Μια απροσμενη , όσο και ενδιαφέρουσα συνάντηση, που φέρνει θύμησες και στιγμές εικαστικής παρέμβασης και ανάτασης, πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη με ημέρα έναρξης την ερχόμενη Παρασκευή και διάρκεια ως τις 10 Φεβρουαρίου 2026.
Η Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία «Τέχνη», ο φορέας που έγραψε σπουδαία ιστορία, συναντά τη «Διαγώνιο» του Ντίνου Χριστιανόπουλου στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ. Με αυτό το σημαντικό, σε πανελλαδικό επίπεδο, εικαστικό γεγονός, το Τελλόγλειο σβήνει φέτος 25 κεράκια στη γενέθλια τούρτα του. Η μεγάλη έκθεση έχει τίτλο «ΤΕΧΝΗ-Διαγώνιος και το Μουσείο που δεν έγινε ποτέ», αποτελεί ένα βλέμμα προς το πρόσφατο παρελθόν της Θεσσαλονίκης με κύριο άξονα δύο εικαστικές συλλογές. Στην έκθεση παρουσιάζονται πάνω από 600 έργα και τεκμήρια από περισσότερους από 200 δημιουργούς αφού στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ βρίσκονται τα εικαστικά έργα της συλλογής της ΤΕΧΝΗΣ Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας, ενώ στην Κεντρική Βιβλιοθήκη – Κέντρο Πληροφόρησης ΑΠΘ στεγάζεται η Συλλογή Ντίνου Χριστιανόπουλου με ζωγραφικά, χαρακτικά έργα και φωτογραφίες.
Από το 1950 έως τη δεκαετία του 1990, η ΤΕΧΝΗ και η ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ, η κάθε μια στην κλίμακά της, δεν ήταν δύο αντίθετες ή συγκρουόμενες προτάσεις. Αντίθετα, η καινοτόμα, γόνιμη και παραγωγική δράση τους έδειχνε ότι συμπλέουν. Αυτό είναι και το μήνυμα της έκθεσης, αφού πρόκειται στην ουσία για την παρουσίαση ενός πλούσιου αποθέματος, παράδειγμα του τι σημαίνει προσφορά στην παιδεία και στην πόλη. Αυτή ήταν άλλωστε και η κοινή τους θεμελιακή αρχή και αποστολή.
Η έκθεση φυσικά συνδιοργανώνεται και με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το οποίο επίσης διανύει μια σημαδιακή χρονιά καθώς συμπληρώνει 100 χρόνια λειτουργίας αλλά και με πολιτικούς φορείς, όπως ο δήμος Θεσσαλονίκης, καθώς «ΤΕΧΝΗ-Διαγώνιος και το Μουσείο που δεν έγινε ποτέ» εντάχθηκε στο πλαίσιο του 60ου Φεστιβάλ Δημητρίων. Σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση της έκθεσης διατηρεί και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
«Από τη μια πλευρά, στο ισόγειο, με το κόκκινο χρώμα παρουσιάζεται η ιστορία της ΤΕΧΝΗΣ, της συλλογής της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας. Από την άλλη, με το μπλε χρώμα αλλά και στον πάνω όροφο είναι η έκθεση-δωρεά του Ντίνου Χριστιανόπουλου και των καλλιτεχνών της Διαγωνίου και περιλαμβάνει τη συλλογή ζωγραφικών και χαρακτικών έργων και φωτογραφιών», εξήγησε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου η Ομότιμη Καθηγήτρια στο ΑΠΘ και γενική διευθύντρια του Τελλόγλειου, Αλεξάνδρα Γουλάκη Βουτυρά.
«Το ‘"Μουσείο’’ που δεν έγινε ποτέ», εξήγησε ακόμη, ήταν μια πρόταση του ΔΣ της ΤΕΧΝΗΣ, η οποία όμως δεν υλοποιήθηκε λόγω της μη ενίσχυσης του εμπλουτισμού των εικαστικών της Θεσσαλονίκης.
Ο πρόεδρος του Τελλόγλειου, Ανέστης Κάλφας είπε πως ο στόχος του Ιδρύματος είναι «να προωθήσουμε τέτοιες δραστηριότητες και σε άλλα σημεία του δήμου» και ευχήθηκε «όλοι να απολαύσουν την εξαιρετική αυτή έκθεση».
Ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού της ΠΚΜ, Χρήστος Μήττας ανέφερε πως «η έκθεση αυτή δεν είναι μια ακόμη εκδήλωση. Είναι ένας σταθμός για την Κεντρική Μακεδονία και μέσα από αυτήν την πρωτοβουλία, το Τελλόγλειο μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε το πολιτιστικό αποτύπωμα που θα αφήσει στην πόλη μας».
