Σε μια χρονιά που χαρακτηρίστηκε από ανατροπές και εκπλήξεις σε παγκόσμιο επίπεδο, η Voria.gr ξεχώρισε και σας παρουσιάζει δέκα γεγονότα που σημάδεψαν, ταρακούνησαν, επηρέασαν ή και άλλαξαν τη ζωή της Θεσσαλονίκης και δύο ακόμα που, με αφετηρία το 2016, είναι βέβαιο πως θα την επηρεάσουν στο μέλλον.
1. Ανάβουν ξανά οι μηχανές του Μετρό (Μάρτιος)
Μετά από μια παύση ενός και πλέον έτους λόγω των διαφορών ανάμεσα στην ανάδοχο κοινοπραξία και την Αττικό Μετρό, τα έργα του μετρό ξεκινούν ξανά τον Μάρτιο με στόχο το πολύπαθο έργο της πόλης να ολοκληρωθεί το 2020.
«Μετά από χρόνια αδράνειας ξεκινάει σήμερα να δουλεύει ξανά ο πρώτος Μετροπόντικας και σε λίγες ημέρες και ο δεύτερος, δίνοντας έτσι την καλύτερη απάντηση σε όσους επί τόσους μήνες κινδυνολογούσαν αμφισβητώντας τη συνέχιση του έργου αλλά σε όσους ευθύνονται για το βάλτωμα του έργου του μετρό» δήλωσε από τη Θεσσαλονίκη και το εργοτάξιο του σταθμού Νέα Ελβετία ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης στις 28 Μαρτίου.
2. Ανάπλαση της Πλατείας Χρηματιστηρίου (Μάρτιος)
Όψη άλλαξε ένα σημαντικό τμήμα του παλιού εμπορικού και επιχειρηματικού κέντρου της Θεσσαλονίκης με την ανάπλαση της περιοχής της πλατείας Χρηματιστηρίου.
Τα εγκαίνια της πλατείας έγιναν από τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη και τον αντιδήμαρχο Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας, Θανάση Παππά στις 29 Μαρτίου.
Το εντυπωασιακό έργο, με τα συντριβάνια και τους υπαίθριους ανεμιστήρες στοίχισε 5,5 εκατ. ευρώ.
Στον λόγο του ο Γιάννης Μπουτάρης, εξέφρασε την ελπίδα του, μετά την παρέμβαση αυτή, η γειτονιά να γίνει ένα πολύ καλό σημείο της πόλης.
3. Εκκένωση Ειδομένης - Δομές Φιλοξενίας Προσφύγων (Μάιος)
Τρεις ημέρες χρειάστηκαν για να εκκενωθεί πλήρως ο άτυπος καταλυσιμός προσφύγων στην Ειδομένη, στον οποίο μετά το κλείσιμο των συνόρων διεμέναν μέσα σε τέντες και κάτω από απάνθρωπες συνθήκες χιλιάδες πρόσφυγες.
Στο πλαίσιο της επιχείρησης, χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες μεταφέρθηκαν με μισθωμένα πούλμαν στα κέντρα φιλοξενίας που είχαν αρχίσει να δημιουργούνται στην περιοχή της Θεσσαλονίκης. Υπολογίζεται πως περίπου 3.000 ήταν οι πρόφυγες που εγκατάλειψαν μόνοι τους την περιοχή.
Οι εικόνες που έδωσε στη δημοσιότητα η αστυνομία μετά την εκκένωση δεν θύμιζαν σε τίποτα το μέρος που για μεγάλο χρονικό διάστημα αποτέλεσε το σύμβολο του προσφυγικού δράματος.
Μετά το τέλος της Ειδομένης, ξεκίνησε ένα νέο κεφάλαιο της προσφυγικής κρίσης, καθώς άρχισε η δημιουργία κέντρων φιλοξενίας σε διάφορες περιοχές της Θεσσαλονίκης και της Βορείου Ελλάδος, η οποία προκάλεσε με τη σειρά της νέες αντιδράσεις.
4. Δολοφονία 14χρονου στη Γέφυρα (Ιούνιος)
Σοκ προκάλεσε στο πανελλήνιο η δολοφονία ενός 14χρονου με μαχαίρι από συνομήλικο συμμαθητή και φίλο του στο χωριό Γέφυρα της Θεσσαλονίκης.
