Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026 και η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ ανακοινώνει επίσημα ότι μετά από περίπου δέκα μήνες – από τον Απρίλιο του 2025 - το αίτημα για τη διενέργεια δημοψηφίσματος έχει ήδη συγκεντρώσει πάνω από 23.000 υπογραφές από δημότες της Θεσσαλονίκης.
Ανοίγει πλέον ουσιαστικά η συζήτηση για τοπικό δημοψήφισμα επί πραγματικών δεδομένων – αφού, σύμφωνα με την Οργανωτική Επιτροπή, συγκεντρώθηκε ο απαιτούμενος αριθμός υπογραφών (το 10% των εγγεγραμμένων στον κεντρικό δήμο) - και έτσι η «μπάλα πετιέται» στο... Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης αλλά και έμμεσα στην κυβέρνηση, στο Υπερταμείο και στη διοίκηση της ΔΕΘ που χειρίζονται το καυτό θέμα της ανάπλασης στην καρδιά της πόλης (όχι για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος).
Διαβάστε - Θεσσαλονίκη: Συγκεντρώθηκαν οι 23.000 υπογραφές για το δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ
Οι δύο κρίσιμες ημερομηνίες στο Δημοτικό Συμβούλιο
Δύο φαίνεται πως είναι οι κρίσιμες ημερομηνίες επί της διαδικασίας για τη διενέργεια δημοψηφίσματος. Η πρώτη 2 Μαρτίου, ημέρα Δευτέρα, κατά την οποία θα συνεδριάσει το Δημοτικό Συμβούλιο και αντιπροσωπεία της Οργανωτικής Επιτροπής, στην οποία συμμετέχουν και δύο παρατάξεις («Θεσσαλονίκη για Όλους» με επικεφαλής τον Σπύρο Πέγκα και «Πόλη Ανάποδα» με επικεφαλής της Νίκο Νικήσιανη) θα καταθέσει τις υπογραφές για το δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ. «Το προεδρείο θα παραλάβει τις υπογραφές και βάσει της νομοθεσίας, έχουμε το χρονικό διάστημα του ενός μήνα για να ελέγξουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου τη νομιμότητα και την εγκυρότητά τους. Δηλαδή, την εντοπιότητα των ατόμων που υπέγραψαν και τη γνησιότητα των υπογραφών. Αυτά είναι υποχρεωτικά από τον νόμο», εξήγησε στη Voria.gr, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Σπύρος Βούγιας.
Το ερώτημα και η προκήρυξη του δημοψηφίσματος
Εφόσον πιστοποιηθούν αυτά τα δύο στοιχεία για τις υπογραφές, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου είναι υποχρεωμένος να φέρει το θέμα προς συζήτηση στο Σώμα. Αυτό προσδιορίζεται, για τις 30 Μαρτίου, ημερομηνία, κατά την οποία ουσιαστικά θα διεξαχθεί η δεύτερη κρίσιμη συνεδρίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο. «Εάν φτάσουμε σε αυτό το σημείο, αφού εγκρίνουν οι υπηρεσίες του δήμου τις υπογραφές, τότε θα φέρουμε προς συζήτηση τη νομιμότητα, τη διατύπωση και την έγκριση του ερωτήματος και επί της ουσίας την ενεργοποίηση της εκλογικής διαδικασίας του δημοψηφίσματος», υπογράμμισε ο κ. Βούγιας.
Όπως τόνισε, αναφορικά με το ερώτημα, σύμφωνα με όσα προβλέπει ο νόμος, «πρέπει να είναι απλό, κατανοητό, σαφές και αμερόληπτο αλλά και να οδηγεί σε δύο ερωτήματα διαζευτικά ή σε δύο εναλλακτικές προτάσεις πάνω στο ίδιο θέμα». Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο νόμος 4555/2018, «το ερώτημα στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν οι εκλογείς πρέπει να είναι πλήρες, σύντομο και σαφές. Η προτίμηση του εκλογικού σώματος εκφράζεται επί δύο εκ των προτέρων καθορισμένων απαντήσεων, είτε με τη χρήση των όρων «ΝΑΙ» ή «ΟΧΙ» και άλλων συναφών, είτε με την επιλογή μεταξύ δύο προτεινόμενων λύσεων ή επιλογών».
