Οι συνθήκες, τα αίτια αλλά και οι ευθύνες της νέας τραγωδίας με 15 νεκρούς πρόσφυγες και μετανάστες το βράδυ της 3ης Φεβρουαρίου στη Χίο βρέθηκαν απόψε στο επίκεντρο εκδήλωσης της Νέας Αριστεράς στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Θεσσαλονίκης.
Παραθέτοντας μαρτυρίες επιζώντων και πληροφορίες ανθρώπων από το πεδίο, οι ομιλητές κατήγγειλαν επιχείρηση συγκάλυψης των πραγματικών γεγονότων και των ευθυνών του Λιμενικού Σώματος, ενώ συνυπολογίζοντας τα πολύνεκρα ναυάγια στο Φαρμακονήσι, την Πύλο και τη Ρόδο, συνέκλιναν αφενός στην ηθική διάσταση που λαμβάνουν πλέον οι πολιτικές αποφάσεις αναφορικά με την αξία της ανθρώπινης ζωής και αφετέρου στην πεποίθηση ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει ένα πολιτικό αφήγημα γύρω από το μεταναστευτικό ζήτημα που στοχοποιεί ακτιβιστές, δημοσιογράφους και πολιτικούς ως «ανθέλληνες» και «προδότες της χώρας».
Αποστολόπουλος: Δεν έχουμε δει ποτέ ξανά ναυάγιο που να μην υπάρχει νεκρός από πνιγμό - Να γίνει από ανεξάρτητη αρχή η έρευνα
Σοβαρά ερωτήματα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη η τραγωδία έθεσε ο Ιάσονας Αποστολόπουλος, συντονιστής διασώστης της Mediterranea Saving Humans, αντικρούοντας τη διάσταση που δίνει το Λιμενικό Σώμα. «Έχω συμμετάσχει σε περίπου 350 επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, έχουμε διασώσει περίπου 10.000 ανθρώπους και ποτέ μα ποτέ δεν έχουμε συγκρουστεί με προσφυγική βάρκα. Πώς γίνεται το λιμενικό σκάφος συνεχώς να συγκρούεται με βάρκες, ενώ ο ρόλος του είναι το ακριβώς αντίθετο, να διασφαλίσει ότι δεν θα κινδυνεύσει ποτέ ανθρώπινη ζωή στη θάλασσα» διερωτήθηκε τονίζοντας πως τα τεχνικά χαρακτηριστικά της προσφυγικής λέμβου και η εικόνα των δύο σκαφών μετά το περιστατικό δεν συνάδουν με την επίσημη εκδοχή ότι η λέμβος έπεσε πάνω στο σκάφος του Λιμενικού. «Δυστυχώς έχουμε δει πολλά ναυάγια αλλά δεν έχουμε δει ποτέ διαλυμένα κρανία, παραμορφωμένα πρόσωπα, ρήξεις σπληνών και ήπατος και τόσο μαζικά κατάγματα σε χέρια και πόδια. Δεν έχουμε δει ποτέ ναυάγιο που να μην υπάρχει νεκρός από πνιγμό» σημείωσε. Επικαλούμενος μάλιστα μαρτυρίες επιζώντων που ανέφεραν ότι το σκάφος του Λιμενικού τούς εμβόλισε, υπογράμμισε ότι οι Λιμενικοί θα έπρεπε να συλληφθούν.
Στάθηκε στην κατηγορία του διακινητή που αποδόθηκε σε βάρος του 31χρονου Μαροκινού που επέβαινε στη λέμβο, χαρακτηρίζοντας σκανδαλώδη τη σύλληψη. «Έξι στους έξι επιζώντες δεν αναγνώρισαν τον Μαροκινό ως διακινητή τους» τόνισε ο Ιάσονας Αποστολόπουλος επισημαίνοντας πως υπήρξε μόνο ένας επιζών κατά τη διάρκεια της προανάκρισης που αναγνώρισε τον Μαροκινό ως διακινητή και ο οποίος, όπως κατήγγειλε, «την επόμενη ημέρα είχε εξαφανιστεί». «Ο πραγματικός διακινητής ποτέ δεν μπαίνει στη βάρκα, δεν ρισκάρει τη ζωή του ενώ έχει πληρωθεί αδρά» πρόσθεσε και εξήγησε ότι τα κυκλώματα διακινητών απειλούν με διάφορους τρόπους τους πρόσφυγες και τους μετανάστες προκειμένου να αναλάβουν εκείνοι τον χειρισμό της λέμβου. «Κατηγορούν τους δουλεμπόρους για τα ναυάγια, ενώ στην πραγματικότητα οι διακινητές είναι το σύμπτωμα της τραγωδίας και του δομικού προβλήματος που υπάρχει στην ΕΕ και όχι η αιτία».
