Ολοένα και περισσότερο έδαφος κερδίζει και στην Ελλάδα η ρομποτική χειρουργική, η ελάχιστα επεμβατική αυτή τεχνική που αξιοποιείται πλέον από πολλές ιατρικές ειδικότητες με αιχμή την Ογκολογία.
Οι ρομποτικές επεμβάσεις είναι αναίμακτες, καθώς διενεργούνται με πολύ μικρές τομές, εξασφαλίζοντας ταχύτερη και λιγότερο επίπονη ανάρρωση. Μάλιστα, τα στατιστικά δεδομένα δείχνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις καρκίνων βελτιώνουν θεαματικά τα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών.
Όλες οι εξελίξεις στον χώρο της σύγχρονης χειρουργικής και ογκολογίας, στις ειδικότητες της Γενικής Χειρουργικής, της Ουρολογίας, της Γυναικολογίας και της Θωρακοχειρουργικής, καθώς και εφαρμογές της ρομποτικής σε άλλες ειδικότητες, παρουσιάστηκαν στο Διεθνές Συνέδριο Ρομποτικής Χειρουργικής «Current Robotic Surgery 2024», το οποίο οργάνωσε η Ρομποτική Χειρουργική Εταιρία Βορείου Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη.
«Κάνουμε καλύτερες επεμβάσεις, κάνουμε καλύτερο καθαρισμό του καρκίνου και των λεμφαδένων. Έχουμε τη δυνατότητα να αφαιρέσουμε όγκους που με άλλες τεχνικές δεν είναι εφικτό να αφαιρεθούν ή, αν είναι, το τραυματικό αποτύπωμα είναι τεράστιο για τον ασθενή, οπότε και η ανάρρωσή του θα αργήσει, θα είναι πολύ επίπονη και θα έχουμε αιμορραγίες. Κάνουμε αναίμακτες επεμβάσεις και συνολικά ο ασθενής λαμβάνει ένα πολύ καλύτερο θεραπευτικό χειρουργείο κι έχει μια πολύ καλύτερη ανάρρωση», ανέφερε ο Χάρης Κωνσταντινίδης, γενικός χειρουργός, διευθυντής Κλινικής Ρομποτικής Γενικής Χειρουργικής Ογκολογίας Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου.
Ο κ. Κωνσταντινίδης σημείωσε ότι στο Ιατρικό Διαβαλκανικό κάθε χρόνο εκτελούνται περίπου 700 με 800 ρομποτικές επεμβάσεις από όλες τις ειδικότητες. «Υπάρχουν στατιστικά που αποδεικνύουν την ανωτερότητα αυτών των τεχνικών. Για παράδειγμα, στη δική μου ειδικότητα, είχα την τιμή και την τύχη να είμαι από τους πρώτους που είχα ασχοληθεί με τη ρομποτική χειρουργική του οισοφάγου παγκοσμίως. Και φαίνεται ότι οι ασθενείς έχουν τις μισές επιπλοκές και τις διπλάσιες πιθανότητες επιβίωσης σε σχέση με μία ανοιχτή επέμβαση. Άρα ουσιαστικά μιλάμε για συντριπτικά οφέλη. Ενώ η επιστημονική παλεύει για να έχει όφελος 3 με 5%, η ρομποτική χειρουργική σε κάποιες επιλεγμένες επεμβάσεις δίνει όφελος ακόμα και 50%», είπε χαρακτηριστικά.
Δέκα χρόνια εφαρμογής της ρομποτικής χειρουργικής στη Γυναικολογία συμπληρώνονται στο Ιατρικό Διαβαλκανικό. Μέσα στο διάστημα αυτό σταδιακά αυξήθηκαν οι επεμβάσεις και μάλιστα σε δύσκολα περιστατικά που γίνονταν μόνο με ανοιχτό χειρουργείο, όπως σε περιπτώσεις παχύσαρκων ασθενών. «Στην αρχή κάναμε περίπου 30 επεμβάσεις τον χρόνο. Τώρα πλέον έχουμε φτάσει μόνο εγώ να κάνω κοντά στις 60 με 70 τον χρόνο. Οι ασθενείς αυξάνονται. Όσο πιο πολύ μαθαίνουν για τη ρομποτική χειρουργική, έχουμε και περισσότερο κόσμο που τη ζητάει. Ο ασθενής χειρουργείται για ογκολογικές παθήσεις, την άλλη μέρα πηγαίνει σπίτι του και κάνει τις δουλειές του. Αυτό είναι ένα μεγάλο επίτευγμα», τόνισε ο Άγγελος Σιούτας, μαιευτήρας – χειρουργός γυναικολόγος με εξειδίκευση στη Γυναικολογική Ογκολογία.
