Τι είναι ο «youth worker»; Είναι επάγγελμα ή λειτούργημα; Και, στην τελική, μπορεί κάποιος να μάθει να διδάσκει τους νέους να προσφέρουν;
Όλες οι απαντήσεις στις παραπάνω ερωτήσεις μπορούν να βρουν στέγη σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο στην πλατεία Ναυαρίνου στο κέντρο Νέων της ActionAid, στη Θεσσαλονίκη, στην πόλη που ήταν ανέκαθεν γενέθλιο μέρος της πολιτιστικής πρωτοπορίας. Κυρίως, όμως, ο χώρος αυτός μπορεί να αγκαλιάσει κάθε νέο για οτιδήποτε ο ίδιος επιθυμεί. Εκεί, η ActionAid από κοινού με άλλες οργανώσεις βάζουν στόχο την ενεργό εμπλοκή των νέων στα δρώμενα της πόλης.
Αυτή η κουλτούρα βέβαια είναι ακόμα σε πολύ πρώιμο στάδιο στην Ελλάδα και πολλούς τούς ξενίζει η ιδέα. «Τι σημαίνει να μάθεις να δουλεύεις με νέους και να έχεις διαμορφώσει ένα μέρος που να επιμορφώνεις τους νέους και να τους εμφυσήσεις τη λογική του εθελοντισμού;».
Την απάντηση επιχειρεί να δώσει η υπεύθυνη προγράμματος Θεσσαλονίκης, σύμβουλος Νέων (youth worker) και εκπαιδεύτρια στη Μη Τυπική Μάθηση,Ολυμπία Δάτση, που λέει πως είναι ευθύνη όλων να δώσουν σε νέες και νέους 18 έως 30 ετών την ευκαιρία να αποκτήσουν ένα safe place. Έναν χώρο δημιουργίας που θα έχουν την ευκαιρία να μιλήσουν με άτομα που έχουν εκπαιδευτεί στο να εργάζονται και να προσφέρουν.
«Λίγο πριν τον κορωνοϊό ξεκίνησε μία έρευνα με τοπικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για το τι χρειάζονται οι νέοι στην πόλη αναφορικά με αλλαγές που θέλουν να δουν στους τομείς της προσβασιμότητας, του περιβάλλοντος και των τεχνών και απέδειξαν ότι μπορούν να παίξουν ενεργό ρόλο στη βελτίωση της πόλης. Έτσι, συστάθηκε το 2020 Κέντρο Νέων στη Θεσσαλονίκη», λέει η ίδια.
Ο βασικός στόχος που πρέπει να γίνει κατανοητός είναι πως οι νέοι χρειάζονται έναν κοινό τόπο αναφοράς όπου θα αλληλεπιδρούν μέσω κάποιων εργαστηρίων αλλά και θα γνωρίζονται, κάτι που, όπως προσθέτει η ίδια, δεν υπήρχε μέχρι τώρα σε τέτοιον βαθμό.
«Τα περισσότερα παιδιά είναι κοντά στο πανεπιστήμιο, είναι παιδιά του κέντρου και των γύρω περιοχών. Βέβαια, είναι δική μας ευθύνη να προσκαλέσουμε άτομα από γύρω δήμους για να γνωρίσουν την προσπάθειά μας», προσθέτει η υπεύθυνη του προγράμματος.
Τι γίνεται ακριβώς στο Κέντρο Νέων και πώς μπορεί κάποιος να συμμετάσχει;
Τι, όμως, κάνει κάποιος στα Κέντρα Νέων; «Η όλη δουλειά που επιθυμούμε να κάνουμε εδώ είναι να ενημερώσουμε και να ευαισθητοποιήσουμε τους νέους, οι οποίοι με τη σειρά τους θα μεταλαμπαδεύσουν τις γνώσεις σε άλλους συνομηλίκους του μέσω διάφορων δραστηριοτήτων», τονίζει η κ. Δάτση.
Αυτό επιτυγχάνεται με ποικίλους τρόπους. «Για παράδειγμα, την περασμένη Άνοιξη μαζεύτηκαν νέοι για να συζητήσουν για την κλιματική αλλαγή φτιάχνοντας ντολμαδάκια και έτσι δημιούργησαν ένα μεγάλο μαγειρείο. Ο κόσμος έφτασε μέχρι το πεζοδρόμιο και καταλάβαμε πως κάτι τόσο απλό, όπως μία κουβέντα, έφερε τόσο κόσμο και κάνει πιο εύκολη την πληροφόρηση», σχολίασε η υπεύθυνη του προγράμματος.
«Στη μετά Covid εποχή είναι αρκετά δύσκολο το έργο της κοινωνικοποίησης και οι ομάδες που συστήνονται εδώ μέσα βοηθούν σε έναν μεγάλο βαθμό σε αυτό», υπογράμμισε η ίδια.
