Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται με δραματικό τρόπο στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας λόγω της εγγύτητας με την Μέση Ανατολή και των πολέμων στο Ιράν, στον Λίβανο και στη Γάζα, ο καθηγητής του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος Σάββας Μαυρίδης παρουσιάζει ένα βιβλίο που ανατρέχει και αφορά ολόκληρη την ιστορία της περιοχής. Το βιβλίο έχει τίτλο «Το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου» και υπότιτλο «Πόλεμοι, σεισμοί και πολιτισμοί στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων» (εκδόσεις Κλειδάριθμος) και αναφέρεται στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μιας περιοχής, που ζει πολύ συχνά σε ταραγμένους καιρούς.
Στις σελίδες του αναλύονται οι γεωπολιτικές, ιστορικές και κοινωνικές προκλήσεις της περιοχής και εξετάζονται η στρατηγική σημασία, οι ενεργειακές εξελίξεις και οι συγκρούσεις στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Με ιδιαίτερες αναφορές -όπως είναι φυσικό- στην Ελλάδα.
Επ’ ευκαιρία της έκδοσης ο καθηγητής Μαυρίδης μίλησε στη Voria.gr και από τη συζήτηση αποδείχθηκε λακωνικός και σκωπτικός μεν, μεστός δε. Όπως συμβαίνει συνήθως με τους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν καταλήξει στα συμπεράσματά τους.
Κύριε Μαυρίδη, το νέο σας βιβλίο εκδίδεται σε μία δραματική συγκυρία για την Ανατολική μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Πώς σχολιάζετε τις εξελίξεις με τη σύγκρουση ΗΠΑ – Ισραήλ – Ιράν και πού πιστεύετε ότι θα καταλήξει; Ποια πλευρά διαθέτει το πλεονέκτημα;
Η απάντηση είναι πιο άγνωστη από ποτέ. Διότι έως τώρα οι ΗΠΑ επιτίθονταν πολλοί εναντίον ενός, τώρα επιτίθεται σχεδόν ένας εναντίον ενός και αυτό δυσκολεύει κάθε πρόβλεψη.
Ο πόλεμος που ξέσπασε στην περιοχή ήταν κάτι που αναμένατε; Ήταν αναπόφευκτος; Και ποια μπορεί να είναι κατά την άποψή σας η διέξοδος;
Ο πόλεμος Ανατολής εναντίον Δύσης ή το αντίθετο είναι πόλεμος γεωγραφίας. Στο βιβλίο έχω συμπεριλάβει 10 τέτοιους πολέμους, μην υπολογίζοντας τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Βρισκόμαστε μπροστά σε εξελίξεις που θα καθορίζουν το μέλλον της περιοχής ή θα αποδειχθεί ότι οι ισορροπίες που έχουν διαμορφωθεί είναι πολύ δύσκολο να μεταβληθούν;
Πρόκειται για μόνιμες καταστάσεις. Έτσι ήταν πριν από 100, 200 χρόνια. Έτσι θα είναι και μετά από 100 χρόνια.
Ποια ανάγκη σάς οδήγησε να γράψετε ένα βιβλίο που να καλύπτει συνολικά τα ζητήματα της Ανατ. Μεσογείου από το παρελθόν μέχρι σήμερα;
Aπ’ όσο γνωρίζω, δεν υπάρχει στην ελληνόγλωσση ή ξενόγλωσση βιβλιογραφία έργο που να αντιμετωπίζει την Ανατολική Μεσόγειο ως μία ενότητα. Αυτό φιλοδοξώ να καλύψω εγώ, γνωρίζοντας τις ατέλειωτες δυσκολίες του. Όπως επίσης και την ανάγκη του να τερματιστεί ο πόνος των κοινωνιών της Ανατολικής Μεσογείου. Μουσουλμάνων, Εβραίων, Χριστιανών.
Διαβάζοντας το βιβλίο αντιλαμβανόμαστε ότι οι πόλεμοι είναι κάτι σαν… συστατικό στοιχείο για την περιοχή. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Για το πέρασμα από τη μία στην άλλη πλευρά του Αιγαίου. Από την αρχαιότητα.
Το εξώφυλλο κοσμεί μία φωτογραφία του 1978 με τους προέδρους των ΗΠΑ Κάρτερ, της Αιγύπτου Σαντάτ και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπέγκιν, κατά την ημέρα της υπογραφής της Συμφωνίας Ειρήνης στο Καμπ Ντέιβιντ. Για ποιον λόγο την επιλέξατε; Τι συμβολισμούς περιέχει;
Σε αντίθεση με τους σημερινούς, οι ηγέτες αυτοί ήταν ανθρωπιστές.
Στην Ανατολική Μεσόγειο ανήκει και η Ελλάδα. Ποια είναι τα θετικά και ποια τα αρνητικά αυτής της συνθήκης;
Απ' αυτό το γεγονός η χώρα μας ωφελήθηκε τεράστια πολιτιστικά. Και ζημιώθηκε πολιτικά και εθνικά.
Στις σημερινές συνθήκες και με φόντο τον πόλεμο στο Ιράν η χώρα μας είναι αναβαθμισμένη ή υποβαθμισμένη στην περιοχή;
Στην σημερινή συγκυρία η χώρα μας παραμένει απλός παρατηρητής, ενώ θα μπορούσε να παίξει πρωτεύοντα ρόλο στην επίτευξη της ειρήνης. Διότι θρησκευτικά δεν είναι άμεσα εμπλεκόμενη και άρα (πρέπει να είναι) αποδεκτή. Θα μπορούσε να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο, αλλά δεν το πράττει.
Τι θα πρέπει να προσέξει η Ελλάδα από εδώ και πέρα, ώστε στο τέλος αυτής της κρίσης να έχει αποκομίσει οφέλη;
Η Ελλάδα πρέπει να προωθήσει τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που είναι και απεριόριστες. Κυρίως την ηλιακή, που δεν φέρνει ούτε πολέμους ούτε σεισμούς. Σε αντίθεση με τις εξορύξεις, από τις οποίες πρέπει να μείνει μακριά.
