι προφανές πως δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους από την ύφεση που μπορεί να προκληθεί σε μεγάλες οικονομίες οι οποίες θα έχουν αντανάκλαση σε ολόκληρο τον κόσμο. Μέσα σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον η πατρίδα μας δεν θυμίζει σε τίποτα την Ελλάδα της κρίσης. Με δημοσιονομική σταθερότητα και αξιοπιστία, πολιτικό σχέδιο και πίστη στις δυνάμεις μας. Η πατρίδα μας προχωρά σταθερά μπροστά. Ανέκτησε την αξιοπιστία της στις αγορές, πέτυχε σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης, τα τελευταία χρόνια και τώρα ξεπερνούν το 2% και το κυριότερο μείωσε την ανεργία στο 9%, στα χαμηλότερα επίπεδα από κάθε άλλη χρονική στιγμή την τελευταία δεκαετία. Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας συλλογικής προσπάθειας, αλλά και μιας οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε με συνέπεια.
Οι παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις απαιτούν μια προσαρμογή των στρατηγικών σχεδιασμών των οικονομιών απέναντι στις νέες συνθήκες. Για την ελληνική οικονομία η απάντηση σε αυτέ στις προκλήσεις βρίσκεται στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και την προώθηση της καινοτομίας και στην στροφή προς ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, που θα βασίζεται στην σύγχρονη βιομηχανία, στην έρευνα, στην καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο. Δίπλα και μαζί με πετυχημένες μορφές της οικονομίας που ασφαλώς θέλουμε να διατηρήσουμε και να αναβαθμίσουμε».
Επίσης σημείωσε ότι «στόχος μας είναι η ανάπτυξη των παραγωγικών επενδύσεων. Αυτό ακριβώς υπηρετούμε στο υπουργείο Ανάπτυξης με τον νέο αναπτυξιακό νόμο, ένα εργαλείο εθνικής σημασίας για την μετάβαση σε ένα πιο ανθεκτικό μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης».
Τι είπαν Διαμαντίδης, Καζάς, Σαράντη
Στην ίδια εκδήλωση ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ και και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΙΟΠΑΣ ΑΕ, Συμεών Διαμαντίδης, υποστήριξε αναφερόμενος στις εξαγωγές ότι εάν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υλοποιήσει την πρόθεσή του για την επιβολή δασμών 50% στα ευρωπαϊκά προϊόντα, τότε η Ελλάδα – παρά το μικρότερο όγκο εξαγωγών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες – κινδυνεύει να υποστεί σοβαρό πλήγμα. Μάλιστα επισήμανε πως η ελληνική εξαγωγική παρουσία στις ΗΠΑ φτάνει τα 2,41 δισ. ευρώ, με κυρίαρχα προϊόντα τα ελαιόλαδο, φέτα, αλουμίνιο, ψάρια και κρασί. Όπως είπε «αν και έχουμε σήμερα θετικό ισοζύγιο ύψους 290 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις ΗΠΑ, αυτό μπορεί να ανατραπεί άμεσα από μια μονομερή πολιτική της Αμερικής». «Είμαστε συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι κάτι μπορεί να γίνει», σημείωσε, αναφερέμενος σε σειρά επαφών που είχε στην Αμερική με ανθρώπους που είναι κοντά στον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Επίσης ο κ. Διαμαντίδης, ανέφερε πως ενώ οι ΗΠΑ φλερτάρουν με νέους δασμούς, η Ευρώπη πρέπει να σταθεί ενιαία και στο πλαίσιο αυτό κατέθεσε την πρότασή του για διαπραγμάτευση που είναι η εξής: «Δασμοί 10% από τις ΗΠΑ – μηδενικοί από την Ε.Ε. Πρόκειται για μια έξυπνη διαπραγματευτική στάση που θα δώσει το αίσθημα νίκης στις ΗΠΑ, χωρίς να τιμωρήσει τους εξαγωγείς», τόνισε ο ίδιος και πρόσθεσε «αν δεν εξάγουμε τα προϊόντα μας, ποιος θα τα καταναλώσει; Η εσωτερική αγορά δεν φτάνει».
Μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, τόνισε ότι ο φορέας δεν γιορτάζει απλά 50 χρόνια φέτος, αλλά επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή του για άλλα 50, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, όπου η εξωστρέφεια δεν είναι επιλογή, είναι αναγκαιότητα.
«Το μέλλον δεν ανήκει σε όσους απλώς προσαρμόζονται – ανήκει σε αυτούς που το διαμορφώνουν. Και το 2030 χτίζεται από σήμερα», επισήμανε από το βήμα της αποψινής εκδήλωσης της Grant Thornton με θέμα «Thessaloniki 2030: The Future of Business, Innovation & Investment in Northern Greece», ο διευθύνων σύμβουλός της, Βασίλης Καζάς, επισημαίνοντας ότι «η Βόρεια Ελλάδα δεν είναι απλώς παραγωγικός βραχίονας, αλλά καταλύτης για την εθνική ανάπτυξη».
