Από το Λονδίνο: Γιώργος Σταύρου
Η προσφυγική κρίση είναι ένα ζήτημα που έχει αδιαμφησβήτητα απασχολήσει την βρετανική κοινή γνώμη. Από τον Σεπτέμβριο του 2015 όταν ο πρωθυπουργός Κάμερον γύρισε από τις Βρυξέλλες με την συμφωνία να δεχθεί η Βρετανία 20.000 πρόσφυγες μέχρι το 2020, δέχθηκε τόσο επικριτικά όσο και επαινετικά σχόλια. Μεγάλη μερίδα των Συντηρητικών αλλά και των παραδοσιακά πατριωτικών κινημάτων έμειναν ικανοποιημένα από το μικρό ομολογουμένως αριθμό προσφύγων που θα δεχθεί η Βρετανία σε βάθος πέντε ετών. Ωστόσο προς τα τέλη του μήνα μία ανοιχτή επιστολή προς την κυβέρνηση ήρθε να ταράξει το θετικό κλίμα που είχε διαμορφωθεί. Τριακόσοι πρώην δικαστές αλλά και διακεκριμένοι δικηγόροι υπέγραφαν την επιστολή που κατηγορούσε τον κ. Κάμερον για έλλειψη κάθε είδους ανθρωπισμού καθώς σύμφωνα με το απλό αναλογικό σύστημα που εφαρμόζεται στην υπόλοιπη Ευρώπη η Βρετανία θα μπορούσε να δεχθεί έως και 75.000 πρόσφυγες τον χρόνο.
Η στήριξη στον κ. Κάμερον δεν άργησε να έρθει από πολύ υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης του όπως η Υπουργός Εσωτερικών Τερέζα Μέι, η οποία δήλωσε ικανοποιημένη από την βιώσιμη και ρεαλιστική συμφωνία που έχει επιτευχθεί. Η Υπουργός δεν αρκέστηκε σε μία απλή δήλωση στήριξης και προσέθεσε μιλώντας στο βρετανικό Κοινοβούλιο ότι η αντιπολίτευση πρέπει να ταχθεί στο πλάι της Κυβέρνησης για αυτό το θέμα ώστε να στείλει ένα «ξεκάθαρο μήνυμα» στους πρόσφυγες να μην επιχειρούν να περάσουν στην Ευρώπη. Ωστόσο και η κοινή γνώμη φαίνεται να συμπορεύεται με τις απόψεις της Κυβέρνησης καθώς στις 28 Ιανουαρίου 2016, η δημοφιλής εφημερίδα Telegraph διενήργησε δημοσκοπήσεις στην ιστοσελίδα της με τα αποτελέσματα να επικροτούν την συμφωνία του κ. Κάμερον. Στην ερώτηση «Λαμβάνει η Βρετανία αρκετούς πρόσφυγες;» το 81% απάντησαν θετικά ενώ το 19% αρνητικά. Το άρθρο της εφημερίδας καταλήγει λέγοντας «Ας μην κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας: η Βρετανία δεν νοιάζεται για τους πρόσφυγες πια».
Οι Βρετανοί ωστόσο έχουν πάντοτε το τρόπο να προβάλλονται ως ανθρωπιστές, δείχνοντας την συμπόνια τους για την κατάσταση σε μέρη όπως η Ειδομένη χωρίς όμως να επιθυμούν να εμπλακούν οι ίδιοι στην λύση του προβλήματος. Η εικόνα που δίνουν τα βρετανικά media για την κατάσταση στην Ελλάδα μπορεί να συνοψιστεί σε μία πρόταση: «Απών το κράτος, απλοί πολίτες και ΜΚΟ οι μόνοι που βοηθούν τους πρόσφυγες». Μπορεί για τον υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Μπαλτά η Ειδομένη να παρουσίαζει «τιμητική» εικόνα για την χώρα, οι ξένοι όμως βλέπουν το κράτος άφαντο από τους χώρους φιλοξενίας των προσφύγων. Το αναλυτικό ρεπορτάζ της Guardian, την προηγούμενη εβδομάδα, μιλάει για ένα κράτος φάντασμα. Οι μόνοι που βοηθούν τους πρόσφυγες είναι οι απλοί πολίτες. Μετά από 6 και πλέον χρόνια οικονομικών δυσκολιών προσφέρουν σημαντικό μέρος των σημαντικά περικομμένων μισθών και συντάξεων τους για να προσφέρουν λίγο φαγητό και άλλα είδη πρώτης ανάγκης στους πρόσφυγες. Η εφημερίδα στηρίζει το ρεπορτάζ της με σχόλια από διάφορους Έλληνες συμπολίτες μας (εκπαιδευτικούς, αστυνομικούς, συνταξιούχους, μαγαζάτορες) αλλά και μέλη ΜΚΟ που δηλώνουν θαυμασμό για την επίδειξη ανθρωπιάς του ελληνικού λαού. «Οι Έλληνες γνωρίζουν τι σημαίνει προσφυγιά και κάνουν ότι μπορούν για να βοηθήσουν αυτούς τους ταλαιπωρημένους ανθρώπους» γράφει η ανταποκρίτρια της Guardian στην Ειδομένη.