Επανειλημμένα, πάντως, ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης έχει ξεκαθαρίσει ακόμα και από το βήμα του Δημοτικού Συμβουλίου ότι έχει θετική στάση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, εφόσον τηρεί τις νόμιμες και ουσιαστικές προϋποθέσεις και όχι ως εργαλείο «πολιτικής γυμναστικής» και κυρίως εφόσον τεθούν συγκεκριμένα ερωτήματα και όχι αόριστα διλήμματα.
Το ερώτημα και… η πολιτική μάχη για τη διατύπωση
Επί της ουσίας για τη διενέργεια του δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ το κρίσιμο είναι η διατύπωση του ερωτήματος και στις 30 Μαρτίου, όπως όλα δείχνουν, θα δοθεί η μάχη η οποία πιθανότατα να είναι... πολιτική. Από την πλευρά της η Οργανωτική Επιτροπή έχει προτείνει το εξής ερώτημα: «Συμφωνείτε το εκθεσιακό κέντρο της ΔΕΘ να μετατραπεί με αποκλειστικά δημόσια χρηματοδότηση σε Μητροπολιτικό Πάρκο υψηλού πρασίνου, πολιτισμού και άθλησης, χωρίς νέες κατασκευές, και ταυτόχρονα (α) να διατηρηθούν μόνο τα περίπτερα με θεσμικά αποδεδειγμένη ιστορική αξία και μνήμη, ώστε να αποκατασταθούν και να φιλοξενούν ήπιες εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες και (β) οι μεγάλες εκθέσεις να μεταφερθούν σε νέες εγκαταστάσεις σε δημόσια έκταση στη Σίνδο;».
Σε περίπτωση που το Δημοτικό Συμβούλιο έχει αντιρρήσεις με τη συγκεκριμένη διατύπωση, θα πρέπει να υπάρξει άλλη πρόταση ή άλλο σκέλος του ερωτήματος. Η νομοθεσία και συγκεκριμένα το άρθρο 136 αναφέρει χαρακτηριστικά πως «μόνον εφόσον το αίτημα που αρχικώς έχει υποβληθεί είναι διατυπωμένο κατά τρόπο ασαφή ή πρόδηλα μεροληπτικό, το οικείο συμβούλιο, με απόφασή του, που λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων 2/3 των μελών του, μπορεί να αναδιατυπώνει το ερώτημα, κατά τρόπο ώστε αυτό να μην αφίσταται, πάντως, από το νόημα και το σκοπό του αρχικώς υποβληθέντος αιτήματος».
Όπως σημείωσε στη Voria.gr εκ μέρος της Οργανωτικής Επιτροπής ο Νίκος Φωτίου, «εάν έχει αντιρρήσεις το Δημοτικό Συμβούλιο, θα πρέπει να αντιπροτείνει κάτι, ένα άλλο ερώτημα ή ένα άλλο σκέλος». «Εμείς θα πούμε ότι 23.000 πολίτες υπέγραψαν σε αυτό το ερώτημα. Εκεί θα δοθεί μια μάχη, μάχη πολιτική», υπογράμμισε ο κ. Φωτίου, ξεκαθαρίζοντας αρχικά πως εφόσον στον έλεγχο των υπογραφών δεν υπάρχει πρόβλημα, δεν μπορεί να αποφευχθεί η διενέργεια δημοψηφίσματος αλλά μπορεί να προταθεί άλλο ερώτημα. Ο κ. Φωτίου, σημείωσε ότι το δημοψήφισμα μπορεί να έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα, αλλά ουσιαστικά είναι μια πίεση προς κυβέρνηση, Υπερταμείο και ΔΕΘ για το τι θέλει η τοπική κοινωνία.
