Φιλοδοξεί να γίνει μια ψηφιακή γέφυρα ανάμεσα στους πιστούς και στο γοητευτικό σύμπαν των βυζαντινών ύμνων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, των ποιητικών και μουσικών αυτών μνημείων που δεν γίνονται συχνά κατανοητά στους πολλούς εξαιτίας της πολυπλοκότητας και της ποικιλίας τους. Ο Υμνωδός, ένα ευφυές σύστημα αναγνώρισης και άμεσου χαρακτηρισμού βυζαντινών ύμνων, που αξιοποιεί τις τεχνολογίες της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ψηφιακής επεξεργασίας ήχου και βρίσκει εφαρμογή σε κινητές συσκευές (κινητά, tablets), έρχεται να απαντήσει σε μια σειρά προκλήσεων. Πιστοί και επισκέπτες δεν μπορούν πάντα να αναγνωρίσουν τους ύμνους που ακούν, ενώ η απουσία ψηφιακών εργαλείων δυσχεραίνει την εκμάθηση και τη διάδοσή τους. Την ίδια στιγμή ο σύγχρονος θρησκευτικός τουρισμός απαιτεί πλέον βιωματικές εμπειρίες πίστης, ενώ η νέα γενιά έχει ανάγκη προσβασιμότητας και μιας τεχνολογικής γέφυρας με το ορθόδοξο λειτουργικό.
Ο Υμνωδός έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο έργου που υλοποιούν η τεχνολογική εταιρεία INARTECH, το Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ) και το Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ μέσα από το πρόγραμμα «Επενδυτικά Σχέδια Καινοτομίας» της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Μέσω της εν λόγω εφαρμογής, η οποία θα είναι προσεχώς διαθέσιμη για iOS και Android συσκευές και θα παρουσιαστεί επίσημα την 1η Σεπτεμβρίου, ο χρήστης θα μπορεί ακούγοντας έναν ύμνο να τον ταυτοποιήσει σε πραγματικό χρόνο, να διαβάσει πληροφορίες για την προέλευσή του, το λειτουργικό πλαίσιο, την ιστορία και τη μουσικολογική του αξία. Στην πράξη, η εφαρμογή Υμνωδός θα αναγνωρίζει τον ύμνο που ακούγεται σε έναν ναό και θα εμφανίζει στον χρήστη το όνομα του, το πότε και γιατί ψάλλεται, τη μετάφραση ή επεξήγησή του, την ιστορική και μουσική του τεκμηρίωση και τη σύνδεσή του με τον λειτουργικό κύκλο. Οι πληροφορίες αυτές μάλιστα θα προβάλλονται αυτόματα στην οθόνη του κινητού ή του tablet στα ελληνικά ή στα αγγλικά.
Ο Υμνωδός είναι ένα εύχρηστο εργαλείο για τους πιστούς, που μπορούν με τη χρήση του να κατανοήσουν καλύτερα την πνευματική εμπειρία, για τους ψάλτες-εκπαιδευτικούς, που αποκτούν έτσι πρόσβαση σε τεκμηριωμένα δεδομένα, για τους θρησκευτικούς τουρίστες, που έχουν την ευκαιρία να ζήσουν τη λειτουργία με ουσιαστική επαφή, για τους εκκλησιαστικούς χώρους, που αναβαθμίζουν την εμπειρία συμμετοχής του ποίμνιου, αλλά και για τους ερευνητές και φορείς πολιτισμού, που αποκτούν ένα πολύτιμο μέσο τεκμηρίωσης. «Η σύγχρονη τεχνολογία μέσω της εφαρμογής του Υμνωδού βοηθά τους πιστούς να καταλάβουν τι ακούν και να συμμετάσχουν έτσι πιο αποτελεσματικά στη λειτουργία» λέει στη Voria.gr ο διδάσκων στο Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του ΠΑΜΑΚ, Κωνσταντίνος-Ηρακλής Κοκκινίδης.
Ο δε διδάσκων Ερμηνείας και Εκτέλεσης Ψαλτικής του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του ΠΑΜΑΚ, Δρ Γιώργος Πατρώνας, σημειώνει πως πρόκειται για ένα καινοτόμο έργο για την Εκκλησία, την ψαλτική, τον θρησκευτικό τουρισμό και την εκπαίδευση. «Η εφαρμογή Υμνωδός ενισχύει την πρόσβαση στη βυζαντινή μουσική, βελτιώνει την εμπειρία συμμετοχής στα λειτουργικά δρώμενα, συμβάλλει στην ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες για την προβολή της παράδοσης» εξηγεί.
Στο πλαίσιο της τεχνολογικής αυτής λύσης έχει γίνει συλλογή, ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση επιλεγμένων ύμνων, έχει δημιουργηθεί βάση δεδομένων με πληροφορίες μουσικολογικές, ιστορικές και λειτουργικές, έχει αναπτυχθεί λογισμικό αναγνώρισης μέσω spectrograms και AI και έχει δημιουργηθεί η εφαρμογή για κινητές συσκευές, η οποία δοκιμάζεται ήδη πιλοτικά σε χώρους λατρείας και πραγματικές συνθήκες.
Στην υλοποίηση του έργου Υμνωδός η εταιρεία INARTECH ήταν ο συντονιστής, ενώ το Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ με επιστημονικά υπεύθυνο τον καθηγητή κ. Σωτήριο Γούδο σε συνεργασία με το Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του ΠΑΜΑΚ με επιστημονικά υπεύθυνο το Ε.ΔΙ.Π. κ. Κωνσταντίνο-Ηρακλή Κοκκινίδη ήταν υπεύθυνα για τη μηχανική μάθηση και την ψηφιακή επεξεργασία ήχου. Οι αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης αναπτύχθηκαν από τον κ. Σωτήριο Γούδο του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ, ενώ το Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του ΠΑΜΑΚ, εκτός από την ψηφιακή επεξεργασία του ήχου, ανέλαβε και την τεκμηρίωση, την ιστορία, την υμνολογία και την εθνομουσικολογία με τη συνδρομή των Δρα Γιώργου Πατρώνα από το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης και κ. Παύλου Σεραφείμ από το Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του ΠΑΜΑΚ.