Οι εκλογές των νέων τοπικών αρχόντων ήταν αυτές του Οκτωβρίου για τη Θεσσαλονίκη, με τους πολίτες να αποφασίζουν να δώσουν τα κλειδιά των δήμων σε νέους ενοίκους, στη μισή Θεσσαλονίκη. Αυτό δεν είναι το μόνο κοινό στοιχείο που συνδέει τους νεοεκλεγμένους δημάρχους, ειδικά όσους προέκυψαν από τη διαδικασία του δεύτερου γύρου, όμως είναι το κυρίαρχο.
Από το νέο έτος αλλάζουν τα πάντα στη Θεσσαλονίκη. Οι παλιοί και δοκιμασμένοι δήμαρχοι, που εξελέγησαν με μεγάλα ποσοστά από τους πολίτες την πρώτη κιόλας Κυριακή αποτελούν μια κατηγορία μόνοι τους.
Οκτώ δημάρχους πρώτης Κυριακής σε συνολικά 14 δήμους είχαμε σε αυτές τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Ο Λάζαρος Κυρίζογλου στον δήμο Αμπελοκήπων – Μενεμένης είναι ο απόλυτος άρχοντας εδώ και δεκαετίες πλέον, με τα ποσοστά του να εκτοξεύονται κάθε τετραετία. Σημαίνει ότι κάτι κάνει πολύ καλά. Για την ακρίβεια μιλάει το έργο του και γι' αυτό η αναγνώριση στην κάλπη είναι η επιβράβευση των πολιτών. Στον συγκεκριμένο δήμο ο κ. Κυρίζογλου δεν έχει αφήσει περιθώρια αμφισβήτησης. Παίζει χωρίς αντίπαλο.
Το ίδιο ισχύει και στον δήμο Νεάπολης – Συκεών με τον Σίμο Δανιηλίδη, στον δήμο Βόλβης με τον Διαμαντή Λιάμα, στον δήμο Θέρμης με τον Θόδωρο Παπαδόπουλο και στον δήμο Πυλαίας – Χορτιάτη με τον Ιγνάτιο Καϊτεζίδη. Τα ποσοστά όλων ξεπερνούν το 60%, οπότε δεν υπάρχουν περιθώρια για δεύτερες σκέψεις.
Πέραν των πέντε, είχαμε επανεκλογή από την πρώτη Κυριακή δυο νυν δημάρχων. Του Σταύρου Αναγνωστόπουλου στον δήμο Χαλκηδόνος και του Παντελή Τσακίρη στον δήμο Ωραιοκάστρου. Μέσα από έναν δύσκολο αγώνα, ο οποίος είχε ισχυρούς αντιπάλους, τόσο ο κ. Αναγνωστόπουλος, όσο και ο κ. Τσακίρης κατόρθωσαν να πείσουν τους δημότες ότι αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία για να συνεχίσουν το έργο τους και τα κατάφεραν. Η εκλογή τους από την πρώτη Κυριακή δεν άφησε περιθώριο στις αντίπαλες δυνάμεις να συνενωθούν στον δεύτερο γύρο και να πετύχουν ανατροπή. Δεν είναι τόσο απλό. Χρειάστηκε σκληρή δουλειά και δυνατό αγώνα, ο οποίος ξεκίνησε από τα στελέχη του ψηφοδελτίου τους, την προβολή του έργου τους και έφτασε μέχρι τη σύγκριση με τον ισχυρότερο εκ των αντιπάλων τους.
Πολιτικά, πέντε στους επτά αυτούς δημάρχους της πρώτης Κυριακής προέρχονται από τον χώρο της κεντροδεξιάς, της Νέας Δημοκρατίας και δύο από τον χώρο της κεντροαριστεράς, του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής. Χωρίς όμως να ανεμίζουν την κομματική σημαία προεκλογικά, με τη διακριτική και διακριτή στήριξη των κομμάτων τους, έστησαν πολυσυλλεκτικά ψηφοδέλτια και δεν απέκλεισαν τις ισχυρές τοπικές προσωπικότητες, ακόμα κι αν προέρχονταν από άλλους κομματικούς χώρους.