Όπως επισήμανε, με φόντο το 2030, η Βόρεια Ελλάδα μετατρέπεται σε κόμβο ανάπτυξης, καινοτομίας και επενδύσεων και προσθέτοντας ότι η Grand Thornton, ανέδειξε τη δυναμική της περιοχής ως βασικό πυλώνα του νέου παραγωγικού μοντέλου της χώρας, ειδικά για τη Θεσσαλονίκη είπε: «Η πόλη, με επενδύσεις άνω των 9 δισ. ευρώ σε έργα όπως το μετρό, το flyover και την αναβάθμιση των υποδομών, αναδεικνύεται σε περιφερειακό hub εξωστρέφειας και βιωσιμότητας».
Η χώρα μας, σύμφωνα με τον κ. Καζά, βρίσκεται ήδη σε τροχιά παραγωγικού μετασχηματισμού, με έμφαση στην καινοτομία, τις επενδύσεις και την τεχνολογία και όπως είπε, σε αυτό το πλαίσιο η Grand Thornton έχει σταθερή παρουσία στη Βόρεια Ελλάδα, με δυναμική ανάπτυξη μέσω των γραφείων της σε Θεσσαλονίκη και Ιωάννινα, διπλασιάζοντας τα έσοδά της την τελευταία πενταετία και ενισχύοντας το ανθρώπινο δυναμικό της που φτάνει πλέον τα 1.400 άτομα.
Οι προκλήσεις της εποχής είναι σύνθετες, από τη γεωπολιτική αστάθεια έως τη διπλή μετάβαση στην πράσινη και ψηφιακή οικονομία, επισήμανε από το βήμα της σημερινής εκδήλωσης η πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδας (ΣΒΕ), Λουκία Σαράντη, χαρακτηρίζοντας τη διοργάνωση «στρατηγικής σημασίας», καθώς, όπως σημείωσε «πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης μεταβλητότητας και διαρκούς αβεβαιότητας, όπου οι επιχειρήσεις, και κυρίως οι βιομηχανίες, καλούνται να επιλύσουν μια δύσκολη εξίσωση».
Όπως είπε, η πράσινη μετάβαση, η τεχνολογική ανατροπή και οι εξελίξεις στο διεθνές εμπόριο δημιουργούν ένα νέο, απαιτητικό περιβάλλον για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η εκδήλωση, «ανοίγει τον δρόμο για έναν διαρκή, γόνιμο διάλογο μεταξύ θεσμών και επιχειρηματικότητας», τόνισε η ίδια και πρόσθεσε ότι «είναι καθοριστικής σημασίας να ακούμε, να συνθέτουμε και να προχωράμε με στρατηγική και ρεαλισμό».
Η έρευνα του Συνδέσμου Εξαγωγέων-ΣΕΒΕ
Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων-ΣΕΒΕ, Παναγιώτης Χασάπης και ο partner assurance της Grant Thornton, Χρήστος Βαργιεμέζης, παρουσιάζοντας την έρευνα Ελληνικών Εξαγωγών 2025 ΣΕΒΕ: Ευκαιρίες & Τάσεις επισήμαναν πως η Βόρεια Ελλάδα δεν είναι απλά μια περιοχή, αλλά είναι το στρατηγικό «προπύργιο» της ελληνικής οικονομίας που οδηγεί την εκρηκτική άνοδο των εξαγωγών. Με μια ισχυρή παραγωγική βάση αξίας περίπου 8 δισ. ευρώ σε ετήσιες εξαγωγές, η περιοχή έχει το μοναδικό πλεονέκτημα να «αγγίζει» επτά γειτονικές αγορές μέσα σε μόλις 26 ώρες, ενώ πρωτοστατεί σε κρίσιμους τομείς, όπως ο δυναμικός κλάδος των τροφίμων. Ωστόσο, περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία και τα Γρεβενά παρουσιάζουν σημαντικές ανισότητες, με πολύ χαμηλότερους εξαγωγικούς τζίρους, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη στοχευμένης πολιτικής για την ενίσχυση τους.
Από το 2009 έως το 2024, οι εξαγωγές αγαθών στην Ελλάδα αυξήθηκαν από περίπου 18 δισ. ευρώ σε πάνω από 50 δισ. ευρώ, σχεδόν τριπλασιάζοντας την αξία τους και όπως τονίστηκε κάθε μονάδα αύξησης στις εξαγωγές αντιστοιχεί σε 0,25 μονάδες αύξησης του ΑΕΠ. «Αν η Ελλάδα βρισκόταν το 2009 στο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε επίπεδο εξαγωγών, το ΑΕΠ θα ήταν κατά έξι μονάδες υψηλότερο, δηλαδή περίπου 12 δισ. ευρώ περισσότερα, «κάτι που πιθανόν θα απέτρεπε την ανάγκη για τα σκληρά μέτρα και τα μνημόνια των προηγούμενων ετών», επισήμαναν οι προαναφερόμενοι.
