Στην πολιτική ο χρόνος είναι σαν… ακορντεόν. Σε μία περίπτωση οι δύο μήνες μπορεί να αποδειχθούν μεγάλο διάστημα και σε άλλη να περάσουν δίχως να το καταλάβει κανείς. Εν προκειμένω η πραγματική διάσταση του τριμήνου, που μεσολαβεί ανάμεσα στο τραγικό δυστύχημα των Τεμπών μέχρι τις εκλογές, θα φανεί μετά την κάλπη. Και θα εξηγηθεί από το αποτέλεσμά της. Διότι τις πρώτες δέκα – δεκαπέντε ημέρες μετά τη σύγκρουση των τρένων οι πολιτικές εξελίξεις έδειχναν να κινούνται ταχύτατα. Το κυβερνών κόμμα, που ήταν φαβορί και για τις επερχόμενες εκλογές, είχε ταχύτατη φθορά, την οποία σε πρώτη φάση εισέπραξε ο… κανένας. Τα υπόλοιπα κόμματα διατηρήθηκαν σε σταθερά δημοσκοπικά ποσοστά, κάτι που ισχύει μέχρι σήμερα, παρά το ότι η διαφορά του πρώτου από τον δεύτερο, που διαμορφώνεται μεταξύ 3% - 4%, δείχνει σημάδια διεύρυνσης. Επομένως το τοπίο παραμένει… ομιχλώδες. Και δεν θα ξεκαθαρίσει εύκολα, ίσως επειδή είτε μας αρέσει, είτε δεν μας αρέσει στις εκλογές η ψήφος καθορίζεται σε σημαντικό ποσοστό από τη σύγκριση. Όπως λέμε «το μη χείρον βέλτιστον», δηλαδή συμβιβασμός. Έτσι κι αλλιώς το μέγεθος του κάθε προβλήματος συναρτάται απολύτως από τη λύση του. Το ίδιο ισχύει και για τα Τέμπη. Με εξαίρεση τα 57 φέρετρα που θα παραμείνουν για πάντα 57 φέρετρα.
Η δικαίωση του μετρό
Η Αττικό Μετρό επιμένει ότι η βασική γραμμή του μετρό θα λειτουργήσει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα στα τέλη του 2023. Όσοι είχαν τις αντιρρήσεις τους για το έργο από την αρχή ή εξέφρασαν ενστάσεις για διάφορα επί μέρους ζητήματα που προέκυψαν στην πορεία των 15 χρόνων που διαρκούν οι εργασίες, εξακολουθούν με κάθε ευκαιρία να γκρινιάζουν. Το μόνο πραγματικό γεγονός που έχει συμβεί –και γι’ αυτό συνιστά αντικειμενική συνθήκη- είναι ότι τα έργα κατασκευής λειτούργησαν καταστροφικά για το εμπόριο και την επιχειρηματικότητα στα σημεία που κατασκευάζονται οι σταθμοί. Ειδικά στην οδό Εγνατίας και στην οδό Δελφών το… αίμα που χύθηκε ήταν πολύ και εν πολλοίς άδικο, αφού εάν είχαν τηρηθεί τα αρχικά χρονοδιαγράμματα και το έργο είχε τελειώσει σε πέντε – έξι χρόνια, οι απώλειες πιθανόν να ήταν λιγότερες. Όπως άλλωστε η εικόνα θα ήταν καλύτερη εάν αυτή η περίοδος κατασκευής δεν είχε συμπέσει με την ουσιαστική χρεοκοπία της χώρας στη δεκαετία του 2010. Μόνο που με τα «εάν» δε γράφεται η ιστορία. Σήμερα οι περιοχές γύρω από τους σταθμούς του μετρό παραμένουν από επιχειρηματική και εμπορική άποψη βομβαρδισμένα τοπία. Αν, λοιπόν, η δρομολόγηση του μετρό συμβάλλει, πέρα από την βελτίωση της λειτουργικότητας της Θεσσαλονίκης και στην οικονομική ανάσταση περιοχών που βρίσκονται στον άξονα της διαδρομής του, τότε η κατασκευή και λειτουργία του θα δικαιωθεί πλήρως.
