Φως στα Βυζαντινά Τείχη της Θεσσαλονίκης ετοιμάζεται να ρίξει το υπουργείο Πολιτισμού, με ένα σημαντικό έργο που θα πάρει σάρκα και οστά, χάρη στη δωρεά του ομίλου Metlen και με τη συμβολή της σημαντικής Ελληνίδας σχεδιάστριας φωτισμού κτηρίων Ελευθερίας Ντεκώ.
Το έργο φωτισμού των 4,5 χλμ τειχών που διασώζονται σήμερα, παρουσιάστηκε από την κ. Ντεκώ, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του δημάρχου Θεσσαλονίκης Στέλιου Αγγελούδη και της Γενικής Διευθύντριας Επικοινωνίας και Στρατηγικής Marketing της Metlen Βίβιαν Μπουζάλη. Έως το τέλος του έτους αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες και το έργο που θα φωτίσει τα Βυζαντινά Τείχη θα έχει παραδοθεί στους πολίτες και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης έως το τέλος του 2026.
Για ένα σημαντικό έργο για την πόλη, το οποίο ήταν στις σκέψεις του υπουργείου εδώ και πολύ καιρό, έκανε λόγο η υπουργός Λίνα Μενδώνη. «Τα Τείχη της Θεσσαλονίκης είναι από τα πιο επιβλητικά οχυρωματικά σύνολα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Είμαστε τυχεροί που διασώζονται περίπου 4,5 χλμ από τα συνολικά 8 χλμ τα οποία καταλάμβαναν τα Τείχη», τόνισε η υπουργός, σημειώνοντας πως συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο της Unesco και είναι τοπόσημο για την πόλη της Θεσσαλονίκης. Όπως σημείωσε η κ. Μενδώνη, εξαιτίας της αξίας τους το υπουργείο έχει διαρκή μέριμνα. «Όμως τα τελευταία χρόνια η προστασία και η συντήρηση των Τειχών είχε συμπεριληφθεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα για να αποκατασταθούν και να αποδοθούν ως δημόσιος χώρος στην πόλη», υπογράμμισε η υπουργός, τονίζοντας πως το έργο θα ήταν ημιτελές εάν δεν είχε τον κατάλληλο φωτισμό. «Τα Τείχη της Θεσσαλονίκης μαζί με τα άλλα μνημεία είναι αυτά που διαμορφώνουν το πολιτιστικό τοπίο της πόλης. Χάρη στη γενναιόδωρη χορηγία της Metlen και προσωπικά του Ευάγγελου Μυτιληναίου εξασφαλίσαμε τους πόρους για να γίνει αυτό το μεγάλο έργο», σημείωσε η κ. Μενδώνη, αναφέροντας πως η μελέτη και το έργο έχει λάβει υπόψιν την περιβαλλοντική διάσταση και τη μοναδική αξία των Τειχών, την οποία ο φωτισμός θα αναδείξει.
«Ο φωτισμός είναι πολιτισμός, είναι ανάπτυξη, είναι καινοτομία και κυρίως είναι το μέλλον που ενισχύει αυτό που έχει ανάγκη η πόλη, τη συλλογική της αυτοπεποίθηση», τόνισε από την πλευρά του ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης, ευχαριστώντας τόσο την υπουργό Λίνα Μενδώνη όσο και τον Ευάγγελο Μυτιληναίο και τη Metlen. Όπως είπε ο δήμαρχος, «η υπουργός λίγο πριν υλοποιήσει την συμφωνία για τον φωτισμό των μνημείων της Unesco που προκηρύσσεται τον επόμενο μήνα, ανταποκρίνεται στην έκκληση της Θεσσαλονίκης ώστε μια ανεπανάληπτη οπτική εμπειρία να γίνει κτήμα των πολιτών αλλά και των επισκεπτών της πόλης». Επανέλαβε ότι είναι ένα πολύ μεγάλο έργο, μια εντυπωσιακή πρωτοβουλία που αναβαθμίζει με τον καλύτερο τρόπο το πολιτιστικό αποτύπωμα και το μεγαλειώδες απόθεμα που έχει η πόλη. «Καταλυτική όμως είναι η αρωγή της Metlen και μεγάλη η συνεισφορά του Ευάγγελου Μυτιληναίου που ευχαριστώ προσωπικά για την απόφαση να αναλάβει τα έξοδα υλοποίησης του μεγάλου έργου», σημείωσε ο δήμαρχος.
Για το έργο φωταγώγησης των Βυζαντινών Τειχών μίλησε η Βίβιαν Μπουζάλη, Γενική Διευθύντρια Επικοινωνίας και Στρατηγικής Marketing της Metlen. Στην τοποθέτησή της αρχικά αναφέρθηκε στη σχέση που έχει η Metlen με τη Θεσσαλονίκη. «Η σχέση μας με τη Θεσσαλονίκη δεν είναι απλώς σταθερή είναι σίγουρη αλληλένδετη και ταυτοτική. Είναι μια πόλη ανοιχτή στο μέλλον με άξονα τις αξίες που την ανέδειξαν, μια γέφυρα από το παρελθόν στο παρόν, αλλά έτσι είναι και η Metlen με ανοιχτούς ορίζοντες, με το να κοιτά την επόμενη μέρα», σημείωσε η κ. Μπουζάλη, έκανε λόγο για σεβασμός στην πόλη, στην ιστορία της και στον πολιτισμό της. «Η Metlen αναπτύσσεται ραγδαία και στα πρώτα της βήματα ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη. Ποτέ δεν ξεχνά τις ρίζες της και έτσι θέλουμε η παρουσία μας στη Θεσσαλονίκη να είναι σταθερή και ουσιαστική», υπογράμμισε η κ. Μπουζάλη, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα ανακοινωθεί το ποσό της δωρεάς για την υλοποίηση του σημαντικού αυτού έργου.
