Ράγισαν καρδιές στον αποχαιρετισμό του Διονύση Σαββόπουλου στη Μητρόπολη Αθηνών. Όσοι μίλησαν για τον σπουδαίο τραγουδοποιό, θυμήθηκαν στιγμές που έζησαν μαζί του, ατάκες που είπε, τραγούδια που έγραψε και δεσμεύτηκαν πως το έργο και η παρουσία του δεν θα ξεχαστούν ποτέ.
Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε στη Μητρόπολη Αθηνών, χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερώνυμου, παρουσία της οικογένειάς του, συγγενών, φίλων, συνεργατών, πολιτικών, ενώ πλήθος κόσμου βρισκόταν στο προαύλιο του ναού
Μητσοτάκης: Είσαι κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης
«Δεν είμαι εδώ μόνο ως φίλος και θαυμαστής του, αλλά έχω χρέος προς έναν σπουδαίο Έλληνα. Ο Νιόνιος συμβάδισε με τη ζωή της χώρας σε όλη του τη ζωή, δίνοντάς μας ώθηση χαράς στις δύσκολες ανηφόρες και προειδοποιώντας μας. Έχοντας την δική του άποψη για τα πράγματα, ανοιχτή. Γι' αυτό και στη μουσική μπόρεσε να φέρει τη ροκ κοντά στο έντεχνο, έτσι και στην πολιτική.», ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο κ. Μητσοτάκης επικαλέστηκε στίχους του Διονύση Σαββόπουλο από τον Άγγελο - Εξάγγελο, «γιατί αποτελούν ευθύ και δημόσιο λόγο. Πετυχαίνουν να ενώσουν τον ευαίσθητο χώρο της τέχνης με τον πραγματισμό της πολιτικής».
«Τα νέα που μάς έφερε ήταν όλα μια ψευτιά
κι ακούγονταν ευχάριστα στ’ αυτί μας
Γιατί έμοιαζε μ’ αλήθεια η κάθε του ψευτιά
κι ακούγοντάς τον ησύχαζε η ψυχή μας
Αμέσως καταλάβαμε τι πήγαινε να πει
και τού ’παμε να φύγει μουδιασμένα
Αφού δεν είχε νέα ευχάριστα να πει
καλύτερα να μη μάς πει κανένα
Μια απόδειξη ότι η καλλιτεχνική ευαισθησία γίνεται πολύ πιο ισχυρή».
«Ο Διονύσης Σαββόπουλος δεν δέχτηκε ποτέ αξιώματα», επισήμανε προσθέτοντας ότι ανήκει στους λίγους που ενώ μας ψυχαγωγούν, μας καθορίζουν. Κατέστη ο χρονογράφος του ελληνικού ταξιδιού επί μισό και πλέον αιώνα. Η κληρονομιά του αποτελεί κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. «Νιόνιο μας, θα σε αποχαιρετίσω με ένα μεγάλο ευχαριστώ. Από αύριο δεν θα υπάρχεις μόνο μέσα από τα τραγούδια σου. Θα σε σκεφτόμαστε κάθε φορά που ένας νέος πιάνει μια κιθάρα αλλά και κάθε φορά που κοιτιόμαστε σε έναν καθρέφτη. Με τα καλά μας και τα στραβά μας», είπε.
Σακελλαροπούλου: Τραγούδησες για εμάς, το έθνος, τον λαό και την ιστορία
«Τραγούδησες για εμάς, το έθνος, τον λαό και την ιστορία, την παράδοση και το μοντέρνο, τη σύνδεση Ανατολής και Δύσης», είπε η τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η οποία συνδέθηκε μαζί του με στενή φιλία και ήταν από τους τελευταίους ανθρώπους που τον είδε πριν ο Νιόνιος κλείσει τα μάτια του.
«Στη Θεσσαλονίκη, την πόλη σου έπεσε βαριά σκιά», είπε η κ. Σακελλαροπούλου, προσθέτοντας πως «κι ύστερα πέρασε "Το φορτηγό" και σε πήγε μακριά".
«Το έργο σου δεν είναι μόνο μια μουσικά αποτυπωμένη ιστορία του τόπου μας. Δεν λύγισε ποτέ ο λόγος σου απέναντι στα σκοτάδια και τη λογοκρισία»», πρόσθεσε σημειώνοντας για εκείνον πως «δεν σύρθηκες από το κοινό σου, ήσουν πάντα μπροστά ακόμη και απέναντί του».
