Έπεσε το βράδυ της Κυριακής (19/5) η αυλαία της 20ής, επετειακής Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου, που προσέλκυσε χιλιάδες επισκέπτες και μεγάλο αριθμό συγγραφέων, εκδοτών, μεταφραστών, επιχειρηματιών στον χώρο του βιβλίου.
Στη διάρκεια της λειτουργίας της ΔΕΒΘ, στους χώρους της ΔΕΘ-Helexpo διοργανώθηκαν συζητήσεις για τη μετάφραση και τα μεταφραστικά προγράμματα ως μέσο προώθησης των εθνικών λογοτεχνιών, ταυτότητα και διαπολιτισμική γέφυρα μεταξύ των χωρών.
ENLIT- Τα μεταφραστικά προγράμματα ως μέσο προώθησης των εθνικών λογοτεχνιών
Ο Χαράλαμπος Μελετιάδης, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού και μέλος της Επιτροπής GreekLit, παρουσίασε το μεταφραστικό πρόγραμμα GreekLit και τον τρόπο λειτουργίας του, δίνοντας παράλληλα οδηγίες για τις αιτήσεις συμμετοχής από εκδότες ή μεταφραστές. Η Marife Boix-Garcia, ως εκπρόσωπος της διεθνούς έκθεσης βιβλίου της Φρανκφούρτης, μετέφερε τη δική της εμπειρία για ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα των τίτλων, καθώς και για τη χρησιμότητα του θεσμού των τιμώμενων χωρών και την ορατότητα του έργου των μεταφραστών στα πλαίσια των εκθέσεων βιβλίου. Ο Martin Krafl, από το Τσεχικό Κέντρο Λογοτεχνίας, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση με τη σειρά του στο θεσμό των τιμώμενων χωρών, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία της μετάφρασης των βιβλίων και της ανάπτυξης της διεθνούς αγοράς βιβλίου, αναφερόμενος και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Κέντρο όσον αφορά την συνεργασία με τους εκδοτικούς οίκους. Η Ilvi Liive-Roosipuu από το Κέντρο Λογοτεχνίας της Εστονίας, επιβεβαίωσε τις δυσκολίες αυτές, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία της προσωπικής γνωριμίας στα πλαίσια διοργανώσεων, όπως οι εκθέσεις βιβλίου. Ο Julià Florit Juan από το Ινστιτούτο Ramon Lull εστίασε στην αύξηση των μεταφράσεων των καταλανικών έργων υπογραμμίζοντας και αυτός με τη σειρά του τη δυσκολία συγκέντρωσης δεδομένων για τις πωλήσεις από τους εκδοτικούς οίκους.
Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες μίλησαν για τον ιδιαίτερο ρόλο των εκπροσώπων στο επίπεδο της διεθνούς αγοράς, αλλά και για την ανάγκη συντονισμού όλων, όσοι απαρτίζουν την παραγωγική διαδικασία του μεταφραστικού εγχειρήματος. Όπως συνόψισε η Αθηνά Ρώσσογλου, συντονίστρια της συζήτησης: «Μπορεί οι προκλήσεις να είναι διαφορετικές, όμως τα ζητήματα είναι πάνω κάτω τα ίδια, πρέπει λοιπόν να επικεντρωθούμε στη συνεργασία και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και εμπειρίας».
Λογοτεχνία εν κινήσει: Ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την Αραβική λογοτεχνία
H συζήτηση ξεκίνησε με μια σύντομη παρουσίαση από τη συντονίστρια, Αθηνά Ρώσσογλου, της λειτουργίας και της στοχοθεσίας της πλατφόρμας Leila Project. Η μεταφράστρια και συγγραφέας Πέρσα Κουμούτση μίλησε για την τριετή συμμετοχή της και για τον τρόπο με τον οποίο η ιστοσελίδα δίνει τη δυνατότητα να εξερευνήσει κανείς το προφίλ και τα έργα πολλών συγγραφέων του αραβικού κόσμου, ενισχύοντας την ορατότητα του έργου τους και λειτουργώντας ως πλατφόρμα συνεργασιών. Η κ. Κουμούτση αναφέρθηκε επίσης στο μανιφέστο του project λέγοντας: «Το μανιφέστο είναι από τα πιο σημαντικά στοιχεία αυτού του project, διότι γράφτηκε και υπογράφτηκε κατά τη διάρκεια του παλαιστινιακού πολέμου, μια περίοδο κατά την οποία οι συγγραφείς από την Παλαιστίνη, αλλά και οι μεταφραστές τους, είχαν αποκλειστεί από διεθνείς εκδηλώσεις και πράγματα που συνέβαιναν στην Ευρώπη. Σκεφτήκαμε λοιπόν ότι είναι πολύ σημαντικό να καταρτίσουμε ένα μανιφέστο για να δηλώσουμε
τις διεκδικήσεις μας και να προστατεύσουμε τα δικαιώματα αυτών των ανθρώπων, το δικαίωμά τους σε ίση μεταχείριση, διότι οι κριτικές επιτροπές απαρτίζονται από εξαίρετους επιστήμονες και ακαδημαϊκούς, αλλά ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα στις πανεπιστημιακές μονάδες. Αυτό το μανιφέστο λοιπόν είναι μια ισχυρή δήλωση που έχει σκοπό να προστατέψει τους ακαδημαϊκούς, τους συγγραφείς και τους μεταφραστές που ασχολούνται με την αραβόφωνη λογοτεχνία, ειδικά αυτούς που προέρχονται από αυτή την περιοχή, που έχει τραυματιστεί τόσο πολύ, σχεδόν ανεπανόρθωτα».
O Abdel Wahab Khalifa αναφέρθηκε στη δημιουργία της ιστοσελίδας AL- Daleel, ένα ευρετήριο αραβικής λογοτεχνίας που δίνει πρόσβαση σε μεταφράσεις της αραβικής λογοτεχνίας, αλλά και σε στατιστικά στοιχεία που αφορούν την απήχηση ενός βιβλίου και των μεταφράσεών του. Συνοπτικά το Al- Daleel παρέχει πρόσβαση τόσο σε αναγνώστες όσο και σε επαγγελματίες του βιβλίου που ενδιαφέρονται να προωθήσουν αραβόφωνα έργα στη βάση των δεδομένων που παρέχονται μέσα από τις έρευνες του project.
Η κ.Κουμούτση και ο μεταφραστής Khaled Raouf αναφέρθηκαν επίσης στην κοινή τους προσπάθεια σε συνεργασία με πολλούς φορείς, όπως το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, με στόχο την προώθηση των σχέσεων ανάμεσα στην ελληνική και αραβική γλώσσα και λογοτεχνία. Μια προσπάθεια που περιλαμβάνει μεταφράσεις βιβλίων, διοργάνωση εκδηλώσεων και μαθήματα μετάφρασης.