Ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να ανάψει το φυτίλι και στέλνει μεγάλες δυνάμεις από τη θάλασσα στη Μέση Aνατολή με ρότα προς το Ιράν.
Το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ USS Gerald R. Ford, το οποίο απέπλευσε από την Καραϊβική, έχει ήδη εισέλθει στη Μεσόγειο και αναμένεται αύριο ή την Τρίτη να καταπλεύσει στη Σούδα, όπου θα παραμείνει για τέσσερις ημέρες προκειμένου να ανεφοδιαστεί με καύσιμα, πυρομαχικά και προμήθειες.
Η εξέλιξη έρχεται σε μία χρονική συγκυρία που το σενάριο αμερικανικού πλήγματος στο Ιράν απασχολεί τη διεθνή επικαιρότητα, με αναλυτές να εκτιμούν ότι οι προειδοποιήσεις Τραμπ δεν αποτελούν απλώς ρητορική κλιμάκωση, αλλά ουσιαστικό δείγμα των προθέσεών του.
Άγνωστο πότε το θηριώδες αεροπλανοφόρο θα αποπλεύσει από το λιμάνι των Χανίων και, εντός περίπου ενός 24ώρου, εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει το Ισραήλ, ενισχύοντας την αμερικανική και ισραηλινή αμυντική διάταξη.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η Ουάσιγκτον διαθέτει επί του παρόντος 13 πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή: ένα αεροπλανοφόρο -το Abraham Lincoln-, εννέα αντιτορπιλικά και τρία ακόμα πολεμικά πλοία, ενώ και άλλα πλέουν προς την περιοχή.
Η μεταφορά δύο αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή, τα οποία μεταφέρουν το καθένα δεκάδες πολεμικά αεροσκάφη και έχουν πλήρωμα χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών και επιτελών, δεν είναι ένα συχνό γεγονός. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αναπτύξει ξανά δύο αεροπλανοφόρα στην περιοχή τον Ιούνιο του 2025 κατά τους βομβαρδισμούς των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στον πόλεμο των 12 ημερών ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν.
ΝΥΤ: Ο Χαμενεΐ δίνει τα ηνία του Ιράν στον Αλί Λαριτζάνι
Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα των Νew York Times, «από τις αρχές Ιανουαρίου, καθώς το Ιράν από τη μια είχε να αντιμετωπίσει τις διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και άλλες πόλεις και αφετέρου είχε την απειλή επιθέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στράφηκε σε έναν έμπιστο και πιστό υπολοχαγό για να οδηγήσει τη χώρα: τον Αλί Λαριτζάνι, τον ανώτατο αξιωματούχο εθνικής ασφάλειας της χώρας.
Έκτοτε, ο κ. Λαριτζάνι, ο 67χρονος βετεράνος πολιτικός, πρώην διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης και νυν επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, διοικεί ουσιαστικά τη χώρα. Η άνοδός του έχει παραγκωνίσει τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, έναν καρδιοχειρουργό που έγινε πολιτικός, ο οποίος αντιμετώπισε μια δύσκολη χρονιά στην εξουσία και συνεχίζει να δηλώνει δημοσίως ότι «είμαι γιατρός, όχι πολιτικός» και ότι κανείς δεν πρέπει να περιμένει από αυτόν να λύσει τα πολυάριθμα προβλήματα του Ιράν.
Αυτή η περιγραφή της ανόδου του κ. Λαριτζάνι και των αποφάσεων και διαβουλεύσεων της ηγεσίας του Ιράν, ενόψει της απειλής πολέμου από την κυβέρνηση Τραμπ, βασίζεται σε συνεντεύξεις με έξι ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους, ένας εκ των οποίων συνδέεται με το γραφείο του Χαμενεΐ, τρία μέλη της Επαναστατικής Φρουράς, δύο πρώην Ιρανούς διπλωμάτες και αναφορές από τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Οι αξιωματούχοι και τα μέλη της Φρουράς μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, προκειμένου να συζητήσουν με ειλικρίνεια εσωτερικά κυβερνητικά θέματα.
Επικαλούμενοι έξι ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους - ανάμεσά τους τρία μέλη των Φρουρών της Επανάστασης - οι ΝΥΤ σημειώνουν ότι ο Λαριτζάνι «ήταν υπεύθυνος για την καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων ενώ επί του παρόντος συνεργάζεται με ισχυρούς συμμάχους όπως η Ρωσία και περιφερειακούς παράγοντες όπως το Κατάρ και το Ομάν και επιβλέπει τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. Επίσης, καταρτίζει σχέδια για τη διαχείριση της χώρας κατά τη διάρκεια ενός πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Είμαστε έτοιμοι στη χώρα μας», δήλωσε ο Λαριτζάνι σε συνέντευξή του στο Al Jazeera κατά την επίσκεψή του στο Κατάρ. «Είμαστε σίγουρα πιο ισχυροί από πριν, έχουμε προετοιμαστεί τους τελευταίους επτά, οκτώ μήνες, εντοπίσαμε τις αδυναμίες μας και τις διορθώσαμε. Δεν επιδιώκουμε τον πόλεμο και δεν θα ξεκινήσουμε τον πόλεμο. Αλλά αν μας τον επιβάλουν, θα ανταποκριθούμε».
Οι οδηγίες του Χαμενεΐ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας «ο Χαμενεΐ έχει δώσει εντολή στον Λαριτζάνι και σε μια χούφτα άλλων στενών πολιτικών και στρατιωτικών συνεργατών του να διασφαλίσουν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα επιβιώσει όχι μόνο από τις αμερικανικές και ισραηλινές βόμβες, αλλά και από οποιαδήποτε απόπειρα δολοφονίας των κορυφαίων ηγετών της, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του κ. Χαμενεΐ».