Στη Γυναικολογία, όπως ανέφερε ο κ. Σιούτας, η ρομποτική εφαρμόζεται κυρίως σε ασθενείς με καρκίνο της μήτρας, όπου το αποτέλεσμα είναι το ίδιο με ελάχιστα επεμβατική χειρουργική. Εφαρμογή έχει η νέα τεχνική και στη διατήρηση της γονιμότητας σε νέες γυναίκες με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, καθώς επίσης και σε περιπτώσεις ενδομητρίωσης, η χειρουργική αντιμετώπιση της οποίας είναι δυσκολότερη από έναν καρκίνο. Ο ίδιος τόνισε ότι το μέλλον της ρομποτικής είναι η τεχνητή νοημοσύνη, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ήδη εδώ και έναν χρόνο ρομπότ κάνει αναστόμωση εντέρου σε ζώα.
Αργότερα σε σχέση με άλλες ειδικότητες άρχισε η εφαρμογή της ρομποτικής στις επεμβάσεις του θώρακα, ωστόσο και εδώ τα αποτελέσματα είναι αξιοσημείωτα. «Έχουμε 20 χρόνια από την πρώτη ρομποτική λοβεκτομή για καρκίνο του πνεύμονα, ενώ στις άλλες επεμβάσεις έχουν περάσει πάνω από 30 χρόνια. Κι αυτό γιατί ο θώρακας ήταν κάτι το ιδιαίτερο κι έπρεπε να προσαρμοστεί το σύστημα πάνω στις ιδιαιτερότητες αυτές. Παρόλα αυτά έγινε και τώρα τελευταία υπάρχει πολύ μεγάλη άνθιση», υπογράμμισε ο Κοσμάς Τσακιρίδης, θωρακοκαρδιοχειρουργός, διευθυντής στην Καρδιοχειρουργική Κλινική στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης.
Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Τσακιρίδης στο μέγεθος των τομών αλλά και στη μείωση των φαρμάκων για αντιμετώπιση του μετεγχειρητικού πόνου. «Η θωρακοχειρουργική ξεκίνησε με τεράστιες τομές που έπιαναν από μπροστά στο στέρνο μέχρι πίσω στη σπονδυλική στήλη. Αυτό απαιτούσε πολύ μεγάλη παραμονή για νοσηλεία στα νοσοκομεία και στις κλινικές και η αποκατάσταση των ασθενών ήταν ιδιαίτερα δυσχερής. Αυτό το πρόβλημα ήρθε να το λύσει η προσπέλαση με το ρομπότ, με την οποία οι τρεις τρύπες και η τέταρτη από την οποία βγαίνει το παρασκεύασμα ήταν μικρές. Άρα λοιπόν ο ασθενής, πέρα του αισθητικού αποτελέσματος, δεν ταλαιπωρείται μετά το χειρουργείο, πηγαίνει στο κρεβάτι κατευθείαν χωρίς να περνά από ΜΕΘ και η ανάρρωσή του είναι πολύ πιο εύκολη, γιατί ο πόνος που έχει στο θωρακικό τοίχωμα είναι ελάχιστος. Σημειωτέον δε ότι δεν χρησιμοποιούμε οπιοειδή για να τον ανακουφίσουμε από τον πόνο. Αναπνέει πιο εύκολα και φεύγει σε ένα ελάχιστο διάστημα νοσηλείας τριών ημερών», επισήμανε.
Η ριζική προστατεκτομή για καρκίνο του προστάτη είναι η πιο διαδεδομένη εφαρμογή της ρομποτικής στην Ουρολογία. «Έχουμε και μερική νεφρεκτομή για όγκους του νεφρού, στην οποία αφαιρούμε μόνο ένα τμήμα και όχι όλο το νεφρό. Ό,τι χειρουργείο μπορεί να γίνει λαπαρασκοπικά ή ανοιχτά γίνεται ρομποτικά με πιο μεγάλη ασφάλεια, πιο μεγάλη ταχύτητα και καλύτερη ανάρρωση για τον ασθενή», ανέφερε ο διευθυντής της Α’ Ουρολογικής Κλινικής στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης, Απόστολος Λαμπανάρης, ένας από τους πρώτους γιατρούς που έφεραν την τεχνική στη Θεσσαλονίκη το 2012.
Ο κ. Λαμπανάρης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά στα ευρωπαϊκά δεδομένα στον χώρο της υγείας, κυρίως όμως στον ιδιωτικό τομέα και όχι στον δημόσιο, όπου δεν υπάρχουν τα συγκεκριμένα μηχανήματα. Πρόσθεσε, επίσης, ότι η ρομποτική χειρουργική έχει πολύ μεγάλη δυναμική, ενώ με την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και την εξέλιξη των μηχανημάτων όλα θα διορθώνονται πιο γρήγορα. Μάλιστα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στο μέλλον τα ρομπότ να υποδεικνύουν στον γιατρό πώς θα χειρουργήσει.
Στη διάρκεια του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτικό «Hands on Course» για γιατρούς, οι οποίοι θέλουν να εκπαιδευθούν στη ρομποτική χειρουργική, ενώ οι σύνεδροι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν σε απευθείας μετάδοση χειρουργικές επεμβάσεις με χρήση ρομπότ που διενεργούνταν στα χειρουργεία του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.