Το αγόρι εντοπίστηκε νεκρό κοντά στις σιδηροδρομικές γραμμές του χωριού στις 12 Ιουνίου.
Ο νεαρός δράστης ομολόγησε, μετά από πολύωρη ανάκριση, ότι αυτός σκότωσε τον φίλο του, μαχαιρώνοντάς τον στον λαιμό, επειδή τα τελευταία δύο χρόνια δεχόταν από το θύμα μειωτικές και προσβλητικές φραστικές επιθέσεις.
Μετά την απολογία του στο δικαστήριο, ο 14χρονος αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους.
5. Έφυγαν από τη ζωή οι Χαΐτογλου και Μπακατσέλος (Ιούνιος - Αύγουστος)
Φτωχότερος έγινε ο επιχειρηματικός κόσμος της Θεσσαλονίκης το 2016 με τις απώλειες των Αλέξανδρου Χαΐτογλου και Αλέξανδρου Μπακατσέλου.
Πρώτος, «έφυγε» ο Αλέξανδρος Χαΐτογλου, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή τα ξημερώματα της Κυριακής 5 Ιουνίου σε ηλικία 62 ετών, από αιφνίδια ανακοπή καρδιάς.
Ο Αλέξανδρος Χαϊτογλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη πριν το 1954. Ήταν γιος του Νίκου Χαΐτογλου και αδελφός του Κώστα, με τον οποίο δημιούργησαν τον όμιλο εταιρειών Χαΐτογλου, έναν από τους σημαντικότερους της βορειοελλαδικής βιομηχανίας, ναυαρχίδα του οποίου είναι η Χαΐτογλου ΑΒΕΕ που παράγει τον πασίγνωστο «Μακεδονικό Χαλβά».
Περίπου δύο μήνες αργότερα, ακολούθησε ο θάνατος του Αλέξανδρου Μπακατσέλου, ο οποίος «έφυγε» σε ηλικία 84 έτων.
Σπούδασε στα οικονομικά πανεπιστήμια των Βρυξελλών και της Θεσσαλονίκης και το 1959 ίδρυσε στη Θεσσαλονίκη την εταιρεία «PYRAMIS ΑΕ». Μέχρι και σήμερα, η εταιρεία πρωτοστατεί στο εμπόριο εξοπλισμού κουζίνας και μπάνιου με επενδύσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Ο Αλέξανδρος Μπακατσέλος κατά την επιχειρηματική του πορεία διετέλεσε πρόεδρος του ΣΒΒΕ επί δύο θητείας από το 1985 – 1989. Επίσης, ήταν αντιπρόεδρος της Ολυμπιακής Αεροπορίας από το 1989 ως το 1993 καθώς και πρόεδρος της αθλητικής ομάδας Άρης. Ο Αλέξανδρος Μπακατσέλος βρέθηκε στο τιμόνι της ΔΕΘ - Helexpo, όπου στη διάρκεια της προεδρίας του πραγματοποιήθηκε το συνεδριακό κέντρο «Ι. Βελλίδης».
Το 1996 μαζί με τους Χρήστο Λαμπράκη και Γιώργο Μπόμπολα ίδρυσαν την εκδοτική εταιρεία «Εκδοτική Βορείου Ελλάδος Α.Ε.» που εξέδιδε τις εφημερίδες «Αγγελιοφόρος» και «Αγγελιοφόρος της Κυριακής».
6. Η «επέλαση» των No Border Camp (Ιούλιος)
Αναστάτωση προκλήθηκε σε όλη την πόλη όταν εκατοντάδες αλληλέγγυοι από όλο τον κόσμο ξεκίνησαν, χωρίς καμία ειδοποίηση ή επικοινωνία με τις πρυτανικές αρχές, να κατασκηνώνουν στο camp του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας No Border Camp.
Στη διάρκεια του No Border Camp (15-24 Ιουλίου) που είχε στόχο την προώθηση της αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες και τη διαμαρτυρία κατά των κλειστών συνόρων, πραγματοποιήθηκαν μεταξύ άλλων πορείες στο κέντρο της πόλης, καταλήψεις σε κτήρια του ΑΠΘ και μια επίθεση στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης με αποτέλεσμα την πρόκληση υλικών ζημιών.
Η επέλαση των αλληλέγγυων στην πόλη πυροδότησε τη σύγκρουση μεταξύ φορέων της πόλης, κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για το ζήτημα της φύλαξης του χώρου του πανεπιστημίου.
