Σοκ προκαλούν τα στοιχεία για την κακοποίηση ζώων, με ολοένα και περισσότερα περιστατικά να έρχονται πλέον στο φως της δημοσιότητας. Αστυνομικοί, εισαγγελείς, κτηνίατροι και δήμοι είναι αυτοί που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα δυσάρεστα συμβάντα με θύματα είτε δεσποζόμενα είτε αδέσποτα ζώα. Την ίδια ώρα αίσθηση προκαλεί η αναφορά των ειδικών ότι η κακοποίηση ενός ζώου από ένα άτομο μπορεί να οδηγήσει σε κακοποιητικές συμπεριφορές και στο οικογενειακό του περιβάλλον.
Η κακοποίηση των ζώων βρέθηκε μεταξύ άλλων στο επίκεντρο ημερίδας «Ο Κύκλος της Βίας (Ενδοοικογενειακή Βία, Κακοποίηση Ζώων και Βία κατά Ανηλίκων)», που διοργάνωσε το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ιατροδικαστική-Ψυχιατροδικαστική» του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με τον δήμο Θεσσαλονίκης.
Τα στατιστικά στοιχεία - «Οι κοινωνίες δεν μιλούν ενώ γνωρίζουν ποιος είναι ο δράστης»
Στατιστικά στοιχεία για κακοποιήσεις ζώων στη Θεσσαλονίκη παρουσίασε η Αικατερίνη Καραγιαννακίδου, Εισαγγελέας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, Αρμόδια Εισαγγελέας Περιβάλλοντος και Ζώων. Από την 1η Ιανουαρίου του 2020 έως τις αρχές του 2024 σχηματίστηκαν 727 ποινικές δικογραφίες, εκ των οποίων οι 258 αφορούσαν άγνωστους δράστες. «Οι κοινωνίες δεν μιλούν ενώ γνωρίζουν ποιος είναι ο δράστης. Κανένας δεν θέλει να μιλήσει ειδικά στις μικρές κοινωνίες», ανέφερε η εισαγγελέας. Για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, οι 260 υποθέσεις εκδικάστηκαν, οι 66 είναι προς εκδίκαση, 6 τέθηκαν στο αρχείο και 137 είναι προς διερεύνηση στο στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης. Συνολικά από το 2020 έως το 2023 ασκήθηκαν συνολικά 639 ποινικές διώξεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η εισαγγελέας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, Αρμόδια Εισαγγελέας Περιβάλλοντος και Ζώων από την 1/1/2024 έως τις 5/11/2025 σχηματίστηκαν 180 ποινικές δικογραφίες, από τις οποίες 89 παραπέμφθηκαν στο αρμόδιο ακροατήριο για συζήτηση, 84 βρίσκονται στο στάδιο της προδικασίας και επτά είναι κακουργήματα. «Από αυτές τις υποθέσεις οι 80 αφορούν άγνωστους δράστες.
«Στις 180 υποθέσεις σχεδόν οι μισές αφορούν άγνωστους δράστες, αντιλαμβάνεστε ότι αυτές οι υποθέσεις θα μπουν μοιραία στο αρχείο», διευκρίνισε η κ. Καραγιαννακίδου, σύμφωνα με την οποία αυτές οι υποθέσεις είναι και οι βαρύτερες, είναι δηλαδή, κακουργήματα- «ο βασανισμός των ζώων, οι δηλητηριάσεις, οι θανατώσεις».
«Είναι μεγάλο θέμα η προστασία των ζώων. Θα πρέπει να ενσκήψουμε και να δούμε με περισσότερη μεθοδικότητα τι πρέπει να γίνει», τόνισε η εισαγγελέας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, Αρμόδια Εισαγγελέας Περιβάλλοντος και Ζώων. «Σαν εισαγγελείς εμείς κάνουμε τις ενέργειες όπως θα κάναμε σε οποιαδήποτε καταγγελία αλλά πολλές φορές δεν είναι βοηθητικά τα έγγραφα που συνοδεύουν τη δικογραφία», σημείωσε η κ. Καραγιαννακίδου, τονίζοντας πως «υπάρχουν περιπτώσεις που δεν βοηθούν οι γνωματεύσεις των κτηνιάτρων και οι μαρτυρίες με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ασκηθούν διώξεις. Πολλές δικογραφίες είναι έωλες με αποτέλεσμα να αθωώνονται οι δράστες»
Στην τοποθέτησή της στην ημερίδα άσκησε κριτική στους δήμους, σημειώνοντας πως κάποιοι δεν γνωρίζουν όλες τις υποχρεώσεις τους. Υπογράμμισε επίσης ότι Εισαγγελία και Αστυνομία υπάρχει πολύ καλή συνεργασία, ωστόσο, τόνισε ότι δεν νοείται η Θεσσαλονίκη να έχει μόνο τρεις εξειδικευμένους αστυνομικούς για την προστασία των ζώων. Ανέφερε μάλιστα πως έχουν γίνει επανειλημμένα υπομνήματα ώστε να δημιουργηθούν αστυνομικοί που θα επιλαμβάνονται σε περιστατικά με ζώα έχοντας την απαραίτητη γνώστη.