Η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για την προκήρυξη δημοψηφίσματος δημοσιεύεται μέσα σε τρεις ημέρες από τη λήψη της απόφασης. Αποστέλλεται υποχρεωτικά για έλεγχο νομιμότητας στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης με όλα τα έγγραφα στοιχεία που είναι αναγκαία για τη νόμιμη έκδοση απόφασης, ενώ κοινοποιείται και στον υπουργό Εσωτερικών. Ο Επόπτης Ο.Τ.Α. ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης και εκδίδει υποχρεωτικά ειδική πράξη με την οποία επικυρώνεται ή ακυρώνεται η σχετική απόφαση, μέσα σε προθεσμία επτά ημερών από την περιέλευσή της σε αυτόν. Η απόφαση του Επόπτη Ο.Τ.Α. μπορεί να προσβληθεί μόνο στα αρμόδια δικαστήρια. Η ψηφοφορία διεξάγεται μέσα σε τριάντα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης με την οποία προκηρύσσεται το δημοψήφισμα, δηλαδή προς το τέλος Απριλίου.
Η έναρξη συγκέντρωσης των υπογραφών και η αλλαγή στάσης της κυβέρνησης
Βέβαια, από τον Απρίλιο του 2025 που ξεκίνησε η Οργανωτική Επιτροπή τη συλλογή υπογραφών για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, υπήρξαν εξελίξεις στο θέμα της ανάπλασης της ΔΕΘ. Τον Αύγουστο της περασμένης χρονιάς, ο πρωθυπουργός από τη Θεσσαλονίκη έβαλε τέλος στην κατασκευή ξενοδοχείου και στη συμμετοχή ιδιώτη, μίλησε για σημαντική επέκταση του πρασίνου και ξεκαθάρισε ότι η Έκθεση θα παραμείνει στο κέντρο της πόλης, κλείνοντας κάθε συζήτηση για μεταφορά στη Σίνδο, την ώρα όμως που η Οργανωτική Επιτροπή επιμένει και διατυπώνει στο ερώτημά της να μεταφερθούν σε νέες εγκαταστάσεις σε δημόσια έκταση στη Σίνδο, δείχνοντας μεταξύ άλλων την Agrotica.
Από την πλευρά του ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδη είχε θέσει τις δικές του κόκκινες γραμμές, επιμένοντας στη δημιουργία ενός μεγάλου μητροπολιτικού πάρκου 113 στρέμματα πυκνοφυτεμένου εντός του υφιστάμενου χώρου της ΔΕΘ, με περισσότερα από 4.000 δέντρα, την έκταση της Αγίας Φωτεινής και τη διεκδίκηση επιπλέον 100 στρεμμάτων από το Γ' Σώμα Στρατού, ώστε να διαμορφωθεί ένα ενιαίο πάρκο 200 στρεμμάτων. Επίσης έχει πει ξεκάθαρα όχι στη μεταφορά της ΔΕΘ στη Σίνδο, αναφέροντας παράλληλα πως «ούτε απόφαση υπάρχει από το ΔΙΠΑΕ, ούτε προκλήθηκε τέτοια διαδικασία για να δοθεί χώρος».
Χθες πάντως σε ανακοίνωσή του το Υπερταμείο λίγες ώρες μετά την γνωστοποίηση από την Οργανωτική Επιτροπή της συγκέντρωσης των 23.000 υπογραφών, σημείωνε για το έργο της ανάπλασης της ΔΕΘ ότι θα είναι με νέα εκθεσιακά κτήρια (~41.500 τ.μ.), ανακαίνιση του Βελλιδείου (~6.500 τ.μ.), αξιοποίηση χώρων άνω των 100 στρεμμάτων που θα παραμείνουν αδόμητοι με φυτεύσεις πρασίνου, ανοικτούς χώρους αναψυχής και εκδηλώσεων και δημιουργία υπόγειων θέσεων στάθμευσης. Σύμφωνα με το Υπερταμείο, εντός του 2026 αναμένεται η εκκίνηση του διαγωνισμού, ενώ η επικαιροποίηση των αρχιτεκτονικών μελετών βρίσκεται σε εξέλιξη.