Εμπορικό Έλλειμμα: Ανάλυση και Προοπτικές
Το εμπορικό έλλειμμα της χώρας έφτασε το 2024 τα 34 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά περίπου 2 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2023, αλλά όπως τόνισαν οι προαναφερόμενοι «η ισχυρή συμβολή του τομέα των υπηρεσιών μείωσε το συνολικό έλλειμμα στα 12 δισ. ευρώ». Ειδικότερα, οι εισαγωγές της χώρας επικεντρώνονται κυρίως σε κεφαλαιουχικά αγαθά, όπως μηχανήματα και πάγιο εξοπλισμό, που ενισχύουν την παραγωγική υποδομή και τη δυνατότητα μελλοντικής ανάπτυξης. Αντίθετα, οι εισαγωγές καταναλωτικών αγαθών που δεν συνοδεύονται από παραγωγική ενίσχυση αυξάνουν την εξάρτηση και το εμπορικό έλλειμμα, με αρνητικές επιπτώσεις στο ισοζύγιο.
Πρωταγωνιστικοί κλάδοι και το πρώτο τρίμηνο φέτος
Ο κλάδος των τροφίμων και ποτών ξεχωρίζει με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 11,7% από το 2019 έως το 2024, καλύπτοντας σταθερά περίπου το 50% της συνολικής αξίας εξαγωγών. Μαζί με τους κλάδους των βιομηχανικών ειδών, των χημικών και του μηχανολογικού εξοπλισμού, συνθέτουν την πιο δυναμική και τεχνολογικά εξειδικευμένη πλευρά της ελληνικής εξωστρέφειας. Σημαντική άνοδος καταγράφεται και στις εξαγωγές μηχανημάτων, που αποτυπώνει την ανάγκη για εισαγωγή κεφαλαιουχικού εξοπλισμού προς ενίσχυση της παραγωγικής βάσης.
Το πρώτο τρίμηνο του 2025 καταγράφεται σημαντική αύξηση στις εξαγωγές τροφίμων και άλλων βασικών κατηγοριών, ενώ η μείωση 1,7% στο σύνολο οφείλεται κυρίως στην πτώση των εξαγωγών πετρελαιοειδών, όπως τονίστηκε
Διεθνείς Αγορές και Μεταφορές: Επενδύσεις σε Υποδομές
Η ΕΕ παραμένει ο κύριος εμπορικός εταίρος της Ελλάδας, απορροφώντας το 55% των εξαγωγών, ενώ το υπόλοιπο 45% κατευθύνεται σε τρίτες χώρες, με έντονη παρουσία στα Βαλκάνια, την Τουρκία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι πέντε βασικές αγορές είναι η Ιταλία, η Γερμανία, η Κύπρος, η Βουλγαρία και οι ΗΠΑ, με τις τελευταίες δύο να εμφανίζουν ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 12%.
Σχεδόν το 90% των εξαγωγών διακινείται οδικώς και μέσω θαλάσσης, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό των υποδομών logistics, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση του σιδηροδρομικού δικτύου, το οποίο σήμερα συμμετέχει μόλις κατά 1,5%-5% στην εξαγωγική διακίνηση.
Περιφερειακές Ανισότητες και Στρατηγική Εστίαση
Η Κεντρική Μακεδονία με εξαγωγές ύψους περίπου 8 δισ. ευρώ αποτελεί τον «κινητήριο μοχλό» της Βόρειας Ελλάδας, με κύριο κλάδο τα τρόφιμα. Αντίθετα, η Δυτική Μακεδονία και τα Γρεβενά καταγράφουν εξαγωγές μόλις 365 εκατ. ευρώ και 13 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, αποκαλύπτοντας τις μεγάλες ανισότητες στην περιφερειακή ανάπτυξη. Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, οι εξαγωγές επικεντρώνονται σε λίγες μεγάλες επιχειρήσεις, γεγονός που υποδεικνύει την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφοροποίηση και ενίσχυση των μικρότερων παραγωγικών μονάδων.
Αισιοδοξία στην Επιχειρηματική Κοινότητα και Δείκτης Εξαγωγικής Απόδοσης
Η πρόσφατη έρευνα σε 250 επιχειρήσεις έδειξε ότι ο δείκτης εξαγωγικής απόδοσης έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε μια δεκαετία, φτάνοντας στις 126 μονάδες από 60, σηματοδοτώντας έντονη αισιοδοξία και αύξηση των παραγγελιών. Επιπλέον, ορισμένοι κλάδοι, όπως τα χημικά και τα δομικά υλικά, παρουσιάζουν μηδενική απαισιοδοξία, στοιχείο που καταδεικνύει την εμπιστοσύνη στην εγχώρια παραγωγή και στις προοπτικές εξωστρέφειας.
Συμπεράσματα και προτεραιότητες για τη Βόρεια Ελλάδα
Η Βόρεια Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα που μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως για την περαιτέρω ανάπτυξη της εξαγωγικής δραστηριότητας. Η ενίσχυση της ποιότητας και διαφοροποίησης των εξαγόμενων προϊόντων, η υποστήριξη της μεταποίησης, καθώς και οι επενδύσεις σε καινοτομία, ενέργεια και υποδομές είναι κρίσιμα βήματα. Με συντονισμένες πολιτικές που θα εστιάζουν στα ισχυρά σημεία της περιφέρειας και στην αναβάθμιση των logistics, η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα για την εθνική οικονομία και την ευρωπαϊκή σύγκλιση.