Μιλώντας για τον απολογισμό των καταστροφών που προκάλεσε η ιδιότυπη αυτή κατάληψη, ο Πρύτανης Περικλής Μήτκας έκανε λόγο για ζημιά 10.000 ευρώ.
7. Απεργία του ΟΑΣΘ (Σεπτέμβριος)
Ήταν το δεύτερο Σάββατο της ΔΕΘ, στις 17 Σεπτεμβρίου, όταν οι εργαζόμενοι του ΟΑΣΘ αποφάσισαν να τραβήξουν χειρόφρενο διεκδικώντας την καταβολή των δεδουλευμένων τους - είχαν προηγηθεί κινητοποιήσεις και μέσα στο καλοκαίρι.
Η απεργία έμελε να συνεχιστεί για 12 ημέρες, παραλύοντας τη Θεσσαλονίκη η οποία για δύο περίπου εβδομάδες δεν είχε κανένα μέσο μαζικής μεταφοράς.
Στο διάστημα αυτό, πολίτες υπέφεραν, η κίνηση στα καταστήματα έπεσε, δημιουργήθηκαν νέα κινήματα που προωθούσαν τον συνεπιβατισμό και το Ωτοστοπ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλημμύρισαν από ατάκες που σχολίαζαν χιουμοριστικά την κατάσταση.
Μετά από δηλώσεις επί δηλώσεων και συσκέψεις επί συσκέψεων, τα λεωφορεία κυκλοφόρησαν ξανά στους δρόμους της πόλης στις 28 Σεπτεμβρίου.
Η απεργία του ΟΑΣΘ πυροδότησε τις συζητήσεις για τη δημιουργία ενός νέου φορέα συγκοινωνιών, το σχέδιο του οποίου μάλιστα αναμένεται να παρουσιάσει ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης την Τρίτη 3 Ιανουαρίου στους δημάρχους της Θεσσαλονίκης.
8. Πλημμύρες στον δήμο Θερμαϊκού (Σεπτέμβριος)
Τον θάνατο μιας 53χρονης γυναίκας και την καταστροφή περιουσιών προκάλεσαν οι πρωτοφανείς πλημμύρες που σημειώθηκαν στον δήμο Θερμαϊκού μετά τις έντονες βροχοπτώσεις το βράδυ της 6ης Σεπτεμβρίου.
Στις περιοχές της Επανομής, Νέα Μηχανιώνας, Κερασιάς και Αγγελοχωρίου δρόμοι έκλεισαν, σπίτια πλημμύρισαν, αυτοκίνητα βούλιαξαν στις λάσπες και παρασύρθηκαν στη θάλασσα και δέντρα ξεριζώθηκαν.
Ο δήμαρχος Θερμαϊκού, Γιάννης Μαυρομάτης έκανε λόγο για «Βιβλική καταστροφή».
Το αποκορύφωμα της καταστροφής αυτής ήταν ο χαμός της 53χρονης, η οποία αγνοούνταν μετά τις πλημμύρες και εντοπίστηκε νεκρή σε παραλία στο Ποσείδι Χαλκιδικής, λίγες ημέρες αργότερα.
9. Αντιδράσεις για την ένταξη των προσφυγόπουλων στα σχολεία (Οκτώβριος)
Στις 10 Οκτωβρίου χτύπησε για πρώτη φορά το κουδούνι του σχολείου για εκατοντάδες προσφυγόπουλα που διαμένουν σε camps και τα οποία ξεκίνησαν να παρακολουθούν μαθήματα σε δημοτικά και γυμνάσια της Θεσσαλονίκης.
Η ένταξη των παιδιών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δίχασε την τοπική κοινωνία και προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις από συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, με χαρακτηριστικότερες αυτές στο σχολείο του Ωραιοκάστρου και του Προφήτη.
Συγκεκριμένα, την πρώτη ημέρα των προσφυγόπουλων στα σχολεία, 30 άτομα συγκεντρώθηκαν έξω από το δημοτικό του Προφήτη, βάζοντας λουκέτο στην κεντρική πύλη, ενώ τις επόμενες ημέρες έκαναν «εμπάργκο» μη στέλνοντας ταπαιδιά τους στο σχολείο.
Αντίστοιχα, οι γονείς δημοτικών σχολείων στο Ωραιόκαστρο αρνήθηκαν με ανακοίνωση τους την ένταξη των παιδιών προσφύγων στο σχολείο, και προειδοποίησαν ότι σε ατνίθετη περίπτωση θα προβούν σε κατάληψη των σχολικών χώρων.