Το έργο φωτισμού των Βυζαντινών Τειχών
Τη μελέτη του έργου ανέλαβε η Ελευθερία Ντεκώ η οποία έχει κάνει και τον φωτισμό του Ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο. «Το φως αφηγείται και έχει δύναμη τη νύχτα. Τη νύχτα, όταν σκοτεινιάζει η πόλη, ο φωτισμός των Τειχών ελπίζουμε ότι θα σηματοδοτεί και θα θυμίζει την ιστορία της Θεσσαλονίκης», σημείωσε η κ. Ντεκώ, τονίζοντας ότι είναι μεγάλη η ευθύνη και μεγάλη πρόκληση λόγω του μεγέθους του.
Όπως ανέφερε, το έργο θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις σεβόμενο τον ιστορικό χαρακτήρα του μνημείου. «Ο στόχος της μελέτης είναι η ανάδειξη των Τειχών που θα σέβεται πλήρως τον ιστορικό του χαρακτήρα αλλά και που θα προστατεύει το μνημείο», υπογράμμισε.
Εξήγησε ότι ο φωτισμός θα είναι διακριτικός, και από τις δύο πλευρές, και δεν θα ενοχλεί τους κατοίκους που μένουν κοντά αλλά θα είναι ταυτόχρονα διακριτός από τα διάφορα σημεία θέασης. «Ένα τόσο μεγάλο έργο δεν μπορεί να γίνει σε μια φάση, γι΄ αυτό επιλέξαμε τα τμήματα που θα φωτιστούν αρχικά», τόνισε. Σύμφωνα με την κ. Ντεκώ, θα χρησιμοποιηθεί πράσινη τεχνολογία και δεν θα σπαταληθεί ενέργεια. Κατά την παρουσίαση του έργου η ίδια σημείωσε ότι θα υπάρξει περαιτέρω εξειδικευμένος φωτισμός στα τοπόσημα των τειχών όπως στην Πορτάρα, στους πύργους της Ακρόπολης και στο Επταπύργιο.
Στην πρώτη φάση του έργου θα γίνει ο φωτισμός:
- Του Τείχους από την οδό Ακρίτα έως τον Πύργο Μανουήλ (ορατό τμήμα εντός της σύγχρονης πόλης).
- Του Τείχους βορειοανατολικά και βορειοδυτικά της Ακρόπολης
- Της πύλης Εσκί Ντελίκ (ως τοπόσημο) και Τείχος από Πύργο Λαπαρδά έως Πύργο της Αλύσεως, περιλαμβανομένων των Πορτάρα, διάμεσου Τείχους (εκατέρωθεν), Πύλη Παλαιοντολογίνας
- Ανατολικά Τείχη: ήδη φωτισμένα ωστόσο ο υπάρχων φωτισμός χρήζει αναβάθμισης λόγω παλαιότητας των φωτιστικών, ακατάλληλης θερμοκρασίας χρώματος και παρουσίαση θάμβωσης.
Τα Βυζαντινά Τείχη της Θεσσαλονίκης αποτελούν ένα από τα πιο επιβλητικά οχυρωματικά έργα της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Ήδη από την ίδρυσή της από τον Κάσσανδρο το 316/315 π.Χ., η πόλη οχυρώθηκε με ισχυρά τείχη, τα οποία διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην προστασία των κατοίκων της ανά τους αιώνες. Στη βυζαντινή περίοδο, η οχύρωση εξελίχθηκε σε περίβολο μήκους περίπου 8 χλμ., ενισχυμένο με πύργους και προτείχισμα, που κατέληγε στην Ακρόπολη. Εκεί, κατά την ύστερη βυζαντινή εποχή, ιδρύθηκε το Επταπύργιο, το οποίο αποτέλεσε το τελευταίο οχυρωματικό καταφύγιο των πολιτών. Αργότερα, επί Οθωμανικής κυριαρχίας, στέγασε τη διοίκηση και από τη δεκαετία του 1890 λειτούργησε ως φυλακή.
Σήμερα διασώζονται μόνο 4,5 χλμ. από την αρχική περίμετρο των τειχών. Όμως το μνημείο εξακολουθεί να δεσπόζει στο τοπίο της σύγχρονης πόλης, οριοθετώντας τον ιστορικό της πυρήνα. Τα σωζόμενα τμήματα, με τους πολυάριθμους πύργους και τις πύλες, αποτελούν πολύτιμους μάρτυρες της μακραίωνης ιστορίας της Θεσσαλονίκης. Διατηρούν επεμβάσεις τόσο από επώνυμους αυτοκράτορες όσο και από ανώνυμους χορηγούς, που επανέφεραν τη συνοχή των τειχών μετά από κάθε καταστροφή.