«Είναι σπουδαία η έκθεση του Τελλόγλειου. Το υλικό είναι πλούσιο και πολυσήμαντο και απεικονίζει όλη την ιστορία της σύγχρονης εικαστικής τέχνης στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα», συμπλήρωσε ο αντιδήμαρχος πολιτισμού, τουριστικής ανάπτυξης και διαδημοτικής συνεργασίας, Βασίλης Γάκης.
Ο αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Δια Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας, Ιάκωβος Μιχαηλίδης, είπε πως «η έκθεση που θα φιλοξενηθεί εδώ είναι μια πάρα πολύ σημαντική στιγμή για την κοινωνία και την πόλη μας», καθώς και ότι το όραμα του ΑΠΘ είναι «να αναδειχτεί το πανεπιστήμιο ως ένας εκπαιδευτικός και πολιτιστικός κόμβος που θα αντανακλά στην παγκοσμιοποιημένη κοινότητα».
Το Τελλόγλειο έχει κατά καιρούς φιλοξενήσει εντυπωσιακές εκθέσεις και συνολικά 131 άτομα έχουν δωρίσει τις συλλογές που με μεράκι δημιούργησαν.
Τη γενική ευθύνη της έκθεσης έχει η Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ και Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, ενώ τη συνεπιμέλεια έχουν οι Μιγκέλ Φ. Μπελμόντε και Ανναρέτα Τουλουμτζίδου με την υποστήριξη των επιμελητών Ραφαέλας Νίκα και του Νίκου Βιάνα.
Η ΤΕΧΝΗ άνοιξε τον δρόμο σε πολλά μέτωπα από τη δεκαετία του 1950 σε σχέση με τη μουσική, το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη διεκδίκηση της ίδρυσης και την υποστήριξη θεσμών (Κρατική Ορχήστρα Βορείου Ελλάδος, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Πινακοθήκη, Σχολή Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, Φεστιβάλ Κινηματογράφου) και πραγματοποίησε ένα πλούσιο πρόγραμμα που περιλάμβανε εκδόσεις, συναυλίες, εκθέσεις, διαλέξεις, ανοιχτές συζητήσεις, παραστάσεις, προβολές κτλ., στη Θεσσαλονίκη και στη Βόρεια Ελλάδα. Η σύνδεση με το Πανεπιστήμιο ήταν μια καθοριστική διάσταση της ΤΕΧΝΗΣ μαζί με τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της και την παρουσία πρωτοπόρων Ελλήνων, Κυπρίων και ξένων δημιουργών.
H δραστηριότητα της Μικρής Πινακοθήκης ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ του Ντ. Χριστιανόπουλου, η οποία τοποθετείται χρονολογικά αργότερα (1974-1993), επικεντρώθηκε κυρίως σε ντόπιους καλλιτέχνες και είχε μια στοχευμένη και σημαντική δράση στην ευρύτερη πνευματική ζωή της πόλης.
Μέσα σε αυτή τη διαδρομή, ειδικά από το 1950 έως τη δεκαετία του 1990, η ΤΕΧΝΗ και η ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ, η κάθε μια στην κλίμακά της, δεν ήταν δύο αντίθετες ή συγκρουόμενες προτάσεις αλλά η δράση τους διαφαίνεται όλο και περισσότερο ως καινοτόμα, γόνιμη και παραγωγική. Πρόκειται στην ουσία για ένα πλούσιο απόθεμα και παράδειγμα, όπου η προσφορά στην παιδεία και στην πόλη ήταν κοινή τους θεμελιακή αρχή και αποστολή.
Ο δημοσιογράφος και εκ των ιδρυτών Συλλόγου Φίλων Τελλόγλειου, Γιάννης Χρυσάφης, ο υπ αριθμών 131 δωρητής ο οποίος χάρισε στο Τελλόγλειο τα φωτογραφικά άλμπουμ της παρουσίας της γαλλικής στρατιάς στη Θεσσαλονίκη, είπε πως οι δωρητές είναι τόσοι πολλοί που το πλήθος τους καθίσταται σημαντικό για το ίδρυμα.
Στη συνέχεια έκανε ξεχωριστή αναφορά σε μια από αυτούς, την Ελένη Λαζαριδου η οποία τιμάται φέτος στο Τελλόγλειο. Έπειτα, μίλησε για την ιδιαίτερη μέριμνα, αφιερωμένη στη μαθητική νεολαία όλων των βαθμίδων αλλά και σε συμπράξεις και ξεναγήσεις με άλλους φορείς
Η έκθεση αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον και αναμένονται αρκετές παράλληλες δράσεις. Τη συζήτηση στη συνέντευξη Τύπου συντόνισε ο δημοσιογράφος, Λάζαρος Θεοδωρακίδης.