Σε τελείως διαφορετικό κλίμα εκτυλίχθηκε η πρώτη ημέρα των προσφυγόπουλων στο 67ο Δημοτικό Θεσσαλονίκης, όπου δεκάδες μαθητές μαζεύτηκαν στην αυλή του σχολείου φωνάζοντας ένα ηχηρό «καλωσήρθατε» στους νέους συμμαθητές τους.
10. Γραφείο Πρωθυπουργού στο Διοικητήριο (Νοέμβριος)
«Προχωράμε στη δημιουργία παραρτήματος του Πρωθυπουργικού Γραφείου στην Θεσσαλονίκη ώστε να καταστήσουμε τη Θεσσαλονίκη πόλη-κέντρο για το σύνολο των Βαλκανίων» ανακοίνωσε από το βήμα της 81ης ΔΕΘ ο Αλέξης Τσίπρας.
Δύο περίπου μήνες μετά, και συγκεκριμένα στις 26 Νοεμβρίου, ο πρωθυπουργός αφίχθη στην πόλη για να εγκαινιάσει το γραφείο του, το οποίο εδρεύει στο κτήριο του πρώην ΥΜΑΘ.
Στα εγκαίνια, ο Αλέξης Τσίπρας εξέφρασε την πρόθεση του να επισκέπτεται την πόλη κάθε 15 ημέρες και διευκρίνισε ότι «αντικείμενο του γραφείου είναι η άμεση συνεργασία των φορέων της πόλης και των κοινωνικών οργανώσεων, αλλά και όλων των κρατικών δομών με το ίδιο το πρωθυπουργικό γραφείο».
Υπεύθυνη του πρωθυπουργικού γραφείου είναι η 28χρονη Κατερίνα Νοτοπούλου, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ και υποψήφια βουλευτής στην Α' Θεσσαλονίκης στις εκλογές του Ιανουαρίου 2015.
10 +1. Μουσείο Ολοκαυτώματος Θεσσαλονίκης
Τη χρηματοδότηση για τη δημιουργία ενός εμβληματικού έργου, που στόχο έχει να αναδείξει την ιστορία της πόλης και της εβραϊκής κοινότητας της, εξασφάλισε το 2016 ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης.
Πρόκειται για το Μουσείο Ολοκαυτώματος Θεσσαλονίκης, που αναμένεται να ολοκληρωθεί το τέλος του 2019 και να αποτελέσει σημείο αναφοράς, βάζοντας τη Θεσσαλονίκη στον χάρτη των μαρτυρικών πόλεων και ανοίγοντας τους τουριστικούς της ορίζοντες.
Το έργο, συνολικού ύψους άνω των 22 εκατ. ευρώ, θα χρηματοδοτηθεί από τη Γερμανία, το κοινοβούλιο της οποίας ενέκρινε στις 14 Δεκεμβρίου κονδύλι 10 εκατ. για την κατασκευή του, από το ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος με άλλα 10 εκατ. ευρώ και άλλες πηγές χρηματοδότησης.
Για τη δημιουργία του Μουσείου θα συσταθεί ένα ίδρυμα με έδρα τις Βρυξέλλες και με βάση το βελγικό δίκαιο.
10 + 2. Εγκαίνια του αγωγού TAP
Άνεμο ανάπτυξης αναμένεται να φέρει στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας η κατασκευή του ελληνικού τμηματος του Διαδριατικού Αγωγού Φυσικού Αερίου (TAP), ύψους επένδυσης άνω των 1,5 δισ. ευρώ, που θα διασχίζει τη Βόρεια Ελλάδα.
Το έργο υπολογίζεται ότι θα δώσει περίπου 8.000 θέσεις εργασίας και εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε ελληνικές εταιρίες, που θα πάρουν μέρος στην κατασκευή του
Τα εγκαίνια του ελληνικού τμήματος του TAP τελέστηκαν στη Θεσσαλονίκη παρουσία του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και με κάθε επισημότητα στις 17 Μαΐου.
«Ο ενεργειακός χάρτης της νοτιοανατολικής Ευρώπης μεταμορφώνεται και η Ελλάδα καθίσταται σε κόμβο» υπογράμμισε στην ομιλία του ο πρωθυπουργός