«Και ήρθαν τα χρόνια τα τελευταία, της ασθένειας με τις φιλόξενες βραδιές, τους φίλους και τις αναμνήσεις, την πληρότητα της ζωής και την πίστη σου όλα είναι εδώ, τίποτα δεν χάνεται», είπε. «Θα σου την προσέχουμε την Άσπα, να είσαι σίγουρος. Καλό ταξίδι Διονύση αγαπημένε», κατέληξε.
Σταμάτης Φασουλης: Έτσι είπαμε Διονύση;
Στιγμές που πέρασαν μαζί και αλησμόνητα τραγούδια θυμήθηκε στο επικήδειο που είπε από στήθους ο Σταμάτης Φασουλής. «Ο Σαββόπουλος έπαιρνε το τίποτα και το έκανε άπαν» είπε και συμπλήρωσε πως «αφήνεις ένα ελληνικό τραγούδι πάμπλουτο. Το αγάπησες πολύ». Μη μπορώντας να κρύψει τη συγκίνησή του ο Σταμάτης Φασουλής δήλωσε πως δεν θέλει να κλάψει και τον αποχαιρέτησε με τη φράση: «Δεν θα σου πω αντίο, θα σου πω καλή αντάμωση στο περιβόλι του ουρανού σου».
Σκαμπαρδώνης: Είσαι εγγόνι του Λευκού Πύργου - Σου μεταφέρω την οδύνη και τον σεβασμό της Θεσσαλονίκης
«Αγαπητέ Διονύση, έρχομαι από τη Θεσσαλονίκη και σου μεταφέρω την οδύνη και τον σεβασμό της», ανέφερε ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης, συμμαθητής του στο Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων της Θεσσαλονίκης και καρδιακός του φίλος. Ο κ. Σκαμπαρδώνης θυμήθηκε και απαρίθμησε όλους τους μεγάλους της διανόησης στη Θεσσαλονίκης, φίλους κι αγαπημένους του Νιόνιου.
«Η μητέρα πόλη σε αποχαιρετά. Με τα ανεμισμένα της κάστρα που έψαλες, τα καΐκια, τα βεγγαλικά, τις χορωδίες, το πλήθος που βλέπει οπτασίες. Η γειτονιά σου η Ανάληψη σου γνέφει. Εκεί κοντά που είδες για πρώτη φορά τον Τσιτσάνη να κρατάει ένα μικρό βιολί και να πετάει δέκα πόντους πάνω από το έδαφος. Οι παλιοί σου φίλοι, ο Μπάμπης ο Καλλιπολίτης, ο Τάκης ο Σιμώτας, οι παιδικοί σου φίλοι σε πικροχαιρετούν». Με φωνή τρεμάμενη τον αποκάλεσε «εγγόνι του Λευκού Πύργου»
«Οι πνευματικοί γονείς είναι οι πιο αγαπημένοι», ανέφερε ο συγγραφέας, λέγοντας ότι ο Διονύσης Σαββόπουλος έφτασε στην Άθήνα με προϋποθέσεις στο μείον άπειρο και μπόρεσε και έφτιαξε ένα τόσο μεγάλο έργο.
Αλκίνοος Ιωαννίδης: Μας ανέθρεψες, μας στήριξες, μας ελευθέρωσες
«Φεύγεις γιορτινός και αιώνιος, αφήνοντάς μας τα ανεκτίμητα δώρα του περάσματός σου από τη γη», είπε με φωνή που έσπαγε ο τραγουδοποιός Αλκίνοος Ιωαννίδης.
«Σου άρεσαν οι γιορτές, τα μπουλούκια, τα συμπόσια, τα πανηγύρια. Τα χαιρόσουν», είπε ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ενθυμούμενος ότι η πρώτη συναυλία που πήγε, ως παιδί στη Λευκωσία, ήταν του Διονύση Σαββόπουλου, όταν κανείς δεν υπήρχε.
«Μας ανέθρεψες, μας στήριξες, μας ελευθέρωσες. Μαζί με τους αγαπημένους σου δασκάλους, τον Μάνο Χατζηδάκη και τον Τσιτσάνη, ανέδειξες το πολύτιμο, ανέβασες το επίπεδο της χώρας συλλογικά και το επίπεδο του καθενός».