Την κάλυψη της προσφυγικής κρίσης στην Ελλάδα μπορεί κανείς να βρει σε όλες σχεδόν τις εφημερίδες αλλά και τις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες. Πριν από μερικούς μήνες υπήρξε πρωτοσέλιδο σύσσωμου του βρετανικού τύπου η εικόνα του νεκρού παιδιού στα χέρια ενός άντρα του λιμενικού σε μία από τις παραλίες των ελληνικών νησιών. Η κοινή γνώμη σοκαρίστηκε ωστόσο αντιμετώπισε και αυτό το περιστατικό σαν κάτι για το οποίο δεν μπορεί να κάνει κάτι.
Η κρίση προβάλλεται σαν να συμβαίνει σε μία μακρινή χώρα της Μέσης Ανατολής, ναι μεν μας ευαισθητοποιεί όλους αλλά είναι πολύ μακριά για να παρέμβουμε. Η πλειοψηφία των Βρετανών εθελοτυφλεί και αγνοεί το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μέρος της Ε.Ε. και δεν είναι απλώς ένα παραθεριστικό θέρετρο για τους καλοκαιρινούς μήνες. Η πρόσφατη επίσκεψη της πρέσβειρας Καλής Θέλησης του ΟΗΕ και γνωστής Χολιγουντιανής ηθοποιού Αντζελίνα Τζολί ήρθε να σφραγίσει ακριβώς αυτή τους την αντίληψη. Οι επισκέψεις ανθρωπιστικού σκοπού της κ. Τζολί συνηθίζουν να γίνονται σε χώρες που τελούν κάτω από τριτοκοσμικές συνθήκες όπως η Συρία και το Ιράκ. Η επίσκεψη της ηθοποιού στην Λέσβο και τον Πειραιά και οι εικόνες των χιλιάδων προσφύγων να την περικυκλώνουν έφτασαν και στη Βρετανία και δώσανε μία εικόνα χάους και ανομίας για την χώρα μας.
Μαζί με αυτούς τους Βρετανούς που βλέπουν την χώρα μας ως ένα παραθεριστικό θέρετρο τάσσεται και η Telegraph. Η εφημερίδα διενεργεί ρεπορτάζ με απεσταλμένους της σε ελληνικά νησιά όπως η Λέσβος και η Χίος και σχολιάζει για αυτά την κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Το κεντρικό μέρος του σχολίου καλύπτεται από τον αριθμό των κατοίκων και των μεταναστών αλλά και τον αριθμό των ταβερνών και των αντρών της ελληνικής αστυνομίας και του λιμενικού προκειμένου να διευκολύνουν τους Βρετανούς τουρίστες να επιλέξουν το λιγότερο επηρεασμένο από την προσφυγική κρίση ελληνικό νησί για τις καλοκαιρινές τους διακοπές.
Φυσικά τα 1,2 εκατ. βρετανών τουριστών που ήρθανε πέρυσι στην χώρα μας, δεν είναι αμελητέα ποσότητα. Είναι όμως το λιγότερο απάνθρωπο να ενδιαφέρονται κάποιοι περισσότερο για την μεταβολή της εικόνας των ελληνικών νησιών για τουριστικούς σκοπούς παρά για τους ίδιους τους ανθρώπους που έχουν φύγει από την κατεστραμμένη χώρα τους αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον. Το δημοψήφισμα του Ιούνη για την παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε. δεν αφήνει καμία ελπίδα για αλλαγή της στάσης της βρετανικής κυβέρνησης προς τους πρόσφυγες. Ο κ. Κάμερον έχει ήδη αρχίσει να χάνει την κούρσα από τον αντίπαλο του κ. Τζόνσον για τον οποίο θα είναι δώρο να αυξηθεί ο αριθμός των προσφύγων που θα δεχθεί η Βρετανία. Το ξενοφοβικό μέρος του εκλογικού σώματος θα συσπειρωθεί ακόμα περισσότερο για να κόψει κάθε επαφή με την πηγή της προσφυγικής ροής που δεν είναι άλλη από την Ε.Ε. Για αυτόν τον λόγο η Ελλάδα και οι εικόνες από την Ειδομένη, τον Πειραιά και τα ελληνικά νησιά θα συνεχίζουν να «παίζουν» στις ειδήσεις με μοναδικό σκοπό να ενημερώνονται οι Βρετανοί για την κατάσταση στους καλοκαιρινούς προορισμούς τους.