Μεθαύριο Πέμπτη θα παρουσιαστούν εκτός απροόπτου (εξετάζεται πιθανή μετάθεση λόγω της μετάθεσης της ψηφοφορίας στη Βουλή για τον εκλογικό νόμο) οι κοινές θέσεις τις οποίες επεξεργάστηκε η Επιτροπή Διαλόγου και Θέσεων για τις Προοδευτικές Μεταρρυθμίσεις την οποία είχαν συγκροτήσει η Δημοκρατική Συμπαράταξη (ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ), Το Ποτάμι και άλλες κινήσεις στο χώρο της Κεντροαριστεράς. Το πλαίσιο κοινών θέσεων αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση συγκρότησης ενιαίου σχήματος από αυτές τις δυνάμεις αν και οι διαφωνίες που υπάρχουν, κυρίως μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ποταμιού για τον τρόπο που θα γίνει αυτό είναι σημαντικές.
Διαφωνία Φώφης-Σταύρου
Η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Φώφη Γεννηματά προτείνει τα δύο κόμματα να διατηρήσουν την αυτονομία τους και να συνενωθούν σε μια συμπαράταξη, η οποία θα έχει ως επικεφαλής όποιον εκλεγεί από τη βάση. Δέχεται, όμως, η συμπαράταξη αυτή να έχει ένα εντελώς νέο όνομα ώστε να μπορεί να μετεξελιχθεί στη συνέχεια σε ενιαίο κόμμα, ενώ ως πρώτο βήμα προτείνει τη συνένωση των Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ και του Ποταμιού.
Από την άλλη ο επικεφαλής του Ποταμιού Σταύρος Θεοδωράκης προτείνει η 30μελής επιτροπή διαλόγου να μετεξελιχθεί σε ένα 150μελές όργανο προσωπικοτήτων το οποίο θα αναλάβει τη διοργάνωση του ιδρυτικού συνεδρίου του νέου κόμματος στα τέλη του φθινοπώρου. Επίσης, ο κ. Θεοδωράκης προτείνει πριν απ’ αυτό να προηγηθεί η εκλογή αρχηγού από τη βάση, ενώ η κυρία Γεννηματά ζητά αυτό να γίνει μετά την ιδρυτική συνδιάσκεψη.
Οι 10.000 λέξεις της Επιτροπής
Η Voria.gr παρουσιάζει σήμερα το πλήρες κείμενο των θέσεων της Επιτροπής, έκτασης 39 σελίδων και περισσότερων από 10.000 λέξεων. Για την εκπόνησή του εργάστηκαν περισσότερα από 200 άτομα, ενώ συνέδραμαν και δεκάδες προσωπικότητες, πρώην υπουργοί (Χριστοδουλάκης, Σαχινίδης, Χαρδούβελης), δήμαρχοι (Μπουτάρης, Καμίνης, Αρναουτάκης), επιστήμονες (Διαμαντούρος, Αλιβιζάτος) κ.ά.
Στο πόρισμα εντοπίζονται και ορισμένες διαφωνίες σε θέμα ήσσονος σημασίας. Για παράδειγμα υπάρχει διαφωνία για το εάν θα πρέπει η φορολογία εισοδήματος να είναι κλιμακωτή με χαμηλότερο πλαφόν ή όχι, για το αν οι σχέσεις Κράτους - Εκκλησίας θα επαναπροσδιοριστούν διά νόμου όπως υποστηρίζει το ΠΑΣΟΚ ή στο πλαίσιο της Συνταγματικής Αναθεώρησης όπως θέλουν το Ποτάμι και οι λοιπές Κινήσεις, για το καθεστώς υπό το οποίο θα λειτουργούν τα νοσοκομεία (αν θα είναι Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου), για τον φορέα ο οποίος θα εποπτεύει τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα κ.ο.κ.
Το πλήρες κείμενο των 39 σελίδων είναι ΕΔΩ.
Οι βασικοί άξονες είναι οι ακόλουθοι:
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται από τη Βουλή
Είναι επιτακτική ανάγκη μιας γενναίας αναθεώρησης του Συντάγματος. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται:
- Ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας προκειμένου να υπάρξει εξισορρόπηση του απολύτως πρωθυπουργοκεντρικού μοντέλου. Ο Πρόεδρος έχει τη δυνατότητα να συγκαλεί με πρωτοβουλία του το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών, το οποίο από άτυπο αποκτά θεσμικό χαρακτήρα. Ορίζει τους προέδρους των Ανεξάρτητων Αρχών από κατάλογο που προτείνει η Βουλή. Μπορεί να κινήσει τη διαδικασία για τον δικαστικό έλεγχο της συνταγματικότητας ενός νομοσχεδίου.