Η όγδοη δήμαρχος πρώτης Κυριακής ήταν η Νίκη Ανδρεάδου στον δήμο Λαγκαδά. Νέα δήμαρχος, γυναίκα δήμαρχος, απέναντι σε ένα σύστημα σε αποδρομή, κατάφερε να ενώσει χώρους και να προβάλλει την υποψηφιότητά της με δυναμικό τρόπο, να δώσει προοπτική στους δημότες και να στελεχώσει ένα πολυσυλλεκτικό ψηφοδέλτιο, αφού όμως πρώτα είχε συγκεκριμένα πράγματα να πει ως σχέδιο για την επόμενη πενταετία. Και οι πολίτες την επιβράβευσαν, με θεαματικά υψηλό ποσοστό για νέα δήμαρχο, δίχως να αφήσουν περιθώριο αμφισβήτησης. Η κ. Ανδρεάδου προέρχεται από τον χώρο της Νέας Δημοκρατίας. Το ίδιο και ο βασικός αντίπαλός της Γιάννης Αναστασιάδης. Και οι δυο όμως απέφυγαν τον στενό εναγκαλισμό με το κόμμα. Τα ψηφοδέλτια ήταν πολυσυλλεκτικά και αμιγώς αυτοδιοικητικά. Το έργο εξάλλου το είχαν ξαναδεί και το 2019. Όταν νικητής ήταν ο Γιάννης Ταχματζίδης, προερχόμενος επίσης από τη ΝΔ, ο οποίος κέρδισε έναν δήμο απέναντι σε μια Νίκη Ανδρεάδου, που έκανε τότε τα πρώτα βήματά της ως επικεφαλής παράταξης και σε έναν Γιάννη Αναστασιάδη, ο οποίος είχε διατελέσει δήμαρχος, αλλά είχε ήδη απορριφθεί ως πρόταση διοίκησης στις αμέσως προηγούμενες εκλογές. Ο κ. Ταχματζίδης άλλαξε ρότα και μεταπήδησε στο ψηφοδέλτιο της ΝΔ για τις βουλευτικές εκλογές, οπότε έμειναν οι άλλοι δυο υποψήφιοι να διεκδικούν τον δήμο Λαγκαδά. Κι εκεί η κ. Ανδρεάδου έκανε μια κομβική επιλογή. Να μη διαταράξει τις ισορροπίες του ψηφοδελτίου της, που το είχε στήσει πριν την αποχώρηση Ταχματζίδη, να αποφύγει την άγρα στελεχών από τη διοικούσα παράταξη, στην οποία ήταν απέναντι επί τρία χρόνια στο δημοτικό συμβούλιο ως επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης και να προχωρήσει αταλάντευτη σε έναν στόχο, τον οποίο κατακτούσε επί μια τετραετία μέρα με τη μέρα. Αυτή η συνέπεια απέδωσε. Διότι η κ. Ανδρεάδου ήταν το νέο και ο βασικός αντίπαλός της ήταν το παλιό, ενσωματώνοντας το μεγαλύτερο μέρος των στελεχών της νυν διοίκησης. Ο κόσμος εκτίμησε τη συνέπεια της Ανδρεάδου στον προγραμματικό λόγο της, τον οποίο εμπλούτισε με αιχμές ενάντια στον αντίπαλό της μόνον στην τελική κεντρική ομιλία της, ζυγίζοντας τον λόγο της παράταξης Αναστασιάδη, ο οποίος ήταν εστιασμένος στη στοχοποίηση του προσώπου της Ανδρεάδου. Μεγάλο λάθος, που αποδείχτηκε στην κάλπη.
Η δεύτερη Κυριακή
Και κάπως έτσι φτάσαμε στις χτεσινές δεύτερες κάλπες σε έξι δήμους της Θεσσαλονίκης.
Στους πέντε από αυτούς είχαμε αναμέτρηση ανάμεσα στο παλιό και στο νέο. Με το νέο να επικρατεί παντού. Κάποιοι θα δουν και πολιτικά χαρακτηριστικά. Δεν θα έχουν άδικο. Όχι όμως με τον τρόπο που το ζυγίζουν μέχρι στιγμής. Το κύριο κριτήριο ήταν η ψήφος με μήνυμα όχι προς την κυβέρνηση και τη Νέα Δημοκρατία, αλλά προς το παλιό. Οι πολίτες είχαν ανάγκη για ανανέωση. Δεν βρήκαν στο πρόσωπο των ηττημένων τον δήμαρχο που θα ήθελαν πλειοψηφικά. Και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε κάθε δήμο, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των υποψηφίων, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ψηφοδελτίων τους και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του έργου και της προοπτικής ήταν εκείνα που έδωσαν το αποτέλεσμα της Κυριακής.