Ο κ. Αποστολόπουλος κατηγόρησε τις αρμόδιες αρχές για συγκάλυψη, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι οι κάμερες δεν κατέγραψαν το περιστατικό και ότι ο καπετάνιος του λιμενικού σκάφους δεν έχει συμπληρώσει ακόμη το ημερολόγιο του σκάφους, δηλαδή την επίσημη αναφορά για την επίμαχη ημέρα. «Είπε ότι δεν μπορεί να τη γράψει επειδή χτύπησε στο αριστερό του χέρι και στη συνέχεια παραδέχθηκε ότι είναι δεξιόχειρας. Ακόμα σκέφτονται τι θα πουν για να το καλύψουν» τόνισε χαρακτηριστικά, ενώ σε άλλο σημείο έκανε λόγο για «ολομέτωπη στοχοποίηση των δικηγόρων των προσφύγων και των μαρτύρων-επιζώντων», κρίνοντας αναγκαία την ανάθεση της έρευνας του ναυαγίου σε ανεξάρτητη αρχή και όχι στο εμπλεκόμενο στο συμβάν Λιμενικό Σώμα. Τέλος, αναφέρθηκε και στη μεταναστευτική πολιτική που ασκείται τα τελευταία χρόνια, λέγοντας πως «δεν είναι δυνατόν το 2026 ο μοναδικός τρόπος για να ασκήσει κανείς το δικαίωμα του ασύλου να είναι να έρθει παράτυπα με μία βάρκα». «Χρέος μας είναι να διευρύνουμε τις αντιστάσεις για να λήξουν τα εγκλήματα στη θάλασσα, να απονεμηθεί η δικαιοσύνη για κάθε θύμα κρατικής βίας και να παλέψουμε για μια καλύτερη και πιο δίκαιη κοινωνία» κατέληξε.
Σακελλαρίδης: Η κυβέρνηση επιδίδεται σε αγώνα τρομοκράτησης και φίμωσης των ενεργών κομματιών της ελληνικής κοινωνίας
Για συντονισμένη απόπειρα που γίνεται με πολλούς και διάφορους τρόπους προκειμένου να επικρατήσει φόβος, σιγή και μίσος αλλά και προσπάθεια να δημιουργηθεί θόρυβος με σκοπό να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη έκανε λόγο ο γραμματέας της ΚΕ της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδης. «Επιδίδονται σε έναν αγώνα τρομοκράτησης και φίμωσης των ενεργών κομματιών της ελληνικής κοινωνίας που αγωνίζονται, προασπίζονται τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, το κράτος δικαίου και την ίδια τη δημοκρατία» σημείωσε ο κ. Σακελλαρίδης φέρνοντας ως παράδειγμα τη στάση του κυβερνητικού εκπροσώπου στο χθεσινό briefing των πολιτικών συντακτών κατά το οποίο «απείλησε δημοσιογράφο ότι θα του κάνει μήνυση για μία ερώτηση». «Δείχνει κατά τη γνώμη μου όχι ότι έχει χαθεί ο έλεγχος αλλά μία προσπάθεια να υπάρξει πλήρης καθυποταγή όλων των ενοχλητικών φωνών» εκτίμησε. Εξέφρασε παράλληλα την έκπληξή του για την επίθεση που δέχθηκε ο ίδιος και ο Νάσος Ηλιόπουλος από κυβερνητικά στελέχη για την επίσκεψή τους στο νοσοκομείο Χίου απαντώντας πως με αυτόν τον τρόπο επιδιώκουν «να περιορίσουν τα πολιτικά κόμματα σε έναν διακοσμητικό ρόλο». «Αυτό είναι το αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης που έχει εγκαθιδρύσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη και προσπαθούν διαρκώς ακόμα και να το συνταγματοποιήσουν οριακά» τόνισε.
Ο γραμματέας της ΚΕ του κόμματος εξήρε την ηθική διάσταση που λαμβάνουν πλέον τα ναυάγια λέγοντας χαρακτηριστικά πως «όταν έχεις να δώσεις μία μάχη που υπερασπίζεται στην πραγματικότητα την ανθρωπότητα, την ιδιότητα του να είσαι άνθρωπος που υπερασπίζεται το αυτονόητο, ότι όλες οι ζωές δηλαδή αξίζουν το ίδιο, τότε είναι μία μάχη σαφέστατα πολιτική αλλά έχει πλέον και ηθικά στοιχεία». «Όταν μπαίνουμε σε διαδικασία να σχετικοποιούμε την ανθρώπινη ζωή είναι η ατραπός που οδηγεί σε άλλα καθεστώτα» πρόσθεσε.