- Ο ΠτΔ εκλέγεται από τη Βουλή. Στην 1η ψηφοφορία εκλέγεται αν εξασφαλίσει τα 2/3 της Βουλής (200 ψήφοι), στη δεύτερη τα 3/5 (180 ψήφοι) και στην τρίτη ψηφοφορία αν εξασφαλίσει 160 ψήφους. Σε περίπτωση αδυναμίας εκλογής παρατείνεται αυτομάτως κατά 1 χρόνο η θητεία του εν ενεργεία Προέδρου για να μη διαλυθεί η Βουλή.
- Η κυβέρνηση εκλέγεται για 4 χρόνια. Σε περίπτωση προκήρυξης πρόωρων εκλογών, η κυβέρνηση εκλέγεται για τον χρόνο μέχρι τη συμπλήρωση της τετραετίας. Έτσι, δεν έχει ισχυρό κίνητρο για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών επικαλούμενη προσχηματικούς λόγους. Περιορίζεται η καταχρηστική επίκληση του περίφημου «εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας» για τη διάλυση της Βουλής, όποτε κρίνει η Κυβέρνηση ότι είναι σκόπιμη για την ίδια η άμεση προσφυγή στις κάλπες. Απαιτείται η πλειοψηφία 3 / 5 της Βουλής για κάτι τέτοιο.
- Αναθεώρηση του άρθρου 86, «περί ευθύνης υπουργών», έτσι ώστε τα αδικήματα που διαπράττουν οι υπουργοί να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες παραγραφής με εκείνα των υπολοίπων πολιτών. Επίσης αναθεωρείται το άρθρο 62 που παρέχει ασυλία στους βουλευτές. Οι βουλευτές πρέπει να προσφεύγουν στην προστασία της Βουλής μόνον όταν θεωρούν ότι η δίωξή τους είναι πολιτική ή καταχρηστική.
Ιδιωτικά πανεπιστήμια
Αναθεώρηση του άρθρου 16 ώστε να δίνεται η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών Πανεπιστημίων.
Χρηματοδότηση κομμάτων
Ο έλεγχος του πολιτικού χρήματος (πόθεν έσχες, οικονομικά κομμάτων κ.τ.λ.) να γίνεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο ώστε να μην είναι ελέγχοντες κι ελεγχόμενοι οι βουλευτές. Επίσης να είναι υποχρεωτική η ηλεκτρονική ανάρτηση των οικονομικών των κομμάτων. Να δημοσιοποιούνται οι ιδιωτικές εισφορές.
Αυτοδιοίκηση
Προτείνεται μεταξύ άλλων:
- Συστηματική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων προς την Αυτοδιοίκηση, με ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Ο.Τ.Α.
- Κατάργηση, στη βάση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, όλων των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων των υπουργείων και ανάθεση -όσων εξ αυτών πρέπει να διατηρηθούν- στην Τ.Α. ή σε αποκεντρωμένους φορείς.
- Δραστική μείωση του όγκου των συμβούλων του πολιτικού προσωπικού. Τα πολιτικά γραφεία ως δημόσιες υπηρεσίες καταργούνται.
- Δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιας Διοίκησης η οποία συντονίζει κι εποπτεύει τον ανασχεδιασμό και ελέγχει την αξιοκρατία.
Αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων
- Κάθε δομή και κάθε πρόσωπο αξιολογείται μέσα από αντικειμενικές και αδιάβλητες διαδικασίες τις οποίες ελέγχει το ΑΣΕΠ ο ρόλος του οποίου αναβαθμίζεται. Η αμοιβή συνδέεται με την απόδοση. Οι αποδοτικοί υπάλληλοι επιβραβεύονται. Υπάλληλοι που κρίνονται επανειλημμένα ανεπαρκείς από τις θεσμοθετημένες διαδικασίες αξιολόγησης απομακρύνονται.
- Οι Γενικοί Γραμματείς των Υπουργείων επιλέγονται μετά από ανοιχτό διαγωνισμό, ύστερα από προκήρυξη της θέσης, για πενταετή θητεία.
- Η επιλογή των θέσεων ευθύνης στο Δημόσιο γίνεται με ανοιχτές διαδικασίες που εξασφαλίζουν αξιοκρατία και διαφάνεια στη βάση συγκεκριμένων περιγραμμάτων θέσεων.
- Θεσμοθετείται η Κάρτα του Πολίτη. Κάθε πολίτης έχει μια Κάρτα κι έναν Αριθμό (ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, ΑΔΤ) για όλες τις συναλλαγές του με το Δημόσιο.
- Όλες οι συναλλαγές του πολίτη με το Δημόσιο γίνονται μέσω των αναβαθμισμένων ΚΕΠ.
- Όλες οι αποφάσεις και τα έγγραφα του Δημοσίου αναρτώνται στη «Διαύγεια». Όλες οι συμβάσεις και οι προμήθειες στο Δημόσιο δημοσιεύονται στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημόσιων Συμβάσεων.