Στη δεύτερη κάλπη οι πολίτες έκαναν μια προφανή επιλογή στους πέντε από τους έξι δήμους. Να προτιμήσουν κάτι καινούργιο στη διοίκηση της επόμενης πενταετίας, αποδοκιμάζοντας το έργο (ή το μη έργο) των νυν διοικήσεων και ενώνοντας δυνάμεις, ανεξάρτητα από την κομματική τοποθέτησή τους σε ένα μέτωπο απέναντι στην υφιστάμενη διοίκηση. Αυτό δεν είναι κατόρθωμα των πολιτών. Είναι κατόρθωμα των νέων υποψηφίων, που έφεραν τη μάχη στη δεύτερη Κυριακή κι εκεί είχαν την πρόνοια να παίξουν το παιχνίδι της άρνησης. Δια της ατόπου... είσαι απέναντι στον νυν δήμαρχο, άρα είσαι μαζί μας. Το έκαναν συνείδηση και πέτυχαν. Παντού. Και στον δήμο Θεσσαλονίκης, όπου ο νέος δήμαρχος, Στέλιος Αγγελούδης, άφησε στο συρτάρι του γραφείου του την κομματική του ταυτότητα, αξιοποιώντας την πολυσυλλεκτικότητα του ψηφοδελτίου του, αλλά και το αντί-Ζέρβα μέτωπο που είχε στηθεί εδώ και πολύ καιρό στον κεντρικό δήμο. Και στον δήμο Καλαμαριάς, όπου η νέα δήμαρχος, Χρύσα Αράπογλου, κατόρθωσε να συσπειρώσει γύρω της την κυρίαρχη κεντροαριστερά στον συγκεκριμένο δήμο, αλλά απέφυγε τα πολλά πολλά πολιτικά και μπήκε στις αντιθέσεις της με τις επιλογές του νυν δημάρχου, Γιάννη Δαρδαμανέλη, σε ζητήματα τοπικού χαρακτήρα. Και στον δήμο Θερμαϊκού, όπου ο Θοδωρής Τζέκος, αφού υπερίσχυσε του Γιάννη Μαυρομάτη και μπήκε στον δεύτερο γύρο απέναντι στον Γιώργο Τσαμασλή, φώναξε πως είναι η ανανέωση και ο υποψήφιος που βάζει ένα τέλος στην παραδοσιακή κόντρα ανάμεσα σε δυο συστήματα ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, η οποία κούρασε την τοπική κοινωνία, που είδε να έχει μια άλλη επιλογή στο πρόσωπο ενός νέου ανθρώπου. Και στον δήμο Παύλου Μελά, όπου ο νέος Δημήτρης Ασλανίδης υπερίσχυσε από την πρώτη Κυριακή, μπαίνοντας πια με φόρα στη δεύτερη, σπάζοντας επίσης ένα παραδοσιακό δίπολο, το οποίο επίσης δεν άντεξε στην κοινωνία, ανάμεσα στον Δημήτρη Δεμουρτζίδη και τον Γιώργο Λίλτση. Και στον δήμο Κορδελιού – Ευόσμου, όπου ο Λευτέρης Αλεξανδρίδης καβάλησε το κύμα της τοπικής κοινωνίας απέναντι στον Κλεάνθη Μανδαλιανό, συνενώνοντας τις δυνάμεις που ήθελαν αλλαγή σκυτάλης στον συγκεκριμένο δήμο.
Υπάρχει και η περίπτωση του δήμου Δέλτα, όπου ο παλιός, Γιάννης Ιωαννίδης, είδε την πόρτα της εξόδου από την πρώτη Κυριακή κι έτσι δυο νέοι (και οι δύο κεντροδεξιοί) διεκδίκησαν τον δήμο στη δεύτερη Κυριακή, σε μια μάχη ψήφο ψήφο. Με τελική νικήτρια τη Γερακίνα Μπισμπινά, η οποία έκανε τον αγώνα της εδώ και πολύ καιρό και κατόρθωσε τελικά να υπερισχύσει του Νάκου Δημητριάδη, ο οποίος μπήκε στη μάχη την τελευταία στιγμή και ανέτρεψε τα δεδομένα. Όχι στο βαθμό που θα τον έβγαζαν δήμαρχο.
Τι αποτέλεσμα έχουμε πολιτικά στους έξι δήμους, που εξέλεξαν δήμαρχο στον δεύτερο γύρο; Τρεις νέοι δήμαρχοι προερχόμενοι από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής (Αγγελούδης, Αράπογλου και Τζέκος) και τρεις προερχόμενοι από το χώρο της ΝΔ (Αλεξανδρίδης, Ασλανίδης και Μπισμπινά).
Κι αν το θέλετε και συνολικά στον νομό: Την κεντροανατολική Θεσσαλονίκη την ελέγχουν δήμαρχοι προερχόμενοι (και στηριζόμενοι) από το ΠΑΣΟΚ (Θεσσαλονίκη, Καλαμαριά, Θέρμη, Θερμαϊκός). Μοναδικός «πράσινος» δήμαρχος δυτικά στον δήμο Νεάπολης – Συκεών, οπότε πέντε νίκες για το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής. Και εννέα νίκες για τη ΝΔ, με προερχόμενους από το κόμμα τους δημάρχους Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Βόλβης, Δέλτα, Κορδελιού – Ευόσμου, Λαγκαδά, Παύλου Μελά, Πυλαίας – Χορτιάτη, Χαλκηδόνος και Ωραιοκάστρου.
Πάμε όμως να δούμε αναλυτικά τις χτεσινές μάχες ανά δήμο στις έξι εκκρεμότητες που μας έμειναν από την πρώτη Κυριακή, με τις δικές μας εκτιμήσεις για τις επιλογές που έκαναν οι υποψήφιοι:
Η ανάλυση για τον δήμο Θεσσαλονίκης: Γιατί έχασε ο Ζέρβας, γιατί κέρδισε ο Αγγελούδης
Η ανάλυση για τη δυτική Θεσσαλονίκη: Πού κρίθηκε ο δεύτερος γύρος στους τρεις δήμους της δυτικής Θεσσαλονίκης
Η ανάλυση για τον δήμο Καλαμαριάς: Το colpo grosso της Χρύσας Αράπογλου στον δήμο Καλαμαριάς
Η ανάλυση για τον δήμο Θερμαϊκού: Πώς ο Θοδωρής Τζέκος έκανε τη μεγάλη ανατροπή στον δήμο Θερμαϊκού