Η Θεσσαλονίκη του πολιτισμού
Όταν το 1997 η Θεσσαλονίκη ήταν Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το κύριο σύνθημα ήταν «Εδώ πολιτισμός είναι οι άνθρωποι». Πρόκειται για μία σε γενικές γραμμές ορθή άποψη, που ισχύει για κάθε τόπο και κάθε κοινωνία. Αρκεί η συγκεκριμένη πεποίθηση να μην εδράζεται αποκλειστικά στο παρελθόν –στην ιστορία και τα επιτεύγματα των προγόνων-, κάτι που ενδεχομένως είναι μια πολιτικώς ορθή απάντηση χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο. Το θέμα είναι ο πολιτισμός να διέπει την καθημερινότητα ενός τόπου και να μην εκφράζεται μόνο μέσω των συμβολισμών. Στη σημερινή Θεσσαλονίκη, όπου κυριαρχούν τα αυτοκίνητα, οι στενοί δρόμοι, τα πεζοδρόμια των τραπεζοκαθισμάτων, η εξαιρετικά προβληματική αστική συγκοινωνία, το ελάχιστο πράσινο, η έλλειψη σεβασμού στον δημόσιο χώρο, δύσκολα μπορεί να μιλήσει κανείς για πολιτισμό χωρίς να γίνει γραφικός. Οτιδήποτε, λοιπόν, συμβάλλει στη βελτίωση των καραμπινάτων αδυναμιών της πόλης, είναι πράξη πολιτισμού. Όπως και οποιαδήποτε κίνηση ή πρωτοβουλία που βοηθάει στον εξανθρωπισμό μιας κοινωνίας, στην οποία κυριαρχεί η κακώς εννοούμενη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, που χρεώνεται την αδιαφορία, την ανευθυνότητα και την προσήλωση στο ιδιωτικό συμφέρον και στο δημόσιο ταμείο. Για να θυμηθούμε τον Ντίνο Χριστιαννόπουλο, ο οποίος όταν πληροφορήθηκε την ανακήρυξη της Θεσσαλονίκης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 1997 –αυτό έγινε κάποια στιγμή το 1994- εξέφρασε με απόλυτα ποιητικό τρόπο την ακόλουθη απορία: Είναι δυνατόν να γίνει Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης μία πόλη που ανέχεται να ζητιανεύουν στα πεζοδρόμια της Βενιζέλου ανάπηροι του Αλβανικού έπους και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου;
Ο νόμος της Google
Τα μεγέθη είναι συγκλονιστικά. Είναι τόσο μεγάλα, που είναι ικανά να προσγειώσουν όσους ανάμεσά μας πιστεύουν ότι με μια ανάρτηση στο internet μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, - ή έστω να τον επηρεάσουν-, αλλά και να βγάλουν λεφτά. Έχουμε και λέμε, λοιπόν, από την Έκθεση για την ασφάλεια των διαφημίσεων της Google: Το 2022 η εταιρεία μπλόκαρε και αφαίρεσε περί τα 5,2 δισ. διαφημίσεις, που παραβίασαν τις πολιτικές της. Αυτό σημαίνει ότι κάθε λεπτό υπήρχαν επεμβάσεις σε 9.000 διαφημίσεις. Αναλυτικότερα η Google μέσα στους 12 μήνες του 2022 περιόρισε 4,3 δισ. διαφημίσεις, μπλόκαρε πάνω από 17 εκατ. διαφημίσεις που σχετίζονταν με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ανέστειλε πάνω από 6,7 εκατ. λογαριασμούς διαφημιστών, καθώς παραβίασαν τους κανόνες της εταιρείας, ενώ αφαίρεσε διαφημίσεις σε πάνω από 1,5 δισεκατομμύριο ηλεκτρονικές σελίδες. Τα στοιχεία συνιστούν μία ακόμη απόδειξη της απεραντοσύνης του Διαδικτύου, αλλά και του πόσο ανεξέλεγκτο είναι. Αυτό για κάποιους είναι γοητευτικό και συμβολίζει την ελευθερία της έκφρασης –κάτι που ισχύει-, αλλά καθημερινά όλο και περισσότεροι πιστεύουν ότι πρέπει να υπάρχουν όρια. Μόνο που στην εποχή μας σε πολλά θέματα τα όρια και τα κριτήρια σε δημόσιες εκφάνσεις της ζωής δεν τα βάζουν οι δημόσιες, δημοκρατικά εκλεγμένες, αρχές, αλλά οι μεγάλες επιχειρήσεις. Υπό την πίεση της κοινωνίας των πολιτών, η ιδιωτική επιχείρηση δεν ενδιαφέρεται πλέον μόνο για την κερδοφορία. Έχει ξεκινήσει τη μεγάλη πορεία προς το κοινό καλό, ενστερνιζόμενη αγωνίες και αγώνες της εποχής. Στο βιβλίο με τίτλο «Ο woke καπιταλισμός» και υπότιτλο «Όταν η επιχείρηση υπαγορεύει το καλό και το κακό», η δημοσιογράφος της γαλλικής εφημερίδας Le Figaro, Αν Ντε Γκινές, αναφέρει: «Το κίνημα woke, που είναι πολύ επίκαιρο στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξαπλώνεται σταδιακά στην Ευρώπη, με κίνδυνο να οδηγήσει σε μια μορφή ιδιωτικοποίησης του γενικού συμφέροντος. Παραλυμένη από τις αντιφατικές εντολές των διαφορετικών έννομων τάξεων, φοβισμένη από τις προσταγές της κουλτούρας της αφύπνισης (woke), αντιμέτωπη με τις αντιφάσεις των καταναλωτών που περιμένουν «μηνύματα» από αυτή, η εταιρεία εμπλέκεται στην πολιτική είτε προς το καλό είτε προς το χειρότερο». Η αλήθεια είναι ότι ένας θαυμαστός (;), καινούριος κόσμος έχει ανατείλει δίπλα μας και πλέον μεσουρανεί, χωρίς πολλοί ανάμεσά μας να αντιλαμβάνονται καν τις αλλαγές που δρομολογεί, ίσως επειδή παραμένουν κολλημένοι στα δικά τους και προσπαθούν να εξηγήσουν ό,τι συμβαίνει με εργαλεία του περασμένου –στην καλύτερη περίπτωση- αιώνα.