Τι προβλέπει ο νόμος για τα δημοψηφίσματα
Στο νόμο 4555/2018 και συγκεκριμένα στα άρθρα 133-151 περιγράφονται όλα τα βήματα για τη διενέργεια ενός δημοτικού δημοψηφίσματος και συγκεκριμένα, η συλλογή υπογραφών, οι έλεγχοι, η διαδικασία για την προκήρυξή του, οι προϋποθέσεις για το ερώτημα που θα διατυπωθεί.
Σύμφωνα με το άρθρο 133, «Δημοτικό ή περιφερειακό δημοψήφισμα μπορεί να προκηρύσσεται για κάθε θέμα, εκτός από ζητήματα σχετικά με την εθνική ασφάλεια, την εξωτερική πολιτική, τη μεταναστευτική πολιτική, την ερμηνεία και εφαρμογή διεθνών συνθηκών, ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και λατρείας ή τη θεσμική οργάνωση όλων των γνωστών θρησκειών. Επίσης δημοψήφισμα δεν προκηρύσσεται για θέματα δημοσιονομικής διαχείρισης του οικείου Ο.Τ.Α., επιβολής τελών, ανακαθορισμού του αριθμού και των ορίων των δήμων, των κοινοτήτων, των περιφερειών και των περιφερειακών ενοτήτων της χώρας. Ο χαρακτήρας του δημοψηφίσματος ως αποφασιστικού ή συμβουλευτικού καθορίζεται στην απόφαση προκήρυξής του. Όταν το αντικείμενο του δημοψηφίσματος δεν ανάγεται στην αποφασιστική αρμοδιότητα του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρειας, έχει υποχρεωτικά συμβουλευτικό χαρακτήρα».
Δημοτικό ή περιφερειακό δημοψήφισμα διεξάγεται α) μετά από απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, που λαμβάνεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του ή β) μετά από αίτηση εγγεγραμμένων εκλογέων του οικείου δήμου ή περιφέρειας, ο αριθμός των οποίων δεν μπορεί να είναι μικρότερος του δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων εκλογέων. Όταν η πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος ανήκει στους εκλογείς του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρειας, σύμφωνα με την περίπτωση β’ της προηγούμενης παραγράφου, το αίτημα των ενδιαφερομένων υποβάλλεται στον πρόεδρο του δημοτικού ή του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, ο οποίος οφείλει να εισαγάγει το θέμα προς συζήτηση και ψήφιση στο οικείο συμβούλιο μέσα σε έναν (1) μήνα από την υποβολή του. Στην περίπτωση αυτή και εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, το συμβούλιο εγκρίνει, με απλή πλειοψηφία, την προκήρυξη του δημοψηφίσματος και αποφασίζει για τα θέματα των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 136.
Δεν επιτρέπεται να διεξαχθεί δημοψήφισμα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου για την ανάδειξη των μελών του εθνικού ή του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, για την ανάδειξη των αυτοδιοικητικών αρχών ή για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σε εθνικό επίπεδο. Δημοψήφισμα δεν επιτρέπεται, επίσης, να διεξαχθεί κατά το ημερολογιακό έτος της διενέργειας των εκλογών για την ανάδειξη των αυτοδιοικητικών αρχών. Δεν μπορεί να διεξαχθεί δημοψήφισμα πριν περάσει ένα έτος από την διεξαγωγή του προηγούμενου. Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τον νόμο «η μη εισαγωγή προς συζήτηση και ψήφιση του αιτήματος δημοψηφίσματος από τον πρόεδρο του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου συνιστά σοβαρό πειθαρχικό αδίκημα».
