Βουλιάζουν από τα χρέη οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης, που αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Οι δήμαρχοι, που εδώ και καιρό έχουν χτυπήσει το καμπανάκι για τον κίνδυνο χρεοκοπίας των ΔΕΥΑ, ανέμεναν να δοθεί λύση στο πρόβλημα μέσω του νόμου 5027/2023, που προέβλεπε μεταξύ άλλων ρυθμίσεις για τη λειτουργία των ΟΤΑ. Ωστόσο, καταγγέλλουν ότι βρέθηκαν προ εκπλήξεως όταν διαπίστωσαν ότι, παρά την αρχική εισήγηση, οι σχετικές διατάξεις αφορούν όχι την επιχορήγηση δημοτικών επιχειρήσεων αλλά δήμων και μάλιστα όχι με έκτακτη κρατική ενίσχυση, αλλά με ποσό ύψους έως 50 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα του λογαριασμού που τηρείται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για την οικονομική εξυγίανση των ΟΤΑ, δηλαδή από πόρους των ίδιων των δήμων που παρακρατούνται για τον ειδικό αυτό σκοπό.
Το θέμα συζητήθηκε σε έκτακτη συνεδρίαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, με τους δημάρχους να εκφράζουν την έντονη αντίδρασή τους στο επίμαχο άρθρο 49 του νόμου που ψηφίστηκε από τη Βουλή. Όπως ανέφεραν, οι ΔΕΥΑ δεν έχουν άλλη πηγή εσόδων για να αποπληρώσουν τις υπέρογκες υποχρεώσεις τους απέναντι στους παρόχους ενέργειας, παρά μόνο εφόσον αυξήσουν σημαντικά τα τιμολόγιά τους, σε μία περίοδο που τα νοικοκυριά επίσης πλήττονται από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό.
Τι προβλέπει ο νόμος
Παρότι ο νόμος θεωρητικά περιλαμβάνει τις ΔΕΥΑ, στο άρθρο 49 αναφέρεται ότι «η δυνατότητα εξόφλησης από τα χρηματικά διαθέσιμα του ως άνω προγράμματος δεν αφορά αξιώσεις αναγνωρισμένες με συμβιβασμούς ενδοδικαστικούς, εξωδικαστικούς ή άλλως, καθώς και με τελεσίδικες αποφάσεις», αλλά «για την εξόφληση υποχρεώσεων δήμων, κατά των οποίων έχει εκκινήσει έως τις 31.1.2023 με οποιονδήποτε τρόπο η διαδικασία λήψης αναγκαστικών μέτρων».
«Τα χρήματα από τα οποία χρηματοδοτείται το πρόγραμμα δεν προέρχονται από χρηματοδότηση του υπουργείου Οικονομικών, αλλά είναι δικά μας χρήματα από παρακράτηση των ΚΑΠ των δήμων στον "Λογαριασμό Οικονομικής Ενίσχυσης ΟΤΑ", που χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση των υπερχρεωμένων δήμων που μπαίνουν σε πρόγραμμα εξυγίανσης. Εμείς ζητήσαμε κρατική χρηματοδότηση με οποιοδήποτε δόκιμο τρόπο των ΔΕΥΑ και των δήμων που διαχειρίζονται από μόνοι τους το νερό, για να μπορέσουν να καλύψουν το υπέρμετρο ενεργειακό κόστος. Ωστόσο, δεν χρηματοδοτούνται οι υποχρεώσεις των ΔΕΥΑ που αφορούν αξιώσεις τρίτων (ΔΕΗ-πάροχοι), οι οποίες έχουν συμφωνηθεί δικαστικά ή εξωδικαστικά, που και αυτές μεθοδεύτηκαν το τελευταίο διάστημα και ικανοποιούνταν με την αρχική εισήγηση του υπουργείου. Αλλά χρηματοδοτούνται υποχρεώσεις των δήμων για τις οποίες έχει εκκινήσει ώς 31/1/23 με οποιοδήποτε τρόπο διαδικασία λήψης αναγκαστικών μέτρων εις βάρος τους. Αυτή η μεθόδευση αποδεικνύει τη στόχευση όσον αφορά τους δήμους στους οποίους θα κατευθυνθούν τα χρήματα και εν τέλει οι ΔΕΥΑ δεν θα εισπράξουν τίποτε από αυτά», ανέφερε στην εισήγησή του ο δήμαρχος Θέρμης, Θόδωρος Παπαδόπουλος.
Μιλώντας στη Voria.gr ο δήμαρχος Θέρμης έκανε λόγο για προσυμφωνημένες μεθοδεύσεις υπέρ συγκεκριμένων και συστηματικά κακοπληρωτών δήμων. Και τόνισε πως η συγκεκριμένη διάταξη θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα ακόμα και δημοτικές επιχειρήσεις που ποτέ στο παρελθόν δεν είχαν χρέη. «Θα βουλιάξουν και τις υγιείς δημοτικές επιχειρήσεις. Η δικιά μου, που δεν χρωστούσε ποτέ τίποτε από τότε που ιδρύθηκε, τώρα χρωστάει 2,7 εκατ. ευρώ. Αυτά θα πρέπει να κάνω αύξηση 50% στο νερό για να τα πάρω. Θα τις χρεοκοπήσουν. Μοιράζουν τα δικά μας λεφτά, τα οποία μας κρατούν από τους ΚΑΠ για τους υπερχρεωμένους δήμους που μπαίνουν σε πρόγραμμα εξυγίανσης, με ειδικούς όρους και σε συγκεκριμένους, βάζοντας χρονικό όριο, ώστε να μη μπορεί να ενταχθεί κανένας άλλος και στις ΔΕΥΑ δεν δίνουν τίποτα. Είναι ντροπή και δεν μιλάει κανένας», είπε χαρακτηριστικά.
Ξεπέρασαν τα 120 εκατ. τα χρέη των ΔΕΥΑ
Με τις ΔΕΥΑ να μην έχουν λάβει μέχρι στιγμής κάποια επιπλέον κονδύλια μετά την εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, το χρέος των 126 δημοτικών επιχειρήσεων της χώρας έχει πλέον ξεπεράσει τα 120 εκατ. ευρώ. Πλέον, οι δήμοι έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους στην έκτακτη επιχορήγηση που ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών. «Είχε γίνει αίτημα για 40 εκατ. και το υπουργείο είχε πει ότι θα δώσει 20 εκατ. τα οποία θα μοιραστούν οριζόντια στις 126 ΔΕΥΑ σε ποσά που θα είναι ανάλογα με τον πληθυσμό. Περιμένουμε το σχετικό νομοσχέδιο που θα περιλαμβάνει την έκτακτη επιδότηση λόγω ρήτρας αναπροσαρμογής», ανέφερε στη Voria.gr ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ Κατερίνης, μέλος της Ένωσης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης, Στέργιος Μπουσνάκης, ο οποίος ανέφερε ότι το θέμα είναι στην ατζέντα της συνεδρίασης της Ένωσης που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα στο τέλος της επόμενης εβδομάδας.