Ο ΕΝΦΙΑ στους δήμους
- Προτείνεται η οικονομική αυτοτέλεια, η θεσμική αυτονομία και ο αυτοέλεγχος των ΟΤΑ. Βασική πηγή εσόδων των ΟΤΑ θα είναι ένας βελτιωμένος και αντικειμενικός φόρος ακινήτων.
- Δημιουργία Μητροπολιτικών Δήμων, βάσει των ευρωπαϊκών μητροπολιτικών προτύπων.
Αλλαγές στη Δικαιοσύνη
Προτεραιότητα είναι η βελτίωση της ταχύτητας και της ποιότητας απονομής της Δικαιοσύνης και η εμπέδωση της ανεξαρτησίας της.
Προτείνεται:
- Μηχανοργάνωση και ηλεκτρονική διασύνδεση όλων των δικαστηρίων της χώρας.
- Εναλλακτικές μορφές επίλυσης των διαφορών, όπως η διαμεσολάβηση και η δικαστική μεσολάβηση αλλά και ο θεσμός του plea bargaining στις ποινικές δίκες.
- Αναδιαμόρφωση και εκσυγχρονισμός της βασικής νομοθεσίας.
- «Καλλικράτης» στη δικαιοσύνη και ίδρυση εξειδικευμένων δικαστικών δομών (λ.χ για υποθέσεις εταιρικού δικαίου, οικογενειακό δικαστήριο κ.α.).
- Ενίσχυση του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων, με μέριμνα για την επιμόρφωση των δικαστών που διευθύνουν δομές.
- Να προστατευθεί η ανεξαρτησία της δικαστικής από την εκτελεστική εξουσία, με την ενεργή εμπλοκή της Βουλής στη διαδικασία επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Να αναθεωρηθεί η σχετική διάταξη του Συντάγματος.
- Να επανεξετασθεί και να ορθολογικοποιηθεί το κόστος πρόσβασης στη Δικαιοσύνη, ειδικά για ευπαθείς ομάδες.
Οικονομία
Μεταξύ άλλων προτείνεται:
- Απελευθερώσεις αγορών (σύμφωνα με τις οδηγίες ΟΟΣΑ) και ταχεία προώθηση των αποκρατικοποιήσεων.
- Μέτρα για αύξηση της απασχόλησης και όχι περαιτέρω απορρύθμισης της εργασίας. Προστασία της εργασίας, συλλογικές διαπραγματεύσεις και συμβάσεις εργασίας, αξιοπρεπής κατώτατος μισθός.
- Ταχύτατη αδειοδότηση όλων των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων μέσω διαδικασιών «μιας στάσης» (one stop shop), την ενδυνάμωση της υπηρεσίας fast truck με πραγματικές εξουσίες για τις μεγάλες επενδύσεις.
- Μείωση των φόρων των επιχειρήσεων και επιβολή πολυετούς ισχύος του, με την όποια αλλαγή να απαιτεί αυξημένες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες.
Διάθεση του 1% του προϋπολογισμού για το Κράτος Πρόνοιας ως εξής: 19% Συνταξιοδοτικό, 6% Υγεία και 1 % Πρόνοια. Οι κοινωνικές δαπάνες θα πρέπει να εξαιρεθούν από τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος και τον μηχανισμό αυτόματου περιορισμού.
Υγεία
- Ηλεκτρονική Κάρτα Υγείας για κάθε πολίτη που έχει ΑΜΚΑ και για τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους.
- Για τα άτομα με οικογενειακό εισόδημα κάτω από το όριο της σχετικής φτώχειας, που πιστοποιείται με διαφάνεια, μηδενική συμμετοχή στο φάρμακο και στη χρήση των υπηρεσιών του ΕΣΥ. Για τους υπόλοιπους, η ιδία συμμετοχή στο φάρμακο διαμορφώνεται με βάσει εισοδηματικά κριτήρια. Εξαιρούνται οι χρόνιοι πάσχοντες σοβαρών νοσημάτων.
- Τις δαπάνες των ανέργων για περίθαλψη και φάρμακο επωμίζεται ο ΟΑΕΔ.
- Επανεκκίνηση της αντικαπνιστικής εκστρατείας με αυστηρή και λειτουργική εφαρμογή της απαγόρευσης του καπνίσματος στους δημόσιους κλειστούς χώρους.
- Νέο σύστημα μισθών και αμοιβών όλων των κλάδων με τακτικό μισθό, πρόσθετες αμοιβές από πράξεις που εκτελούνται εντός νοσοκομείου στην ολοήμερη λειτουργία και έσοδα από ερευνητικά προγράμματα. Υπό προϋποθέσεις δυνατότητα άσκησης ιδιωτικού έργου εκτός Νοσοκομείου.