«Οι τυπικές ημέρες στο γραφείο ξεκινούν με νέες και νέους να κάνουν συνεδρίες συμβουλευτικής, να ενημερώνονται για το τι συμβαίνει εδώ μέσα, το μεσημέρι υπάρχουν εργαστήρια δεξιοτήτων και από νωρίς το απόγευμα έρχονται ομάδες, όπως π.χ. το Pride, που κλείνουν τον χώρο και κάθονται και συζητούν. Επίσης, γίνονται συναντήσεις για podcast και φωτογραφίες. «Μπορεί κάποιος να επιθυμεί να παρουσιάσει ένα εργαστήριο και εμείς βλέπουμε αν συνάδει με τις πολιτικές και το πρόγραμμα της ActionAid και το προχωράμε», σχολίασε η κ. Δάτση.
Όσοι επιθυμούν να φέρουν… αλλαγή μέσω της τέχνης έχουν την ευκαιρία, είτε είναι καλλιτέχνες είτε όχι, να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους και, μέσω των mural arts, να φέρουν την τέχνη στον δημόσιο χώρο. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, έμπειροι επαγγελματίες και youth leaders συνεργάστηκαν με τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες για τη δημιουργία ενός mural στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Ένα από αυτά ήταν στο 43ο δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης επί της οδού Προξένου Κορομηλά, όπου 50 νέοι και νέες μαζί με τον street artist Apset έπιασαν τα πινέλα τους και έδωσαν νέα πνοή στο κτήριο.
Επίσης, υπάρχουν προγράμματα Εργασιακής Ετοιμότητας για νέους, προγράμματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης αλλά και εκθέσεις κόμικς και επιτραπέζιων παιχνιδιών του Comic Ν’ Play.
Διαβάστε σχετικά - Θεσσαλονίκη: Εντυπωσιακό συμβολικό mural για την πανδημία από 50 νέους (vid)
Και εγένετο... youth worker
Τι είναι τελικά ο πρωτότυπος αυτός όρος; Μιας και δεν υπάρχει ακριβής όρος στα ελληνικά, συνήθως συναντάται ως σύμβουλος νέων. Διδάσκει όσα οι νέοι δεν έχουν μάθει μέσα από την τυπική μάθηση, οργανώνοντας δράσεις εκπαιδευτικές, πολιτιστικές, κοινωνικές, πολιτικές κ.λπ., οι οποίες απευθύνονται στους νέους, ώστε να αποκτήσουν γνώσεις που θα τους βοηθήσουν να διευρύνουν τους ορίζοντές τους.
Ο κύριος στόχος του youth worker είναι η ενδυνάμωση των νέων μέσα από ένα σύνολο δραστηριοτήτων, εκπαιδευτικού χαρακτήρα. Παράλληλα, ο youth worker μέσα από τη δουλειά του προωθεί την ισότητα και την καταπολέμηση κοινωνικών προβλημάτων (ανεργία, ανισότητα κ.λπ.).
Σε ορισμένα κράτη το youth work έχει θεσμοθετηθεί και αναγνωριστεί ως επάγγελμα. Σε χώρες, όμως, όπως η Ελλάδα δεν ισχύει αυτό και ασκείται σε ΜΚΟ, οργανισμούς νέων και ομάδες άτυπες, από άτομα που εργάζονται σε αυτές. Όσον αφορά το εκπαιδευτικό κομμάτι των youth workers, αποκτάται μέσα από την εξειδίκευση που προσφέρουν σχετικά σεμινάρια, προγράμματα Erasmus+ Youth ή επιπλέον εξειδίκευση έπειτα από την απόκτηση ενός σχετικού τίτλου σπουδών (π.χ. Κοινωνικές Επιστήμες).
«Αυτό που προσπαθούμε είναι να αναγνωρισθεί το επάγγελμα του youth worker στην Ελλάδα, ενός ατόμου που ασχολείται με τη νεολαία», λέει κ. Δάτση. «Κανονικά κάθε δήμος πρέπει να έχει ένα Κέντρο Νέων, κάτι που δεν συμβαίνει».
Βέβαια, όπως λέει η ίδια, το κομμάτι του εθελοντισμού καταλαμβάνει μεγάλο χώρο, καθώς δεν γίνεται να γίνεις youth worker μόνο κατ' επάγγελμα, είναι και λειτούργημα. «Αν δεν έχεις περάσει από αρκετές ομάδες, αν δεν έχεις κάνει εθελοντισμό, αν δεν έχεις καταλάβει την ουσία τού να μαθαίνεις και να είσαι δεκτικός σε κάθε νέο, δεν θα γίνεις καλός youth worker», προσθέτει.
Στη Θεσσαλονίκη η οργάνωση απασχολεί έξι άτομα προσωπικό, ενώ στο Κέντρο Νέων έρχονται περίπου 600 νέες και νέοι που επιθυμούν να τους εμφυσήσουν τη λογική του εθελοντή, με σκοπό να ενδυναμώσουν και άλλους νέους στη συνέχεια αφού ενδυναμωθούν οι ίδιοι. «Το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει ο χώρος, ένα κοινό σημείο αναφοράς, καθώς είναι και επένδυση στην τοπική κοινότητα, στα σχολεία κ.τ.λπ. Youth working μπορείς να κάνεις βέβαια και μέσω προγραμμάτων κινητικότητας»,κατέληξε.