Η σουηδική… συνταγή για τη στρατηγική μείωση της βλάβης από το κάπνισμα που κατάφερε να φέρει εξαιρετικά θεαματικά αποτελέσματα με τη χρήση του snus, το οποίο είναι σακουλάκι καπνού για χρήση από το στόμα χωρίς καύση, γεγονός που περιορίζει την παραγωγή και την έκθεση σε τοξικές και καρκινογόνες ουσίες δείχνει τον δρόμο για τα εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης. Αυτό τόνισε μιλώντας απόψε σε εκδήλωση για τα «Εναλλακτικά προϊόντα καπνού και νικοτίνης - Καινοτομία, Επιστημονική Τεκμηρίωση και Υπευθυνότητα», την οποία διοργάνωσε η επιστημονική ομάδα της Παπαστράτος (PMI Science) στη Θεσσαλονίκη, ο ειδικός παθολόγος και διευθυντής του Κέντρου Πρόληψης Καρδιαγγειακών Νόσων του ΤΥΠΕΤ, Σταμάτης Ευσταθίου.
Σύμφωνα με τον κ. Ευσταθίου, το snus δεν είναι τελείως ακίνδυνο καθώς περιέχει νιτροζαμίνες και μπορεί να προκαλέσει τοπικούς στοματικούς ερεθισμούς. Πάντως, οι μακρόχρονες επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι η συνολική έκθεση σε καρκινογόνες και τοξικές ενώσεις είναι σημαντικά μικρότερη, σε σχέση με το κάπνισμα».
Παρουσιάζοντας τα νεότερα δεδομένα για τα ονομαζόμενα σακουλάκια νικοτίνης (nicotine pouches) επισήμανε πως «αποτελούν την πλέον πρόσφατη εξέλιξη αυτής της κατηγορίας, αφού δεν περιέχουν φύλλα πραγματικού καπνού, ούτε τις ουσίες που αυτός περιέχει, αλλά μόνο νικοτίνη σε φαρμακευτική βάση, η οποία απορροφάται μέσω του στοματικού βλεννογόνου». Σύμφωνα με τον κ. Ευσταθίου «τα πρώτα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι τα προϊόντα αυτά εμφανίζουν ακόμη χαλημλότερα επίπεδα επίπεδα επιβλαβών ουσιών». Ο ίδιος αναφερόμενος στα ποσοστά καπνιστών που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη είναι ανησυχητικά καθώς ο μέσος όρος στην ΕΕ ανέρχεται στο 25%, στην Ελλάδα αγγίζει το 35%, ενώ στη Σουηδία έχουν καταφέρει με μια σειρά από μέτρα, όπως η χρήση των προαναφερόμενων να μειώσουν δραστικά το ποσοστό στο 7%. Όπως ανέφερε η αποτελεσματικότητα της χρήσης του snus ήδη έχει αναγνωριστεί από διεθνείς φορείς, όπως ο FDA, το Γερμανικό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων, ως εναλλακτική επιλογή για ενήλικες καπνιστές που δεν διακόπτουν το κάπνισμα, ενώ έχει συνδεθεί και με την μείωση θνησιμότητας από νοσήματα που συνδέονται με το κάπνισμα, όπως ο καρκίνος του πνεύμονα.
Στην ίδια εκδήλωση, η καθηγήτρια της Σχολής Χημικών Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Κρήτης, Ελευθερία Ψυλλάκη, μιλώντας για τις επιπτώσεις των τσιγάρων και ράβδων καπνού στο υδατικό περιβάλλον, σημείωσε πως σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες «το 77% των τσιγάρων που καταναλώνονται παγκοσμίως απορρίπτονται αλόγιστα στο περιβάλλον, καθιστώντας τα αποτσίγαρα το πιο διαδεδομένο στερεό απόβλητο στις αστικές περιοχές. Τα χρησιμοποιημένα προϊόντα καπνού, αφού απορριφθούν καταλήγουν στη θάλασσα και στις παραλίες, κάνοντας τα αποτσίγαρα, τα πιο κοινά απορρίμματα που συλλέγονται σε δράσεις καθαρισμού παραλιών παγκοσμίως και το δεύτερο πιο κοινό απόβλητο που εντοπίζεται στις παραλίες της ΕΕ».
Ο αντιπρόεδρος της «Παπαστράτος», Ιάκωβος Καργαρώτος, σημείωσε πως «η αποτροπή της πρόσβασης των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης είναι ευθύνη όλων μας. Αυτό αναδείχθηκε στο λανσάρισμα της σχετικής πανελλαδικής καμπάνιας από την Παπαστράτος υπό την αιγίδα των υπουργείων Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τίτλο “Είναι στο χέρι μας να μην είναι στο χέρι τους”» και όπως τόνισε «η φιλοσοφία πίσω από αυτήν την πρωτοβουλία είναι η προστασία των ανηλίκων που δεν είναι τυπική συμμόρφωση, αλλά ούτε και θέμα επικοινωνίας». Σύμφωνα με τον κ. Καργαρώτο, «η πρωτοβουλία στηρίζεται στους εξής τρεις πυλώνες: στην εκπαίδευση των λιανοπωλητών, την ευαισθητοποίηση όλης της κοινωνίας και την χρήση ψηφιακών εργαλείων για τον ασφαλή έλεγχο της ενηλικότητας». Τα οφέλη, όπως είπε, από αυτήν την συνεργασία είναι πολλαπλά για όλους.
Την εκδήλωση συντόνισε ο Γεώργιος Πανοτόπουλος, MD, PhD, παθολόγος – διατροφολόγος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Παχυσαρκίας, του Μεταβολισμού και των Διαταραχών Διατροφής, ο οποίος τόνισε πως «το κάπνισμα, ακόμη και σήμερα παραμένει ο υπ’ αριθμόν ένα παράγοντας κινδύνου για μια σειρά χρόνιων νοσημάτων. Τα εναλλακτικά προϊόντα καπνού και νικοτίνης αποτελούν μια συμπληρωματική προσέγγιση για τους καπνιστές που δεν διακόπτουν το τσιγάρο, προσφέροντας μια επιλογή που δυνητικά θα μπορούσε να μειώσει τον αντίκτυπό του στη δημόσια υγεία».