Επικαλούμενος τον αδερφό του, που του είπε ότι «ο Σαββόπουλος καταργεί το πένθος», ο Αλκίνοος Ιωαννίδης αναρωτήθηκε: «Γιατί έκλαψα τοσο; Για ποιον; Για σένα ή για μένα;». Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αντιφάσεις του, λέγοντας ότι ήταν ένας ασκητής με ακριβά γούστα, ένας αμήχανος σοφός. «Δεν ξέραμε πότε ήσουν ρόλος και πότε ο εαυτός σου».
«Μόνο ένας απείθαρχος θα μπορούσε να φτάσει εκεί που έφτασες. Θέλαμε να σε εξηγήσουμε, ήσουν ανεξήγητος. Στην τελευταία σου συναυλία ήσουν πιο ευάλωτος και πιο σίγουρος από ποτέ», είπε.
Δήμητρα Γαλάνη: Ο Σαββόπουλος είναι ο ρυθμός μέσα μας
Τα γλέντια με τις κιθάρες τους και τα τραγούδια τους θυμήθηκε η Δήμητρα Γαλάνη, στον επικήδειο που εκφώνησε. «Το έργο σου είναι και θα είναι πάντα ολοζώντανο, νέο, αιώνια κληρονομιά μας. Εσύ όμως θα λείπεις, θα μου λείπεις, γιατί είσαι τόσο βαθιά ριζωμένος μέσα μου, γιατί ο λόγος σου ήταν το πιο φωτεινό μονοπάτι της ζωή μου», είπε η ερμηνεύτρια, που είναι παιδική φίλη της συζύγου του Σαββόπουλου, Άσπα.
«Έχουν γράψει κι έχουν πει για σένα πανέμορφα πράγματα. Λόγια ψυχής. Τελικά κατάφερες και μας έκανες όλους ποιητές και ενωμένους. Πραγματικά ο κόσμος τα έχει πει όλα. Τα νιώθει όλα. Και πώς αλλιώς θα ήταν άλλωστε, αφού μας έχεις δώσει τέτοια δώρα. Θέλουμε με κάποιο τρόπο να σου ανταποδώσουμε αυτό το μεγάλο ευχαριστώ», είπε και πρόσθεσε: «Ξεκουράσου τώρα, ήξερες ακριβώς τι θα παίξεις για τα παιδιά που θα έρθουν για να μαθαίνουν πού πατούν και πού πηγαίνουν, ποια είναι η ταυτότητά τους και για ποιον λόγο θα πρέπει να αγαπούν και να είναι περήφανα γι΄αυτή τη γλώσσα, γι΄αυτό τον πολιτισμό, γι΄αυτή την ταλαίπωρη πατρίδα τελικά».
Ο γιος του αείμνηστου δημιουργού, Κορνήλιος Σαββόπουλος αναφέρθηκε σε εκείνον λέγοντας πως «είχε δύο ζωές, η μία πιο άυλη, άλλη πιο γήινη, πιο σταθερή, πιο υλική. Ήταν από μια μεριά η ρουτίνα κι από την άλλη μια πνευματικότητα που ζούσε. Το μήνυμα που προσπαθούσε να μας περάσει ήταν πως είμαστε αυτό που είμαστε και ταυτόχρονα είμαστε κάτι έξω από αυτό το υλικό».
Ο εγγονός του Διονύση Σαββόπουλου αποκάλυψε ότι όταν ήταν μικρός, ένιωθε «κόμπο στον λαιμό του από συγκίνηση κάθε φορά που ήμασταν μαζί. Αυτή η συγκίνηση ερχόταν από την αγάπη που λάμβανα». «Μέσα από όλα, η μελαγχολία μας κάνει να αγαπάμε και να νιώθουμε ενωμένοι. Η ψυχή σου μένει μαζί μας. Σ' αγαπώ πολύ», είπε.
Στο Α΄ Νεκροταφείο η ταφή του
Αμέως μετά ένα ανθρώπινο ποτάμι βγήκε στον δρόμο και συνόδευσε το φέρετρο ως το νεκροταφείο. Η νεκρώσιμη πομπή έφθασε λίγο μετά τις 15:15 στο Α’ Νεκροταφείο, συνοδευόμενη με τα τραγούδια του αγαπημένου Νιόνιου.
«Συννεφούλα» «Ας κρατήσουν οι χοροί» «Μη μιλάς άλλο αγάπη» μερικά από τα τραγούδια που ακούγονταν στον αέρα σε όλη τη διάρκεια της ταφής.