Αναφέρθηκε και στην εθνική ασφάλεια κατηγορώντας τη Δεξιά πως εμφανίζεται «ακριβή στα πίτουρα και φθηνή στο αλεύρι». «Προβάλλονται σαν κίνδυνος οι άνθρωποι αυτοί που έρχονται στην Ελλάδα. Εμφανίζονται ως απροσδιόριστη απειλή, ενώ την ίδια στιγμή έχουμε τις υποκλοπές, το μεγαλύτερο σκάνδαλο το οποίο έχει πάει στο Μονομελές ως πλημμέλημα» είπε και σε άλλο σημείο κατηγόρησε την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ότι επιχειρεί να εμπεδώσει τον «επελαύνοντα συντηρητισμό» με όρους ιδεολογίας προκειμένου να εγκαθιδρυθεί ένα νέο μοντέλο κοινής λογικής στους πολίτες.
Τσιτσελίκης: Υπάρχει ένα υφαντό παρανομιών και πολιτικών ακροτήτων που πρέπει να συμμαζευτεί
Την ύπαρξη ενός μοτίβου και μίας επαναλαμβανόμενης ρητορικής κατά την οποία «δεν υπάρχει ευθύνη των Λιμενικών» στηλίτευσε ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο ΠΑΜΑΚ, Κωστής Τσιτσελίκης, υπογραμμίζοντας πως υπάρχει ένα «υφαντό παρανομιών και πολιτικών ακροτήτων που πρέπει να συμμαζευτεί». «Όλο αυτό στο τέλος δείχνει ότι είμαστε μία κοινωνία που πάσχει ως προς το ανθρώπινο σκέλος της, έχουμε μία απανθρωποίηση της πολιτικής, της ρητορικής, της ηθικής και του δικαίου με όλες αυτές τις πρακτικές που φαίνονται ως κανονικότητα» τόνισε.
Αναφερόμενος στα ναυάγια, έκανε λόγο για «επανάληψη του κακού σε συχνότητα και πυκνότητα τα τελευταία 15 χρόνια» και για κυβερνητικό αφήγημα που μιλά για προσπάθεια «απόκρουσης ενός εισβολέα». «Δεν ζούμε στην εποχή των ανοιχτών συνόρων, όμως το θέμα είναι τα όρια και οι εγγυήσεις της ανθρώπινης ζωής» σημείωσε ο καθηγητής επισημαίνοντας πως όσοι περνούν παράτυπα τα σύνορα έχουν εγγενώς το δικαίωμα να ζητήσουν άσυλο. «Δεν μπορώ να τον αποτρέπω σέρνοντάς τον, αν είναι σε κίνδυνο θα πρέπει πρώτα να τον σώσω, να τον φέρω στην Ελλάδα και μετά να τον ρωτήσω για το άσυλο» διευκρίνισε επικαλούμενος τη διαδικασία που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο.
Ο κ. Τσιτσελίκης παρατήρησε πως πλέον υπάρχει μία αντιστροφή των όρων στο ζήτημα της ασφάλειας. «Αντί να μιλάμε για την ασφάλεια των ανθρώπων, μιλάμε για την ασφάλεια κάτι αόριστου, εν προκειμένω των συνόρων» ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η ΕΕ έχει στραφεί πλέον προς τον συντηρητισμό και το μοντέλο της αποτροπής στον τομέα του μεταναστευτικού. Αναφέροντας, τέλος, επιγραμματικά, περιστατικά που έχουν συμβεί στη διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος συμπέρανε πως «η έννοια της ευθύνης με την πολιτική διάσταση έχει χαθεί» και υπογράμμισε την ανάγκη να αντιστραφεί αυτή η συνθήκη.
Από την πλευρά της, η δημοσιογράφος Μίκα Αγραφιώτου, χαρακτήρισε «κυβερνητικά εγκλήματα» τα ναυάγια στο Φαρμακονήσι, την Πύλο και τη Χίο, τονίζοντας πως το επίσημο αφήγημα των τελευταίων ετών είναι ότι «οποιοσδήποτε τολμήσει να αμφισβητήσει την κυβερνητική εντολή προβάλλεται αυτόματα ως ανθέλληνας και προδότης της χώρας». Κατηγόρησε, τέλος, την κυβέρνηση πως αγνοεί τις διεθνείς συμβάσεις και τις καταδίκες της χώρας στο μεταναστευτικό και πως στοχοποιεί ακτιβιστές, δημοσιογράφους και πολιτικούς, επικρίνοντας παράλληλα τα συγχαρητήρια που δόθηκαν στο Λιμενικό Σώμα για τη διαχείριση της τραγωδίας στη Χίο.