Προσωρινή αφαίρεση δεσποζόμενων ζώων από τους ιδιοκτήτες
Πλήθος καταγγελιών για κακοποίηση ζώων λαμβάνουν καθημερινά οι αστυνομικές αρχές. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο στον δήμο Κορδελιού Ευόσμου το Α.Τ. της περιοχής δέχεται κατά μέσο όρο περίπου πέντε καταγγελίες την ημέρα. Σύμφωνα με τον Αστυνόμο Α΄ και διοικητή του Α.Τ. Κορδελιού Ευόσμου Γιώργο Παπαδόπουλο, ο οποίος αποτελεί τον Σύνδεσμο της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσσαλονίκης για την εφαρμογή του νόμου για τα ζώα συντροφιάς, πλέον υπάρχουν πολλοί τρόποι επικοινωνίας με τις αρμόδιες αρχές για καταγγελίες, τόσο στα κατά τόπους Αστυνομικά Τμήματα και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών όσο και στην τηλεφωνική γραμμή της ΕΛΑΣ για προστασία ζώων 10410 και στην Άμεση Δράση (100).
«Οι καταγγελίες που λαμβάνουμε εμείς είναι κυρίως για δεσποζόμενα ζώα», τόνισε ο κ. Παπαδόπουλος, σύμφωνα με τον οποίο κάθε καταγγελία ερευνάται. Όπως εξήγησε ο κ. Παπαδόπουλος, η κακοποίηση δεσποζόμενων ζώων μπορεί να είναι η έξοδος σε μπαλκόνι χωρίς να υπάρχει ανεμπόδιστη είσοδος από και προς την οικία, η μόνιμη αλυσόδεση, ο περιορισμός χωρίς τη διενέργεια καθημερινού περιπάτου, όπως και χτυπήματα, μη παροχής τροφής και νερού και στέγης. Σύμφωνα με τον Αστυνόμο, βάσει του νόμου, υπάρχει η δυνατότητα αφαίρεσης ενός ζώου από τον ιδιοκτήτη, για συγκεκριμένες παραβάσεις, όπως για κακοποίηση και βασανισμό. «Προβαίνουμε ως αστυνομικές αρχές στην προσωρινή αφαίρεση του ζώου από την κηδεμονία», υπογράμμισε ο κ. Παπαδόπουλος, τονίζοντας πως υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που αφαιρέθηκαν τα ζώα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αρμόδια επιτροπή των δήμων αποφασίζει και μεριμνά για το που θα πάει το δεσποζόμενο. «Αν ο δήμος αδυνατεί, μας υποδεικνύει κάποιον ιδιώτη που έχει ενδιαίτημα», σημείωσε. Στόχος της Αστυνομίας, όπως ανέφερε ο κ. Παπαδόπουλος, είναι να προλάβει και να προστατευτούν τα ζώα και η κοινωνία. Τόνισε ότι η Αστυνομία δρα προληπτικά και κατασταλτικά με καθημερινούς ελέγχους στη Θεσσαλονίκη.
Ο κακοποιητής ζώου μπορεί να κάνει κακό και σε άνθρωπο
«Αν δεν τον προλάβω τον κακοποιητή και τον βασανιστή, αν μέσα του έχει μπει το τσιπάκι της κακοποίησης και δεν υπάρχει συμμόρφωση είναι σίγουρο ότι θα επαναλάβει την πράξη του. Και πιστεύω ότι πλέον θα το επαναλάβει σε άτομο, σε άτομα αδύναμα της οικογένειάς του», τόνισε ο Αστυνόμος Α΄ και διοικητής του Α.Τ. Κορδελιού Ευόσμου Γιώργος Παπαδόπουλος. Τ
η θέση αυτή υποστήριξε ουσιαστικά και η Δήμητρα Ψάλλα, Καθηγήτρια, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Παθολογικής – Ανατομικής του Τμήματος Κτηνιατρικής ΑΠΘ. «Οι μελέτες που μας δίνουν οι επιστήμονες, ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι, είναι ότι οι ανήλικοι που φέρονται βίαια απέναντι στα ζώα, έχουν μεγάλες πιθανότητες να συμπεριφερθούν βίαια στις διαπροσωπικές τους σχέσεις στην ενήλική τους ζωή. Είναι πρώιμος δείκτης παραβατικής και κακοποιητικής συμπεριφοράς. Πέρα από την προστασία του ζώο, πρέπει να μας χτυπήσει ένα καμπανάκι για να μπορέσουμε να προλάβουμε, να αναχαιτίσουμε την εξέλιξη των ατόμων που οδηγούνται προς κακοποιητική συμπεριφορά στον άνθρωπο», τόνισε. Στην τοποθέτησή της ανέφερε πως τα περισσότερα θύματα είναι αδέσποτα ζώα και οι συχνότεροι τρόποι θανάτωσης είναι οι δηλητηριάσεις και ακολουθούν πνιγμοί και πυροβολισμοί.