Κατά τις πηγές που επικαλούνται οι New York Times, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει εκδώσει μια σειρά οδηγιών: «Έχει ορίσει τέσσερα επίπεδα διαδοχής για κάθε στρατιωτική διοίκηση και κυβερνητικό ρόλο που ορίζει προσωπικά. Έχει επίσης ζητήσει από όλους όσους κατέχουν ηγετικές θέσεις να ορίσουν έως και τέσσερις αντικαταστάτες και έχει αναθέσει ευθύνες σε έναν στενό κύκλο εμπιστευτικών προσώπων για τη λήψη αποφάσεων σε περίπτωση που διακοπεί η επικοινωνία μαζί του ή σκοτωθεί».
Κάτι παρόμοιο είχε γίνει και στον πόλεμο των 12 ημερών με το Ισραήλ όταν τότε ο Χαμενεΐ είχε ονοματίσει τρεις υποψήφιους που θα μπορούσαν να τον διαδεχθούν με τον Λαριζανί να μην είναι ένας από αυτούς καθώς καθώς δεν είναι ανώτερος σιίτης κληρικός — βασική προϋπόθεση για οποιονδήποτε διάδοχο.
Ωστόσο, όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, ο Λαριτζάνι ανήκει στον στενό κύκλο εμπιστοσύνης του Χαμενεΐ, ο οποίος περιλαμβάνει τον κορυφαίο στρατιωτικό σύμβουλό του και πρώην αρχηγό των Φρουρών της Επανάστασης, υποστράτηγο Γιαχιά Ραχίμ Σαφάβι, τον Ταξίαρχο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρώην διοικητή της Φρουράς και νυν πρόεδρο του Κοινοβουλίου, τον οποίο ο κ. Χαμενεΐ έχει ορίσει ως de facto αναπληρωτή του για τη διοίκηση των ενόπλων δυνάμεων κατά τη διάρκεια του πολέμου, και τον αρχηγό του επιτελείου του, τον κληρικό Αλί Ασγκάρ Χετζαζί
«Ο Χαμενεΐ αντιμετωπίζει την πραγματικότητα που έχει μπροστά του», δήλωσε ο Βάλι Νασρ, εμπειρογνώμονας για το Ιράν στο Johns Hopkins School of Advanced International Studies. «Περιμένει να γίνει μάρτυρας και σκέφτεται ότι αυτό είναι το σύστημά του και η κληρονομιά του, και θα παραμείνει μέχρι το τέλος. Διανέμει την εξουσία και προετοιμάζει το κράτος για το επόμενο μεγάλο γεγονός, τόσο τη διαδοχή όσο και τον πόλεμο, γνωρίζοντας ότι η διαδοχή μπορεί να είναι συνέπεια του πολέμου».
Οι στρατιωτικές κινήσεις
Το Ιράν λειτουργεί με βάση το σενάριο ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ είναι αναπόφευκτες και επικείμενες, ακόμη και αν οι δύο πλευρές συνεχίζουν να διαπραγματεύονται διπλωματικά για μια πυρηνική συμφωνία, με τους Ιρανούς αξιωματούχους να επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη έχει θέσει όλες τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας και προετοιμάζεται να αντισταθεί σθεναρά.
Στο πλαίσιο αυτό η χώρα φέρεται να τοποθετεί εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων κατά μήκος των δυτικών συνόρων της με το Ιράκ - αρκετά κοντά για να χτυπήσει το Ισραήλ - και κατά μήκος των νότιων ακτών της στον Περσικό Κόλπο, εντός της εμβέλειας των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και άλλων στόχων στην περιοχή.
Παράλληλα σε περίπτωση πολέμου, οι ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας, οι πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών και τα τάγματα της πολιτικής πολιτοφυλακής Basij, θυγατρική των Φρουρών, θα αναπτυχθούν στους δρόμους των μεγάλων πόλεων, θα εγκαταστήσουν στη συνέχεια σημεία ελέγχου για να προλάβουν εσωτερικές αναταραχές και να αναζητήσουν πράκτορες που συνδέονται με ξένες μυστικές υπηρεσίες.
Η αλλαγή ηγεσίας
Ωστόσο, η ιρανική ηγεσία δεν προετοιμάζεται μόνο στρατιωτικά αλλά σχεδιάζει και τη δική της πολιτική επιβίωση. Αυτές οι συζητήσεις, όπως περιγράφονται από τους αξιωματούχους που μίλησαν στους New York Times, αφορούν μια σειρά θεμάτων, όπως το ποιος θα διαχειριστεί τη χώρα αν ο Χαμενεΐ και οι ανώτεροι αξιωματούχοι σκοτωθούν, και ποιος θα μπορούσε να είναι ο «Ντέλσι του Ιράν» - μια αναφορά στη Ντέλσι Ροντρίγκες, την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας που συνήψε συμφωνία με την κυβέρνηση Τραμπ για να διοικήσει τη χώρα μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.
Στην κορυφή αυτή της λίστας φέρεται να είναι ο Λαριτζάνι, ακολουθεί ο στρατηγός Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του Κοινοβουλίου, ενώ στη λίστα βρίσκεται και το όνομα του πρώην πρόεδρου του Ιράν Χασάν Ρουχανί, ο οποίος έχει σε μεγάλο βαθμό απομακρυνθεί από τον κύκλο του Χαμενεΐ. Το σκεπτικό πίσω από αυτά τα ονόματα είναι ότι έχουν ιστορικό που θα περιορίσουν τις αντιδράσεις από τους Ιρανούς είτε αυτές αφορούν κατηγορίες για οικονομική διαφθορά είτε για συνενοχή στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