- Επιδίωξη οι δημόσιες δαπάνες υγείας να σταθεροποιηθούν στο 6% του ΑΕΠ.
Ασφαλιστικό σύστημα
- Βασική σύνταξη για όλους με 15 έως 20 έτη ασφάλισης που θα ανέρχεται σε ποσοστό 5% του ΑΕΠ.
- Αναλογική σύνταξη που θα στηρίζεται στην ενίσχυση της αναλογικότητας και ανταποδοτικότητας στη βάση των καταβαλλόμενων ασφαλιστικών εισφορών.
- Καθολική και Υποχρεωτική Επικουρική Σύνταξη με το κράτος να διατηρεί τον θεσμικό του ρόλο. Η εξασφάλιση της διαφάνειας επιτυγχάνεται μέσα από τον Ατομικό (προσωπικό) Λογαριασμό για κάθε εργαζόμενο (κεφαλαιοποίηση εισφορών).
Παιδεία
- Δίχρονη, υποχρεωτική προσχολική αγωγή, με πλήρη εφαρμογή της ολοήμερης λειτουργίας.
- Δημόσια υποχρεωτική εκπαίδευση 11 ετών (2+6+3) και στη συνέχεια ελεύθερη επιλογή για το Γενικό Λύκειο (με δύο κατευθύνσεις “Πρακτικό” και “Κλασσικό”) ή Τεχνολογικό Λύκειο.
- Γενίκευση του ολοήμερου σχολείου με το ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα (ΕΑΕΠ) σε όλα τα δημοτικά από τα 6θέσια και άνω και επαναφορά των από το 2010 θεσμοθετημένων ομίλων δραστηριοτήτων (Ευέλικτη Ζώνη) στα Γυμνάσια.
- Ενίσχυση της πολιτικής των πρότυπων και πειραματικών σχολείων και επέκτασή τους σε κάθε νομό.
- Έμφαση στη διοίκηση σχολικών μονάδων. Ενίσχυση σχετικών μεταπτυχιακών προγραμμάτων και κατάρτιση στελεχών που προορίζονται για διευθυντές σχολείων, σχολικοί σύμβουλοι ή αξιολογητές.
ΑΕΙ
- Θέσπιση ενιαίων κριτηρίων κατάργησης ή συγχώνευσης ακαδημαϊκών μονάδων και άμεση υλοποίησή τους στο πλαίσιο ενός γενικότερου στρατηγικού σχεδιασμού για τη Χωροταξική αναδιάρθρωση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης με τη δημιουργία ισχυρών εκπαιδευτικών πόλων Πανεπιστημίων, ΤΕΙ και Ερευνητικών Κέντρων.
- Συμφωνία Πολιτείας και ΑΕΙ για τον ορισμό των εισακτέων σε κάθε Σχολή και για τον ορισμό της βαρύτητας των βασικών μαθημάτων, βάσει των οποίων θα γίνεται η εισαγωγή.
- Δημιουργία ξενόγλωσσων προγραμμάτων προπτυχιακών σπουδών με τέλη εγγραφής και μεταπτυχιακών σπουδών με δίδακτρα για υποδοχή κυρίως ξένων φοιτητών, καθώς και επιβολή τελών εγγραφής, με παράλληλη παροχή υποτροφιών ή και δωρεάν σπουδών στους άριστους και αποδεδειγμένα άπορους πτυχιούχους για τα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ).
- Επανακαθορισμός του ρόλου και των αρμοδιοτήτων των Συμβουλίων Διοίκησης μετά από αξιολόγηση του θεσμού όπως προβλέπεται από το νόμο και λαμβάνοντας υπόψη την ευρωπαϊκή εμπειρία. Το Συμβούλιο Ιδρύματος να λειτουργεί ως συμβούλιο στρατηγικού σχεδιασμού και εποπτείας ενισχύοντας το αυτοδιοίκητο των ιδρυμάτων.
- Ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων με την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος και με διαδικασίες αυστηρής πιστοποίησης.
Εκπαιδευτικοί
- Διορισμοί και προσλήψεις από ενιαίους πίνακες με βάση αντικειμενικά κριτήρια (βαθμολογία από διαγωνισμό ΑΣΕΠ, διδακτική προϋπηρεσία, ακαδημαϊκοί τίτλοι και κοινωνικά κριτήρια). Η προϋπηρεσία δεν πρέπει να ακυρώνει τα υπόλοιπα κριτήρια. Άμεση προκήρυξη νέου διαγωνισμού του ΑΣΕΠ.
- Θέσπιση σταθερού πλαισίου συνεχούς επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών.
- Εφαρμογή ενιαίων και σταθερών κανόνων διαφάνειας, αντικειμενικότητας και αξιοκρατίας για την επιλογή των στελεχών εκπαίδευσης.